Szukasz sprawdzonych atrakcji w Rzymie i pomysłów na urlop? Rzym oferuje wszystko: całą masę zabytków, Watykan, muzea światowej klasy, klimatyczne dzielnice i miejsca idealne na spokojny spacer, ale i pełną ciekawych punktów okolicę.
W tym artykule zebrałem i opisałem TOP 26 atrakcji Rzymu. Poza tym dzielę się praktycznymi wskazówkami: jak się poruszać po Rzymie i Włoszech, gdzie spać, co zobaczyć za darmo oraz podaję gotowe inspiracje na wycieczki w okolicy. To kompletny przewodnik, dzięki któremu szybciej i łatwiej zaplanujesz swój czas w Rzymie.
Aby jeszcze lepiej przygotować się na wyjazd, polecam Ci mój tekst o Włoszech na własną rękę czy ten o atrakcjach Mediolanu.
1. Gdzie spać w Rzymie?
- w centrum – Guest House della Valle Roma mieści się 10 min pieszo od Zamku Świętego Anioła. Zapewnia nocleg klimatyzowanych pokojach z biurkiem, telewizorem z płaskim ekranem i prywatną łazienką. W obiekcie dostępne jest darmowe Wi-Fi i wspólna kuchnia.
- 600 m od Koloseum – La finestra sul Colosseo B&B 1 oferuje pokoje i apartamenty z TV i prywatną łazienką. Na miejscu serwowane jest włoskie śniadanie.
- widok na ulice Rzymu – Maison Ottavia leży ok. 10 min. od Piazza Navona – jednego z głównych placów Rzymu. Zapewnia nocleg w nowoczesnych i jasnych pokojach z szerokimi łóżkami.
- przy parku – HOTEL DELLE CIVETTE to opcja noclegu przy metrze, poza ścisłym centrum w jednym z przestronnych pokoi z płaskim telewizorem. W ofercie serwowane jest śniadania w formie bufetu.
- poza centrum – Relais Roma Vaticano to nocleg 400 m od granicy Watykanu i 300 m od stacji metra. Obiekt oferuje jasne pokoje z biurkiem, prywatną łazienką i płaskim telewizorem.
2. Jak poruszać się po Włoszech?
- wynajętym samochodem – samochód to niezależność od rozkładów jazdy komunikacji zbiorowej i pełna swoboda w trasie – to mój ulubiony sposób przemieszczania się. Zwiedzając autem, w każdym miejscu możesz spędzić dokładnie tyle czasu, ile chcesz, a po drodze spontanicznie dodawać nowe punkty do trasy.
Poszukując auta na wynajem we Włoszech, sprawdź oferty multiwyszukiwarek: localrents i discovercars – wypożyczałem od nich bez problemu samochód na Maderze, w Czarnogórze oraz Gruzji i nigdy się nie zawiodłem.
Aby prowadzić auto we Włoszech wystarczy Ci polskie prawo jazdy. Osobiście jednak polecam na każdą podróż mieć ze sobą i międzynarodowe prawo jazdy, które wyrobisz w dowolnym starostwie powiatowym w kilka dni. To opcja zabezpieczenia w razie, gdy zgubisz polskie prawo jazdy.
We Włoszech obowiązuje prawostronny ruch drogowy – kierowcy jeżdżą dynamicznie, wręcz chaotycznie. Często się wpychają i parkują, gdzie popadnie. Jeśli planujesz zwiedzanie centrum Rzymu, zdecydowanie odradzam poruszanie się samochodem – jest tam bardzo tłoczno, a parkingi są drogie. Auto najlepiej sprawdzi na zwiedzenia jego okolic np. wizytę w mieście Tivoli.
- z wycieczkami z lokalnym przewodnikiem – to fajna opcja z transportem, a czasami też lunchem. Z wycieczką zwiedzisz zabytki z przewodnikiem, który zna Rzym i Włochy od podszewki, przy czym zdradzi Ci ciekawostki, których inaczej byś nie poznał.
- komunikacją zbiorową – głównym środkiem transportu między miastami we Włoszech są szybkie pociągi i autobusy regionalne. Bilety najlepiej kupować online w apce Trenitalia lub Italo z wyprzedzeniem, co często pozwala zaoszczędzić.
W Rzymie do wyboru masz autobusy, tramwaje, metro (linie A, B, C) oraz kolejkę podmiejską (Ferrovie Laziali). Najszybszą opcją przemieszczania się jest zdecydowanie metro. Bilety na przejazd kupisz w automatach na stacjach metra, kasach biletowych, autoryzowanych kioskach (np. z oznaczeniem „Tabacchi”), sklepach i przez aplikacje mobilne (jak mPay w telefonie), a także przez internet na stronie ATAC.
1. Koloseum – najważniejszy budynek starożytnego Rzymu
Najpopularniejszą atrakcją turystyczną Rzymu, a zarazem jedną z najważniejszych na świecie, jest bez wątpienia amfiteatr Koloseum. Znajdziesz go w samym centrum miasta, zaraz obok Forum Romanum. Został wzniesiony między 70, a 80 r. n.e. przez cesarzy Wespazjana i Tytusa z dynastii Flawiuszów. Koloseum to absolutny „must-see” podczas wizyty w Rzymie – jeden z najbardziej rozpoznawalnych punktów orientacyjnych miasta.
Nazwa Koloseum pochodzi od gigantycznej 35-metrowej rzeźby Kolosa Nerona, która stała w pobliżu, gdy budowano amfiteatr (na początku nazywał się Amfiteatrem Flawiuszów).
Koloseum to nie tylko świetne tło do zdjęć, ale i prawdziwy majstersztyk rzymskiej inżynierii i architektury (ma 80 wejść). Wysokość budowli wynosi ok 48.5 m, a obwód aż 524 m. Warto jednak wiedzieć, że jego historia jest dość nieciekawa. W czasach starożytnego Imperium Rzymskiego, Koloseum było miejscem, gdzie odbywały się m.in. walki gladiatorów, inscenizacje bitew morskich oraz polowania na dzikie zwierzęta – jednocześnie mogło oglądać je od 45 do 50 tys. widzów.
Spacerując wokół Koloseum, nie da się nie zauważyć Łuku Konstantyna Wielkiego z 3 arkadami – został zbudowany dla uhonorowania cesarza Konstantyna.
Osobiście Koloseum przykuło moją uwagę arkadami. Na zdjęcia i zwiedzanie polecam wybrać się przed południem, a najlepiej rano (aby uniknąć największych tłumów, które utrudniają wykadrowanie) lub wieczorem (Koloseum jest wtedy podświetlane).
Wnętrze Koloseum zachowało układ areny, podziemnych korytarzy i lochów. Będąc w środku, trudno nie wrócić myślami do postaci Maximusa z filmu „Gladiator” w reżyserii Ridleya Scotta. Cały kompleks Koloseum to także kilka wystaw stałych i czasowym, gdzie widziałem rzeźby i historyczne pamiątki.
Wnętrze Koloseum możesz zwiedzić kupując bilet wstępu na miejscu w kasie lub z wyprzedzeniem przez Internet (polecam opcję z przewodnikiem wraz ze zwiedzaniem Forum Romanum).
2. Forum Romanum – kolebka starożytnego Rzymu
Idąc dalej od Koloseum (ok. 50 m), trafisz na Forum Romanum. To najstarszy plac miejski w Rzymie, który w czasach starożytnych był centrum życia politycznego, religijnego i towarzyskiego miasta.
Dziś Forum Romanum jest jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych na świecie oraz jedną z największych atrakcji turystycznych Włoch. To rozległy obszar ruin dawnych budowli, funkcjonujący jako otwarte muzeum pod gołym niebem.
Wejście na teren Forum Romanum jest płatne. Najlepiej kupić bilet łączony, w tym fajną opcją jest wyjście z przewodnikiem, w której dodatkowo masz zwiedzanie Koloseum i Palatynu.
Spacerując główną ulicą Forum Romanum (Via Sacra), wyobrażałem sobie, jak kiedyś toczyło się życie Rzymian. Na miejscu widziałem m.in. najstarszą świątynię Saturna, świątynię Westy, Dom Westalek, siedzibę senatu rzymskiego Curia Julia czy monumentalny Łuk Septymiusza Sewera. Wymieniam tylko kilka z historycznych perełek Forum Romanum, bo jest ich cała masa.
Na zwiedzanie Forum Romanum przeznacz od 1 do 2 godz. Latem pamiętaj o czapce z daszkiem i zapasie wody – to dość długi spacer w słońcu.
Planujesz podjechać autem na lotnisko w Polsce? Polecam Ci zarezerwować parking na lotnisku z wyprzedzeniem. Dzięki temu unikniesz niepotrzebnego stresu przy wylotem na wyczekiwany urlop.
3. Palatyn – legendarne rzymskie wzgórze
Trzecim najważniejszym punktem w centrum Rzymu jest Palatyn, wznoszący się nad Forum Romanum. To jedno z 7 wzgórz Rzymu i jedno z najważniejszych miejsc w historii miasta. Według legendy właśnie tutaj Romulus założył Rzym w 753 r. p.n.e.
W starożytności Palatyn był centrum władzy i rezydencją cesarzy. Wznoszono tu pałace, wille oraz ogrody dla najbogatszych mieszkańców miasta. Dziś wzgórze jest świetnym punktem widokowym na Rzym, idealne do robienia pamiątkowych zdjęć.
Palatyn to rozległa, otwarta przestrzeń, gdzie spacerując wyznaczonymi ścieżkami zobaczysz m.in. ruiny Domu Augusta i Domu Cezara, Świątynię Apollina oraz ogrody cesarskie – pozostałości terenów rekreacyjnych dawnych władców.
Atrakcję polecam każdemu, jednak szczególnie miłośnikom historii. Wejście na wzgórze jest płatne – warto zdecydować się na bilet łączony, obejmujący też zwiedzanie Koloseum i Forum Romanum. Na spokojne zwiedzanie Palatynu przeznacz ok. godziny.
Przed wyjazdem wykup tanie ubezpieczenie. Za 5-10 zł dziennie będziesz mieć ochronę w nieprzewidzianych sytuacjach i pokrycie kosztów leczenia do 500 000 zł. Lepiej mieć niż nie.
4. Piazza Venezia – symbol zjednoczenia Włoch
Piazza Venezia, inaczej Plac Wenecki jest jednym z najważniejszych placów Rzymu i symboli zjednoczenia Włoch. To miejsce gdzie krzyżuję się kilka głównych ulic, w tym Via dei Fori Imperiali i Via del Corso. Kluczowym punktem placu jest monumentalny Pomnik Wiktora Emanuela II, znany jako Ołtarz Ojczyzny, wzniesiony ku czci pierwszego króla zjednoczonych Włoch.
W centralnej części Piazza Venezia zobaczysz też Grób Nieznanego Żołnierza, strzeżony przez wartę honorową i będący miejscem państwowych uroczystości. Częścią kompleksu jest też monumentalne, białe Centralne Muzeum Zjednoczenia Włoch, które rzuciło mi się w oczy już z daleka. Poświęcone jest historii Risorgimenta – włoskiego ruchu politycznego zjednoczenia Włoch.
W muzeum będziesz mógł zobaczyć dokumenty, pamiątki i dzieła sztuki związane z procesem jednoczenia państwa Włoch. Wejście jest płatne, a w ramach 1 biletu (lub oddzielnego) masz też wstęp na taras widokowy z piękną panoramą na Rzym. Na Piazza Venezia dojdziesz w ok. 15 min, idąc na północny-zachód od Koloseum (to ścisłe centrum) Rzymu.
5. Fontanna Trevi – największa fontanna w Rzymie
Kultowym punktem zwiedzania Rzymu jest wizyta przy Fontannie Trevi – imponującej barokowej fontannie z XVIII w. o wysokości ok. 26 m i szerokości ok. 20 m. Centralną jej częścią jest monumentalna figura boga Oceana, otoczona dynamicznymi rzeźbami i skalną scenografią.
Z fontanną wiąże się znany rytuał wrzucania monety do wody, którą należy rzucić prawą ręką przez lewe ramię, stojąc tyłem do fontanny. Monety są potem wyławiane, a ich wartość wynosi ok. 1–1,5 mln € rocznie (kwota ta trafia na cele charytatywne).
Ilość wrzuconych monet przez jedną osobę za jednym razem do fontanny ma symboliczne znaczenie: jedna zapewnia powrót do Rzymu, dwie zwiastują romans, a trzy – ślub.
Fontanna Trevi to jedno z najczęściej fotografowanych miejsc w Rzymie. Przez to niemal o każdej porze dnia są tu tłumy, które mogą przeszkadzać m.in. w kadrowaniu zdjęć – aby objąć całą fontannę polecam używać aparatu szerokokątnego. Najspokojniejszą porą na odwiedziny jest ranek – wieczorem jest pięknie oświetlona. Do Fontanny Trevi dojdziesz w ok. 10 minut od Panteonu i ok. 20 minut od Koloseum.
6. Panteon – najstarszy budynek Rzymu
Dla miłośników historii i fotografii zdecydowanie punktem “must see” w Rzymie jest Panteon. To jedna z najlepiej zachowanych budowli z czasów antycznych w stylu klasycznym z kolumnami. Jej historia sięga 118–125 r. n.e. – ufundowana została przez cesarza Hadriana.
Najbardziej charakterystycznym elementem Panteonu jest ogromna, imponująca kopuła o średnicy 43,3 m, której centralny otwór (oculus) wpuszcza światło i symbolicznie łączy wnętrze świątyni z niebem.
Panteon, został pierwotnie wzniesiony jako świątynia poświęcona wszystkim rzymskim bogom. Obejmował też jednak miejsce dla cesarza, który w czasach Cesarstwa Rzymskiego miał miano żywego boga.
Wewnątrz Panteonu będziesz mógł oglądać kaplice, rzeźby, ołtarze i grobowce (m.in. grób Rafaela, słynnego malarza i architekta), a wszystko to w dużej przestrzeni. Wstęp do środka jest płatny (ok. 2–5 €), dlatego warto wcześniej kupić bilet (aby uniknąć stania w kolejce, która w szczycie jest serio długa) i skorzystać z przewodnika.
Panteon znajduje się 600 m od Fontanny Trevi, w samym centrum Rzymu pomiędzy Via del Corso i Piazza Navona. Osobiście polecam wybrać się na zwiedzanie rano, aby uniknąć największych tłumów.
7. Muzea Watykańskie – dzieła Rafaela i Michała Anioła
Planując zwiedzanie Rzymu, warto odwiedzić Muzea Watykańskie, które znajdują się na terenie Watykanu. To ogromny zbiór dzieł sztuki, od antycznych rzeźb po renesansowe malarstwo, zgromadzony przez kolejnych papieży. Na miejscu będziesz mógł oglądać m.in. wystawy gobelinów i imponujące mapy geograficzne.
Watykan to najmniejsze państwo na świecie, otoczone przez Rzym. Znajduje się w jego zachodniej części i zajmuje teren ok. 0,44-0,49 km². Przed przekroczeniem granicy państwa, koniecznie będziesz musiał przejść krótką kontrolę bezpieczeństwa.
W Muzeach Watykańskich widziałem prace Michała Anioła, Rafaela czy Tycjana, w tym słynne freski Kaplicy Sykstyńskiej, takie jak „Stworzenie Adama” i „Sąd Ostateczny”, oraz antyczną rzeźbę „Grupa Laokoona”.
Muzea Watykańskie to taki mniejszy Luwr w Paryżu, który zdecydowanie polecam dla pasjonatów sztuki i historii. Na zwiedzanie atrakcji warto przeznaczyć co najmniej 3–4 godz., a bilet najlepiej kupić z wyprzedzeniem przez Internet, aby uniknąć kolejek.
8. Bazylika św. Piotra – drugi największy kościół na świecie
Będąc na terenie Watykanu, nie sposób pominąć Placu św. Piotra i majestatycznej Bazyliki św. Piotra. To drugi co do wielkości kościół rzymskokatolicki na świecie, w którym znajdują się groby papieży, w tym Jana Pawła II – miejsce licznych pielgrzymek z całego świata.
Bazylika ma ok. 145 m wysokości i zajmuje powierzchnię ok. 23 tys. m². Została wzniesiona w latach 1506–1626 na miejscu wcześniejszej bazyliki wczesnochrześcijańskiej, fundowanej przez cesarza Konstantyna Wielkiego.
Do Bazyliki św. Piotra możesz wejść za darmo, jednak czeka Cię krótka kontrola bezpieczeństwa. Poza tym obowiązuje dress code – zakryte ramiona i kolana.
Wnętrze Bazyliki św. Piotra to prawdziwa galeria sztuki z bogato zdobionymi sufitami i freskami. Widziałem tu ołtarz papieski, tron św. Piotra oraz liczne kaplice z nagrobkami papieży. Najsłynniejszym dziełem jest Pietà Michała Anioła – rzeźba Maryi z Jezusem. W bazylice znajdują się też imponujące mozaiki, kolumny i marmurowe posągi świętych, a nad ołtarzem wznosi się majestatyczny Baldachim Berniniego (barokowa konstrukcja z brązu)
Jeśli chciałbyś zobaczyć Watykan i Rzym z góry, polecam kupić bilet wstępu na kopułę Bazyliki św. Piotra (trasa prowadzi po schodach), skąd roztacza się piękna panorama (kasa po prawej stronie bazyliki).
Około 300 m od Panteonu zajdź na Piazza Navona. To słynny plac na miejscu starożytnego stadionu Domicjana – zachował wydłużony, antyczny kształt i słynie z barokowej architektury oraz bogatej historii sięgającej I wieku n.e. Najważniejszym punktem placu jest Fontanna Czterech Rzek Berniniego, Fontanna Maura i fontanna Neptuna z dynamicznymi rzeźbami – świetnie nadają się na tło do pamiątkowych zdjęć.
Nazwa „Navona” pochodzi od łacińskiego in agone i nawiązuje do zawodów sportowych, które odbywały się na terenie placu w czasach starożytnych.
Przy Piazza Navona warto zwrócić uwagę na kościół Sant’Agnese in Agone (wnętrze pełne fresków, ołtarzy, dekoracji barokowych powiązanych z męczeństwem św. Agnieszki, patronki świątyni) oraz bogato zdobiony Pałac Pamphili (wnętrza nie są do zwiedzania).
Przy placu odwiedź też Muzeum Rzymu, którego wystawy opowiadają historię Rzymu od średniowiecza aż po czasy nowożytne – wejście płatne, a bilet kupisz na miejscu. Piazza Navona to tętniący życiem plac w Rzymie, pełen knajp, gdzie polecam spróbować włoskich lodów (gelato).
Jeśli będziesz w Rzymie w grudniu, koniecznie zajrzyj na Piazza Navona, gdzie odbywa się największy w mieście jarmark bożonarodzeniowy. Plac wypełniają wtedy liczne stragany z rękodziełem, zabawkami, słodyczami i regionalnymi przysmakami.
10. Zamek Świętego Anioła – mauzoleum cesarza Hadriana
Zamek Świętego Anioła (Castel Sant’Angelo) leży nad rzeką Tyber, w odległości ok. 750 m od granicy Watykanu i Piazza Navona. Pierwotnie budowla była mauzoleum cesarza Hadriana, jego rodziny i następców. Na przestrzeni lat pełniła funkcję – od grobowca, przez twierdzę i rezydencję papieską, po więzienie. Dziś jest jednym z najlepiej zachowanych i najbardziej charakterystycznych zabytków Rzymu.
Do zamku prowadzi most św. Anioła, ozdobiony barokowymi rzeźbami aniołów zaprojektowanymi przez Berniniego. Stąd pięknie widać rzekę Tyber i kopułę Bazyliki św. Piotra. Sam most jest jedną z najbardziej fotogenicznych atrakcji w tej części miasta.
Giovanni Bernini, był włoskim rzeźbiarzem, malarzem i architektem, uznawanym za jednego z najwybitniejszych artystów baroku.
Wewnątrz zamku można zwiedzać dawne apartamenty papieskie, sale z freskami oraz zbrojownie (wejście jest płatne). Na szczycie znajduje się taras widokowy, z którego rozciąga się panorama Rzymu i Watykanu (wejście płatne). Całość wieńczy monumentalna statua Archanioła Michała, od której zamek wziął swoją obecną nazwę.
11. Plac Hiszpański i Schody Hiszpańskie – ikona popkultury
Plac Hiszpański (Piazza di Spagna) w Rzymie to jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc miasta. Centralnym jego punktem jest fontanna della Barcaccia, przypominająca zatopioną łódź, zaprojektowana przez Berniniego – symbol elegancji oraz artystycznego kunsztu baroku. Na Plac Hiszpański dojdziesz pieszo w 10 min od Fontanny Trevi.
Z placu rozciągają się słynne Schody Hiszpańskie (Scalinata di Trinità dei Monti), które łączą Piazza di Spagna z kościołem Trinità dei Monti z charakterystycznymi 2 wieżami i elegancką fasadą. Wewnątrz kościoła znajdują się cenne freski i dzieła sztuki, w tym prace XIX- i XVII-wiecznych mistrzów. Pamiętaj, że Schody Hiszpańskie to bardzo zatłoczony punkt w Rzymie, więc jeśli zależy Ci na zdjęciach, przyjdź na miejsce rankiem.
Schody Hiszpańskie mają 135 stopni i są jednym z najchętniej fotografowanych miejsc w Rzymie, szczególnie w sezonie kwitnących azalii wiosną.
12. Bazylika Santa Maria in Cosmedin – średniowieczna bazylika mniejsza
Zaraz obok antycznego Circus Maximus (najstarszy i największy cyrk starożytnego Rzymu) znajdziesz rzymskokatolicką Bazylikę Santa Maria in Cosmedin. To średniowieczna bazylika mniejsza w Rzymie.
Została wzniesiona w IX w, przy czym wyróżnia się pięknym romańskim portalem (ozdobne obramowanie głównych drzwi wejściowych) oraz detalami architektonicznymi z różnych epok. Wnętrze kościoła zachowało surowy, średniowieczny charakter, z prostymi kolumnami i wspaniałymi mozaikami.
Największą atrakcją bazyliki są słynne „Usta Prawdy” (Bocca della Verità), umieszczone w przedsionku kościoła. To kamienna maska przedstawiająca twarz człowieka z szeroko otwartymi ustami. Według legendy, jeśli ktoś kłamie, maska „gryzie” jego rękę – mojej na szczęście nie ugryzła :).
“Usta Prawdy” zyskały sławę dzięki filmowi „Rzymskie wakacje” (1953, reż.William Wyler).
13. Bazylika św. Pawła za Murami – jedna z czterech bazylik papieskich
Bazylika św. Pawła za Murami w Rzymie to atrakcja Rzymu poza głównym centrum miasta, ok 4 km na południe od Koloseum (pomysł na kolejne dni zwiedzania). Jest jedną z czterech bazylik papieskich, która przyciąga pielgrzymów z całego świata. Wnętrze bazyliki jest ogromne i bogato zdobione mozaikami, marmurem i wizerunkami świętych.
Pod bazyliką znajduje się krypta z grobem św. Pawła i grobowcami wielu papieży, która jest dostępna dla zwiedzających za dodatkową opłatą.
Bazylikę poprzedza dziedziniec otoczony kolumnami, a pośrodku stoi figura św. Pawła z mieczem. Jedną z najciekawszych atrakcji na miejscu są portrety papieży, rozwieszone wzdłuż krużganka. Każdy z wizerunków przedstawia kolejnego papieża od początków Kościoła aż do współczesności, tworząc unikatową galerię. Miejsce szczególnie polecam dla miłośników historii i architektury. Do bazyliki można wejść za darmo.
14. Pałac sprawiedliwości (Palazzo di Giustizia) – siedziba Sądu Najwyższego
Spacerując po ulicach Rzymu warto stanąć naprzeciwko Pałacu sprawiedliwości, znanego też jako Palazzo di Giustizia. Znajdziesz go zaraz obok Zamku Świętego Anioła w centrum miasta, w dzielnicy Prati. To imponujący budynek zbudowany na przełomie XIX w, będący dziś siedzibą Sądu Najwyższego.
Wnętrza pałacu można zwiedzić podczas specjalnej wycieczek z przewodnikiem – wysokie sufity, marmurowe posadzki i dekoracyjne freski.
Pałac zachwycił mnie monumentalną architekturą, w tym fasadą ozdobioną bogatymi rzeźbami i kolumnami (detale nawiązujące do systemu sprawiedliwości i prawa). Przed budynkiem znajduje się fontanna, a niedaleko warto przejść się mostem Ponte Umberto I nad Tybrem.
15. Kapitol – jedno z siedmiu wzgórz Rzymu
Kapitol to jedno z siedmiu wzgórz Rzymu i historyczne centrum miasta, położone tuż za kompleksem z Centralnym Muzeum Zjednoczenia Włoch. Na jego placu, Piazza del Campidoglio, znajduje się słynny pomnik wilczycy karmiącej Romulusa i Remusa – symbol założenia Rzymu, który znam ze szkoły.
Centralnym punktem placu jest statua Marka Aureliusza. Wznosi się tu także Palazzo Senatorio, siedziba władz miejskich, z imponującymi fasadami i bogatymi detalami architektonicznymi.
Spacerując po Kapitolu, warto zatrzymać się na punkcie widokowym, z którego roztacza się piękna panorama na Forum Romanum. Ciekawostką są schody prowadzące na plac – zostały zaprojektowane przez samego Michała Anioła, dodając miejscu wyjątkowego artystycznego charakteru.
16. Muzea Kapitolińskie – komnaty Rafaela Santiego
Muzea Kapitolińskie to jedno z najważniejszych miejsc w Rzymie dla miłośników sztuki i historii. W ich zbiorach znajdują się słynne dzieła, w tym rzeźby, artefakty z czasów starożytnego Rzymu oraz komnaty poświęcone twórczości Rafaela Santiego. W muzeach widziałem m.in. oryginalną Wilczycę Kapitolińską, która jest symbolem miasta. Kolekcje obejmują także obrazy, mozaiki i rzeźby przedstawiające życie oraz kulturę starożytnego Rzymu.
Muzea Kapitolińskie znajdują się tuż przy placu Piazza del Campidoglio na wzgórzu Kapitol. Wejście jest płatne. Aby uniknąć stania w kolejce, polecam kupić bilet wstępu z wyprzedzeniem przez internet.
Jeśli planujesz wycieczkę poza centrum, warto odwiedzić Centrale Montemartini (należy do Muzeów Kapitolińskich). To dawny zakład energetyczny przekształcony w nowoczesne muzeum, w którym przemysłowa architektura przedstawiana jest razem z antycznymi rzeźbami, tworząc niezwykłą ekspozycję. Centrale Montemartini leży ok 3 km na południe od Koloseum (lokalizacja na mapie).
17. Zabytrze (Trastevere) – urokliwa dzielnica Rzymu
Trastevere to jedna z najbardziej urokliwych dzielnic Rzymu, pełna wąskich, brukowanych uliczek i tradycyjnych włoskich knajp. Na miejscu wejdź do środka bazyliki św. Cecylii i zobacz piękne mozaiki i historyczne freski. Centralnym punktem dzielnicy jest Piazza di Santa Maria, przy którym wznosi się imponująca Basilica di Santa Maria, słynąca z bogato zdobionego wnętrza i fasady, na której tle polecam zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie.
Trastevere położone jest na zachodnim brzegu Tybru, który przepływa przez centrum Rzymu. Z Forum Romanum do dzielnicy można dojść pieszo w ok. 25 min.
Na wzgórzu Gianicolo w dzielnicy warto zatrzymać się przy Terrazza del Gianicolo, skąd rozciąga się wspaniały widok na panoramę miasta. Na obrzeżach dzielnicy znajduje się też fontanna dell’Acqua Paola, jedna z piękniejszych w Rzymie. Nie można też pominąć Villi Farnesina, renesansowej rezydencji słynnej z pięknych fresków autorstwa Rafaela – możesz ją zwiedzić z prywatnym przewodnikiem.
18. Narodowe Muzeum Rzymskie – jedno z najważniejszych muzeów archeologicznych świata
Narodowe Muzeum Rzymskie tojedno z najważniejszych muzeów archeologicznych świata. Na miejscu będziesz mógł oglądać zbiory i wystawy dotyczące starożytnego Rzymu i jego kultury, w tym sarkofagi, monety czy biżuterię.
Głównymi oddziałami muzeum są Pałac Massimo (lokalizacja na mapie), znany z imponujących mozaik, fresków i rzeźb, oraz Termy Dioklecjana (lokalizacja na mapie), gdzie można podziwiać fragmenty starożytnych łaźni i imponujące elementy architektury. Polecam odwiedzić też Pałac Altemps (lokalizacja na mapie), gdzie zobaczysz rzeźby klasyczne i kopie dzieł starożytnej sztuki rzymskiej i greckiej.
Kolejnym ciekawym miejscem jest Citta Balbi. Na miejscu zgromadzono zabytki i rzeczy z codziennego życia starożytnych Rzymian. Muzeum oferuje także unikatowe kolekcje monet, i biżuterii.
Zwiedzanie wystaw Narodowego Muzeum Rzymskiego jest płatne, a bilet możesz kupić na miejscu w kasie – jest opcja biletu łączonego do wszystkich oddziałów muzeum.
19. Muzeum Narodowe Sztuki Dawnej – dzieła największych europejskich mistrzów
Muzeum Narodowe Sztuki Dawnej w Rzymie to miejsce, gdzie oglądałem dzieła największych europejskich artystów, od renesansu po barok. Główne kolekcje znajdują się w Pałacu Barberinich (10 min pieszo do Fontanny Trevi), gdzie zgromadzono obrazy, rzeźby i dekoracje wnętrz, w tym prace m.in. Caravaggio czy Bernini. Pałac sam w sobie jest zabytkiem – bogato zdobione sale i eleganckie wnętrza zachwycają architekturą i detalami.
Innym ważnym oddziałem muzeum jest Pałac Corsinich (lokalizacja na mapie) z wnętrzami pełnymi luksusowych dekoracji z epoki baroku i klasycyzmu. Muzeum oferuje także czasowe wystawy tematyczne, przybliżające różne nurty artystyczne i techniki malarskie. To miejsce szczególnie polecam każdemu miłośnikowi sztuki. Wstęp jest płatny, a dzieciom i studentom przysługują ulgi.
20. Narodowa Galeria Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej – Monet, Klimt i van Gogh
Poszukując dzieł sztuki na północy Rzymu, warto odwiedzić Narodową Galerię Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej, położoną ok. 2,5 km na północ od Fontanny Trevi. W galerii będziesz mógł podziwiać prace największych europejskich artystów XIX i XX w., w tym Moneta, Klimta, Pollocka i van Gogha, a także dzieła innych mistrzów impresjonizmu, ekspresjonizmu i secesji.
Ekspozycje obejmują obrazy, rzeźby i grafiki, ukazując rozwój sztuki nowoczesnej w Europie – w 55 salach znajduje się ok. 20 tys. dzieł sztuki, w tym ok. 1 tys. rzeźb, 4 tys. obrazów i 13 tys. rysunków.
Oprócz stałych kolekcji, galeria organizuje czasowe wystawy tematyczne, poświęcone poszczególnym nurtom i technikom malarskim. Wnętrza galerii są przestronne i jasne, co sprzyja zwiedzaniu. Wejście jest płatne, a bilet możesz kupić w kasie na miejscu. Na zwiedzanie polecam przeznaczyć min. 1-2 godz.
Idąc dalej ok. 500 m, warto odwiedzić Narodowe Muzeum Etruskie w Rzymie, mieszczące się w pałacu Villa Giulia, gdzie można zobaczyć m.in. sarkofag z 520 r. p.n.e. Wystawy wewnątrz poświęcone są w całości cywilizacji etruskiej.
21. Galleria Spada – Tycjan i Borromini
Galleria Spada to nieduże, ale urokliwe muzeum sztuki, położone w centrum Rzymu, 100 m od Piazza Farnese. Galeria znana jest przede wszystkim z imponujących zbiorów malarstwa włoskiego i europejskiego XVII w, w tym dzieł takich mistrzów jak Tycjan czy Guido Reni.
Na miejscu można podziwiać rzeźby, meble i dekoracje epoki baroku, które mnie osobiście zauroczyły bogactwem detali i elegancją. To kameralne miejsce, które nada się na spokojny wypad z dala od największych tłumów Rzymu.
Galeria jest częścią Pałacu Spada, w którym obraduje Rada Stanu.
Jednym z najciekawszych elementów galerii jest iluzjonistyczna kolumnada zaprojektowana przez architekta Francesco Borrominiego, tworząca ciekawe złudzenie optyczne (specjalnie zaprojektowany korytarz z kolumnami). Galleria Spada oferuje też czasowe wystawy tematyczne, przybliżające różne nurty artystyczne XVII w. Zwiedzanie jest płatne, a bilety można kupić na miejscu lub online, co pozwala uniknąć kolejek. Na zwiedzanie wystarczy Ci pół godziny.
22. Villa Borghese – willa z galerią sztuki
Villa Borghese to XVII-wieczna elegancka willa z galerią sztuki, położona na terenie rozległych Ogrodów Borghese –jednego z największych parków w centrum miasta. Ogrody świetnie nadają się na spacer lub odpoczynek po całodniowym zwiedzaniu atrakcji Rzymu.
Na miejscu działają także wypożyczalnie rowerów i pojazdów elektrycznych (jest też jezioro). Spacerując po parku, warto zatrzymać się na tarasie widokowym przy Viale del Belvedere, skąd rozciąga się piękna panorama miasta.
Ogrody Borghese leżą na północy Rzymu, 2.5 km od Forum Romanum.
Najważniejszą atrakcją willi jest Galeria Borghese, gromadząca wybitne dzieła sztuki. Można tu zobaczyć prace Berniniego, Caravaggia czy Rafaela, rozmieszczone w zabytkowych wnętrzach. Zwiedzanie galerii jest biletowane i odbywa się w określonych przedziałach czasowych, dlatego warto zarezerwować bilety z wyprzedzeniem.
23. Ostia – rzymskie morze
Ostia (Lido di Ostia) to nadmorska dzielnica Rzymu, często nazywana „rzymskim morzem”, idealna na jednodniowy wypad poza centrum miasta (oddalona o ok. 30 km do centrum Rzymu). W czasach starożytnych pełniła rolę portu Rzymu i ważnego ośrodka handlu morskiego.
Podczas wizyty w Ostii warto wybrać się na plaże – zarówno publiczne, jak i prywatne, np. Lido Beach – oraz przespacerować się po molo Pontile di Ostia. Sercem dzielnicy jest Piazza Anco Marzio, tętniący życiem plac z licznymi kawiarniami, restauracjami i sklepami.
Najwygodniej do Ostii dojechać z centrum Rzymu metrem linii B do stacji Piramide, a następnie przesiąść się na naziemną kolejkę (linia Roma-Lido). Przejazd trwa ok. 30 min.
Miłośnikom historii polecam wizytę w Ostia Antica, oddalonej o ok. 5,5 km od wybrzeża – to jedno z najlepiej zachowanych stanowisk archeologicznych we Włoszech. Na terenie ruin znajduje się Muzeum Archeologiczne Ostia Antica, w którym można zobaczyć rzeźby, mozaiki oraz artefakty z czasów starożytnych. Zwiedzanie kompleksu i muzeum to świetny pomysł po całodziennym plażowaniu, przy czym na zwiedzanie warto przeznaczyć ok. 2 godz.
24. Termy Karakalli – jedne z największych łaźni rzymskich
Niecałych 15-20 min pieszo od Circus Maximus i Koloseum w Rzymie znajdują się Termy Karakalli. To jedne z największych i najlepiej zachowanych łaźni publicznych starożytnego Rzymu, położone na południu miasta. Kompleks powstał w III w. n.e. i mógł pomieścić nawet kilka tysięcy osób jednocześnie, oferując zarówno baseny, sauny, jak i sale gimnastyczne (cały kompleks zajmował 12 ha).
Termy zostały wzniesione za panowania cesarza Karakalli i służyły nie tylko do kąpieli, ale także jako punkt spotkań towarzyskich, kultury i rekreacji.
Do dnia dzisiejszego na miejscu można podziwiać ogromne mury, mozaiki oraz pozostałości marmurowych dekoracji term. Wokół nich znajdują się liczne fragmenty rzeźb i płaskorzeźb. Termy Karakalli to miejsce szczególnie polecane miłośnikom historii i archeologii, przy czym wejście na ich teren jest płatne.
25. Villa Doria Pamphilj – idealny do spacerów
Villa Doria Pamphilj to XVII-wieczna rezydencja położona w sercujednego z największych i najpiękniejszych parków Rzymu (ponad 180 ha). Znajduje się na zachodzie miasta, w dzielnicy Monteverde, ok. 5 km od Koloseum. Rozległe ogrody, alejki i fontanny czynią park świetnym miejscem na spacer, jogging czy piknik z dala od miejskiego zgiełku i tłumów turystów.
To popularny punkt w mieście wśród lokalsów. W parku znajdują się także inne zabytkowe budynki, np. Largo del Casale di Giovio.
Podczas spaceru po ogrodach można podziwiać liczne rzeźby i pawilony w klasycznym włoskim stylu. Stawy i niewielkie mostki dodają parkowi uroku, tworząc piękne zakątki idealne do relaksu, również jako tło do pamiątkowych zdjęć.
26. Wyspa Tyberyjska – na rzece Tyber
Wyspa Tyberyjska (Isola Tiberina) to wyspa położona na rzece Tyber w samym sercu Rzymu. Znajduje się na niej słynny szpital Fatebenefratelli oraz liczne zabytkowe budynki, w tym Bazylika San Bartolomeo czy Kościół San Giovanni Calibita. Na wyspę możesz dojść pieszo, przechodząc przez jeden z dwóch zabytkowych mostów: Ponte Fabricio od strony centrum lub Ponte Cestio od strony Zatybrza (Trastevere).
Wyspa jest świetnym miejscem na spacer, a kawiarnie i restauracje na miejscu pozwalają spróbować lokalnej kuchni włoskiej.
Polecam odwiedzić Trattoria Sora Lella, gdzie będziesz mógł zamówić m.in. ravioli (nadziewany makaron) czy gnocchi (małe włoskie kluseczki). Wyspa Tyberyjska to spokojny zakątek Rzymu, który łączy historyczny klimat z możliwością relaksu nad rzeką.
Atrakcje za darmo w Rzymie
- Dziurka od klucza na Awentynie – to dosłowna dziurka od klucza w dużych drzwiach prowadzących do ogrodów Villa del Priorato di Malta na wzgórzu Awentyn, skąd super widać wyśrodkowaną kopułę Bazyliki św. Piotra w Watykanie – słynna atrakcja turystyczna Rzymu.
- Ogród Pomarańczy (Giardino degli Aranci) – urokliwy park na wzgórzu Awentyn z drzewami pomarańczy, z którego rozciąga się piękny widok na Rzym i kopułę św. Piotra – aby dostać się na górę, czeka Cię spacer pod górę.
- Bazylika Papieska Jana na Lateranie (San Giovanni in Laterano) – jedna z najstarszych bazylik w mieście i siedziba biskupa Rzymu (papieża). Wewnątrz będziesz mógł oglądać liczne rzeźby i freski. Znajduje się niecałe 2 km od Koloseum.
Poznaj ciekawe atrakcje w okolicy Rzymu
1. Tivoli
Tivoli to urokliwe miasto położone ok. 30 km na wschód od Rzymu. Słynie z pięknych willi i ogrodów z czasów renesansu i baroku. Najłatwiej dojechać do miasta pociągiem z dworca Tiburtina w Rzymie (podróż trwa ok. 45 min) lub wypożyczonym samochodem trasą SS5.
Do najważniejszych atrakcji Tivoli należą Villa d’Este z przepięknymi ogrodami i fontannami oraz Villa Gregoriana z wodospadami i ścieżkami wśród przyrody. W Tivioli warto też pospacerować po zabytkowym centrum miasta z wąskimi uliczkami i lokalnymi restauracjami.
2. Parco Naturale Regionale Sirente-Velino
Parco Naturale Regionale Sirente-Velino to rozległy park przyrodniczy położony w regionie Abruzzo, ok. 120 km na wschód od Rzymu. Na miejsce najłatwiej dojechać wypożyczonym samochodem trasą SS5, co zajmuje ok. 1,5–2 godz.
W parku będziesz mógł podziwiać góry Sirente i Velino, rozległe lasy, doliny oraz krystalicznie czyste źródła. To także doskonałe miejsce na trekking, np. trasą Belvedere al valle, jazdę na rowerze i pikniki na łonie natury. Wizyta w parku szczególnie polecam miłośnikom przyrody i osobom szukającym spokoju z dala od tłumów Rzymu.
3. Parco Nazionale della Maiella
Parco Nazionale della Maiella to park narodowy w regionie Abruzzo, położony ok. 180 km na wschód od Rzymu – pomysł na dalszą wycieczkę. Najłatwiej dojechać na miejsce wypożyczonym samochodem trasą E80, co zajmuje od 2 do 2.5 godz.
Park słynie z dzikiej przyrody i malowniczych górskich krajobrazów regionu Abruzzo. Co ciekawe można na jego terenie spotkać kozice i zobaczyć w oddali rzadkie gatunki ptactwa oraz odkrywać jaskinie i przejść się dolinami. Park jest idealny na trekking, wycieczki rowerowe, przy czym zapewnia kontakt z naturą z dala od tłumów.
4. Pescara
Pescara to nadmorskie miasto w regionie Abruzzo, położone ok. 210 km na wschód od Rzymu nad Adriatykiem – pomysł na 1-2 dniową wycieczkę z Rzymu. Najłatwiej dojechać tam pociągiem z dworca Roma Termini lub Roma Tiburtina, a podróż trwa ok. 2,5–3 godz. Alternatywą jest wypożyczone auto (podobny czas podróży).
Miasto słynie z długich, piaszczystych plaż, promenady nadmorskiej i nowoczesnej architektury. W Pescara warto też odwiedzić muzea (np. Museo Casa Natale di Gabriele D’Annunzio), lokalne restauracje serwujące owoce morza oraz liczne kawiarnie i sklepy. To świetne miejsce, aby połączyć leżakowanie na plaży z odkrywaniem miejskich atrakcji.
Pescara jest miejscem urodzenia słynnego włoskiego poety Gabriele D’Annunzio.
Jak przygotować się na zwiedzanie Rzymu? Praktyczne wskazówki
- przyjedź na wiosnę lub wczesną jesienią – to idealny czas na spokojne zwiedzanie. Poza sezonem nie ma tak dużych upałów i jest zdecydowanie mniej turystów.
- na zwiedzanie przeznacz min. 4–5 dni – co pozwoli w spokoju obejść główne atrakcje Rzymu, spróbować lokalnej kuchni i wybrać się na wycieczki do okolicznych miejsc.
- spakuj wygodne buty – Rzym pełen jest zabytków, wąskich uliczek i brukowanych dróg, dlatego najlepiej nosić dobrze dopasowane i wytrzymałe obuwie. Pamiętaj też o butelce wody, lekkim plecaku i kremie z filtrem, który przyda się podczas zwiedzania.
- miej ze sobą gotówkę – chociaż w większości miejsc można płacić kartą, warto mieć przy sobie trochę pieniędzy w gotówce (na mniej znane knajpy i atrakcje)