Zaporoże - czy WARTO je odwiedzić? (zwiedzanie, atrakcje) / Blog podróżniczy Bartekwpodrozy.pl

  1. NASTĘPNY POST
Czy warto jechać do Zaporoża? Podróż na wschód Ukrainy

Czy warto jechać do Zaporoża? Podróż na wschód Ukrainy

Zaporożem zainteresowałem się jeszcze przed uruchomieniem przez Wizzair bezpośrednich połączeń lotniczych do tego miasta. Głównym wabikiem była dla mnie możliwość przelotu z Kijowa do Zaporoża wiekowym, hałaśliwym samolotem Antonow An-24, ale przemysłowy, surowy charakter miasta też nie był bez znaczenia. W artykule pokażę Ci, jakie miejsca i atrakcje warto zobaczyć w Zaporożu – na przekór opinii, że miasto nie ma turystom niczego do zaoferowania.


Co znajdziesz w artykule?

  • podstawowe informacje na temat Zaporoża i powody, dla których polecam podróż do tego miasta,
  • listę miejsc, które warto zobaczyć w Zaporożu,
  • wskazówki dotyczące dojazdu do Zaporoża,
  • propozycje noclegów w mieście.

Chcesz otrzymać darmowego ebooka „Jak samodzielnie zaplanować podróż?” Podaj swój adres e-mail, a ja prześlę Ci link do pobrania książki.


Wybrzeże Dniepru Zaporoże

Dlaczego zwiedzanie Zaporoża to dobry pomysł? Kilka faktów o mieście


Na Zaporoże trafiłem przy okazji bezmyślnego przeglądania zdjęć ukraińskich samolotów w Internecie. W oczy rzucił mi się niebiesko-biały, sędziwy samolot Antonow An-24, który codziennie obsługuje trasę z lotniska Żuliany w Kijowie do Zaporoża.

Rzut oka na Wikipedię pozwolił poznać kilka podstawowych faktów o mieście: Zaporoże jest nieco większe od Wrocławia (ponad 700 000 mieszkańców), to stolica obwodu zaporoskiego i jedno z największych miast Ukrainy.

Miasto jest dużym ośrodkiem przemysłowym. W Zaporożu działa ogromna huta Zaporożistal, produkująca legendarnego Zaporożca fabryka samochodów AwtoZAZ i producent silników lotniczych Motor Sicz. Do tego ostatniego należą linie lotnicze Motor Sicz Airlines, którym doleciałem do Zaporoża.

W Zaporożu działa również Dnieprzańska Elektrownia Wodna, do której należy imponujących rozmiarów zapora na Dnieprze łącząca dwa brzegi miasta.


Zapora elektrowni wodnej Zaporoże

W Zaporożu możesz się spodziewać industrialnego, surowego klimatu, który gdzieniegdzie jest przełamywany nowymi budynkami, modnymi kawiarniami i wysokiej klasy restauracjami. Najbardziej okazałe budynki miasta reprezentują modernizm i socrealizm – szczególnie w dzielnicy nazywanej SotsGorod.

Nie przyjeżdżaj tu, jeśli liczysz na światowej rangi zabytki i tłumy turystów na ulicach. Zaporoże to miejsce, które nigdy nie stanie się bardzo popularne – a to właśnie ogromna zaleta tego miasta.

Turysta w Zaporożu może się spotkać się z miłym przyjęciem trochę zdziwionych mieszkańców, którzy najpierw zapytają “czego tu szukasz?”, a później zaproszą na piwo nad rzeką.

Właśnie tak wspominam podróż do Zaporoża.


Jeśli nie miałeś jeszcze okazji zwiedzić stolicy Ukrainy, to mocno rekomenduję Ci spędzenie tam kilku dni. Sprawdź, co warto zobaczyć w Kijowie.


Trolejbus Zaporoże wnętrze ludzie

Co warto zobaczyć w Zaporożu?


Zaporoże nie jest miastem nasyconym zabytkami, więc osoby zakochane w Paryżu, Rzymie czy Londynie mogą się tu czuć po prostu zawiedzione. W mieście brakuje atrakcji, które pozwoliłyby Zaporożu stać się międzynarodowo rozpoznawalnym – czegoś pokroju chociażby Dierżpromu w Charkowie.

Zaporoże to przemysłowe centrum Ukrainy. Przyjeżdża się tu aby poczuć klimat miejsca, które jest mieszanką socrealistycznej szarości, brudnego powietrza wypluwanego przez kominy wielkich zakładów i nielicznych jeszcze, nowoczesnych akcentów, które mają zbliżyć miasto do Europy.

Najbardziej rozpoznawalna atrakcja Zaporoża znajduje się na dnieprzańskiej wyspie Chortyca. Do Siczy Zaporoskiej dotrzemy jednak na samym końcu – najpierw urządźmy sobie spacer wzdłuż głównej ulicy miasta, Prospektu Sobornyj.


Prospekt Sobornyj (Соборный проспект)


Prospekt Sobornyj Zaporoże

Spoglądając na plan Zaporoża nie da się nie zauważyć “miejskiej autostrady”, czyli długiej na ponad 10 kilometrów, reprezentacyjnej alei miasta – Prospektu Sobornyj.

To jedna z najdłuższych ulic w Europie. Jeszcze do 2016 r. nosiła nazwę Alei Lenina, a jej północny koniec był zwieńczony pomnikiem wodza rewolucji.

Ani nazwa ulicy, ani pomnik Lenina nie przetrwały przeprowadzonej na Ukrainie dekomunizacji, ale na płaskorzeźbach umieszczonych na fasadach wielu budynków można jeszcze znaleźć dawną nazwę ulicy i sporo radzieckiej symboliki.

Aleję można przejechać marszrutkami, ale jej północnym fragmentem warto się przespacerować. Z okolic dawnego pomnika Lenina roztacza się widok na Dnieprzańską Elektrownię Wodną z okazałą zaporą na Dnieprze.

Gdy Prospekt Sobornyj się kończy, droga skręca w lewo i prowadzi na koronę zapory elektrowni wodnej. Można po niej przejechać samochodem lub przejść pieszo na drugą stronę Dniepru.


Dawny pomnik Lenina Zaporoże
Miejsce po obalonym pomniku Lenina na północnym krańcu Prospektu Sobornyj

Przy północnym krańcu Prospektu Sobornyj udało nam się spotkać trójkę młodych mieszkańców Zaporoża, z którymi spędziliśmy kolejne dni zwiedzając miasto, a wieczorami trochę imprezując. Nie zobaczylibyśmy tyle, gdyby nie lokalni przewodnicy.

Prospekt Sobornyj jest pełen restauracji i kawiarni, więc przy dużej wytrwałości (pomimo, że wszystko działa przy jednej ulicy, to odległości mogą być gigantyczne) każdy znajdzie coś dla siebie. Aromatycznej, dobrze przyrządzonej kawy napiłem się w Lwowskiej Manufakturze Czekolady.


Widok na Prospekt Sobornyj Zaporoże
Płaskorzeźba z nazwą "Prospekt Lenina" Zaporoże
Dawna nazwa Prospektu Sobornyj znajduje się jeszcze w wielu zakątkach ulicy

W północnej części ulicy zwróć uwagę na dzielnicę SotsGorod (Соцмісто). Powstawała równocześnie z zaporą elektrowni wodnej w latach 1929 – 1932 jako modelowe osiedle zgodne z nurtem socrealizmu.

Charakterystyczne w tym rejonie miasta są niskie, maksymalnie 4-piętrowe budynki, w których otoczeniu jest sporo zieleni. Osiedle wizytował jeden z najbardziej znanych i cenionych architektów modernizmu – Le Corbusier.


Jeśli interesują Cię modelowe osiedla i eksperymenty budowlane i urbanistyczne, przeczytaj artykuł o WuWie – eksperymentalnym osiedlu zbudowanym we Wrocławiu w nurcie modernizmu.


Dnieprzańska Elektrownia Wodna (DniproHES)


W 1932 r. oddano do użytku monumentalną zaporę na Dnieprze, która była częścią Dnieprzańskiej Elektrowni Wodnej. To jedna z najbardziej charakterystycznych konstrukcji w tej części Ukrainy i najbardziej rozpoznawalna budowla Zaporoża.

Zapora zaczyna się tuż za północnym krańcem Prospektu Sobornyj. Konstrukcja ma 1300 metrów długości i 60 metrów wysokości. W nocy podświetlona jest w barwy narodowe Ukrainy, więc poza spacerem po jej koronie, warto też zobaczyć ją z większej odległości – np. z rzecznej wyspy Chortyca.

Gdy front niemiecki w 1941 r. zbliżał się do Zaporoża, wojska radzieckie zaczęły przygotowania do celowego wysadzenia zapory i zatrzymania wojsk niemieckich. 18 sierpnia żołnierze NKWD wysadzili fragment zapory, co spowodowało powstanie dziury o długości przekraczającej 130 metrów.

Spiętrzona fala powodziowa doprowadziła do śmierci nawet ponad 100 000 osób – w niczyim interesie nie było jednak wtedy dokładne zbadanie konsekwencji wysadzenia zapory.

Do czasu zniszczenia konstrukcji, po jej koronie jeździł łączący oba brzegi Dniepru tramwaj linii nr 4. Później linię tę zlikwidowano, a współcześnie po zaporze kursują trolejbusy.


Dnieprzańska Elektrownia Wodna z Siczy Zaporoskiej
Zapora elektrowni wodnej Zaporoże

Przed wyjazdem na Ukrainę pamiętaj o wykupieniu ubezpieczenia turystycznego – to obowiązkowy punkt przygotowań do każdej podróży. W internetowym kalkulatorze możesz sprawdzić, ile kosztuje takie ubezpieczenie.


Sicz Zaporoska i wyspa Chortyca


Najbardziej rozpoznawalna międzynarodowo atrakcja Zaporoża to odtworzony fragment Siczy Zaporoskiej – osady i głównego ośrodka Kozaków zaporoskich.

Sicz Zaporoska znajdowała się na rzecznej wyspie Chortyca w latach 1556-1562, a później była przenoszona na inne wyspy na Dnieprze.

Jedynym z najbardziej rozpoznawalnych w Polsce hetmanów Kozaków zaporoskich był Bohdan Chmielnicki – przywódca powstania Kozaków przeciwko Rzeczypospolitej w XVII wieku.

Kozacy mieli własną, niezależną armię i poddawali się wyłącznie kozackiej władzy sprawowanej przez wybieranego przez radę kozacką atamana. Popularne były kozackie wyprawy wojskowe, których celem były wyłącznie grabieże.


Sicz Zaporoska - Zaporoże
Sicz Zaporoska budynek

Sicz Zaporoską zlikwidowano z rozkazu carycy Katarzyny II w 1775 r., co miało być karą za nieposłuszeństwo Kozaków względem władzy carskiej.

Współcześnie zrekonstruowano część zabudowań Siczy Zaporoskiej i stworzono skansen, w którym można obejrzeć domniemane wnętrza kozackich domostw. Można tam też poznać kozacką technikę wojenną i dotknąć kozackiej kultury.

Z Siczy Zaporoskiej dobrze widać w całej okazałości zaporę Dnieprzańskiej Elektrowni Wodnej.

Do Siczy Zaporoskiej na wyspie Chortyca najlepiej dojechać z centrum miasta taksówką. W Zaporożu działa też ukraiński odpowiednik Ubera i Bolta – aplikacja Uklon, która może być opcją tańszą niż regularna taksówka.

Sama Chortyca to największa wyspa na Dnieprze i jeden z symbolów Ukrainy. Zgodnie z głosowaniem ukraińskich internautów, w 2007 r. Chortyca została jednym z siedmiu cudów Ukrainy.

Wnętrze domu w Siczy Zaporoskiej
Sicz Zaporoska i wyspa Chortyca
Świątynia Sicz Zaporoska Zaporoże

Przed wyjazdem za granicę wykup ubezpieczenie turystyczne – to obowiązkowy punkt przygotowań do każdej mojej podróży. Sprawdź, jaka jest cena ubezpieczenia Twojego wyjazdu i wybierz to, które będzie najkorzystniejsze.


Przemysłowe klimaty w Zaporożu


Spacerując po Zaporożu nie ma się co spodziewać zbyt dużego nasycenia zabytkami.

Codzienne życie dużej części mieszkańców miasta kręci się wokół wielkich zakładów i fabryk, które czynią z Zaporoża jeden z ważniejszych ośrodków przemysłowych Ukrainy.

Poza przemysłem, rejon Zaporoża jest również znany jako największy producent energii elektrycznej na Ukrainie – dzięki Dnieprzańskiej Elektrowni Wodnej i największej w Europie, Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej.

Największym trucicielem zaporoskiego powietrza jest huta Zaporożistal – czwarty pod względem wielkości producent stali na Ukrainie. Jadąc do dzielnicy Pavlo-Kichkas można na chwilę przenieść się w inny, całkowicie industrialny świat, którego nie widać w ścisłym centrum Zaporoża.


Tramwaj nr 3 w Zaporożu
Barka na Dnieprze Zaporoże
Elektrownia wodna Zaporoże

Z okna taksówki widać rozległy teren huty, sporo pomocniczych zakładów i fabryk.

Wszystko po horyzont ma wyłącznie przemysłowe znaczenie, a człowiek wydaje się tam być nieproszonym gościem. Dookoła tylko puste, popękane ulice, szarość i niebo poprzecinane gęstymi sieciami przesyłowymi.

Taksówkarz dziwi się, że każemy się wieźć na Pavlo-Kichkas. Mówi, że jedyne, co nas tam spotka, to kłopoty. Prosi, żebyśmy schowali aparaty fotograficzne, uważali na złodziei i handlarzy narkotyków, a przede wszystkim mieli oczy dookoła głowy.


Modernizm w Zaporożu
Tramwaj Zaporoże
Dzielnica Pavlo-Kichkas w Zaporożu

Bo rzeczywiście, dzielnica kiepsko poradziła sobie z upadkami kolejnych zakładów i fabryk, które nastąpiły po rozpadzie ZSRR. Współcześnie to najrzadziej (o ile w ogóle) odwiedzana przez przyjezdnych dzielnica miasta – bo i czego w niej szukać?

My przyjechaliśmy tam, aby znaleźć ulicę Wrocławską.

W 1969 r. władze Zaporoża nazwały jedną z przecinających dzielnicę z północy na południe ulic na cześć stolicy Dolnego Śląska. Wrocław nie pozostał dłużny i przemianował ulicę łączącą plac Powstańców Śląskich z ulicą Grabiszyńską na “Zaporoską”.


Ulica Wrocławska - Zaporoże

W dzielnicy działa również zajezdnia tramwajowa nr 2 – ważny punkt dla osób, które interesują się komunikacją miejską. Do centrum Zaporoża można z tej dzielnicy wrócić taksówką (w tym Uklonem), ale również powolnym, rozpadającym się tramwajem (do centrum jedzie tramwaj linii nr 16).


Miłośnicy motoryzacji (do których nigdy się nie zaliczałem) kojarzą Zaporoże z fabryką samochodów AwtoZAZ, która wypuszczała ze swoich taśm produkcyjnych legendarnego Zaporożca.

Przez ponad 30 lat produkcji wyprodukowano prawie 3 500 000 egzemplarzy tego samochodu.


Sportkompleks Elektron Zaporoże

W Zaporożu działa również jeden z najważniejszych producentów silników lotniczych na świecie – Motor Sicz. Do istniejącego od 1907 r. koncernu należą linie lotnicze Motor Sicz Airlines, którymi przyleciałem z Kijowa do Zaporoża.

W zakładach Motor Sicz w Zaporożu działa Muzeum Lotnictwa, które przybliża historię fabryki.


Antonow An-24 do Zaporoża na lotnisku w Kijowie

Te właśnie szare, przemysłowe dzielnice, pełne prawdziwego, niepudrowanego na potrzeby turystów życia, to dla mnie największy wabik przyciągający mnie do miejsc takich, jak Zaporoże.

W tych zakątkach turysta nadal jest kimś wyjątkowym i traktuje się go jak mile widzianego gościa, a nie właściciela zasobnego portfela, na którym chce się zarobić przy każdej okazji.

W mieście nie chadzaj tylko moimi ścieżkami – sam wyznacz swoją trasę zwiedzania i zapuść się kawałek poza centrum miasta, do serca przemysłowego Zaporoża.


Na Ukrainie możesz zaoszczędzić na wymianie walut, jeśli skorzystasz z karty Curve i karty Revolut. Obie są darmowe i dają wielkie możliwości – kliknij w linki powyżej i sprawdź ich recenzje.


Jak dojechać do Zaporoża?


Do Zaporoża można sprawnie dotrzeć drogą lotniczą lub lądową.

W mieście działa międzynarodowy port lotniczy, na którym lądują m.in. samoloty Wizzair z Gdańska, Krakowa i Wrocławia (stan na 2020 r.). To najwygodniejsza i najszybsza forma dotarcia w ten rejon Ukrainy.

Jeśli cenisz sobie nie tylko zwiedzanie, ale również doświadczenia samej podróży, pomyśl o odtworzeniu mojego pomysłu na podróż do Zaporoża:

  • odcinek Wrocław – Kijów pokonałem samolotem Wizzair tak, że prawie cały dzień spędziłem w Kijowie w oczekiwaniu na kolejny środek transportu;
  • odcinek z Kijowa do Zaporoża pokonałem leciwym, ale nieprzeciętnie klimatycznym samolotem Antonow An-24 obsługiwanym przez linie lotnicze Motor Sich Airlines;
  • powrót z Zaporoża do Kijowa odbyłem na pokładzie dziennego pociągu ze stacji Zaporoże I;
  • ostatni segment podróży, czyli odcinek z Kijowa do Wrocławia, to znowu lot na pokładzie Wizzair.

Wnętrze Antonowa An-24
Antonow An-24 linii lotniczych Motor Sich Airlines
Samolot Motor Sich

Główną atrakcją całej podróży był dla mnie przelot samolotem An-24. Pierwszy raz w życiu miałem lecieć samolotem turbośmigłowym – i to modelem, który do służby wszedł w 1959 r.

Do Zaporoża przyleciałem już po zmroku, a w oczekiwaniu na samochód Uklona lotniskowy bar zaoferował mi wyłącznie batonika i… kieliszek wódki. Wiedziałem już wtedy, że pobyt w Zaporożu będę wspominał bardzo dobrze.


Stacja kolejowa Zaporoże I
Dworzec kolejowy Zaporoże I, z którego wyruszyliśmy z drogę do Kijowa

Lubisz zwiedzać miasta podobne do Zaporoża? Myślę, że spodoba Ci się również Charków. Sprawdź mój artykuł o miejscach i atrakcjach, które warto zobaczyć w Charkowie.


Polecane noclegi w Zaporożu


Zaporoże to rozległe miasto, w którym nie ma miejsca, które można jednoznacznie wskazać jako “ścisłe centrum”.

Ze względów komunikacyjnych, warto zatrzymać się jak najbliższej Prospektu Sobornyj. Kursuje po nim sporo marszrutek, a przecznicę dalej, równolegle do Prospektu, kursują tramwaje.

Schemat sieci tramwajowej w Zaporożu jest dostępny na stronie urbanrail.net.


Proponowane noclegi w Zaporożu:

  • Apartment on Pushkina (Prospect Soborniy) – dwupokojowe, wygodne mieszkanie na parterze niezbyt zachęcająco wyglądającego bloku w rejonie Placu Puszkina. Schludnie, czysto, w dobrej cenie. Spędziliśmy w tym mieszkaniu kilka dni.
  • Home Aparts – nowoczesne, niedawno oddane do użytku apartamenty przy Prospekcie Sobornyj. Ciężko znaleźć w Zaporożu obiekt bardziej zbliżony do zachodnioeuropejskich standardów. Pokoje z tarasem.
  • VIP Apartment on Lobanovskogo 19 Street – całe mieszkanie leżące w północnej części Prospektu Sobornyj, w dzielnicy SotsGorod. Bardzo nowoczesne, urządzone z gustem – spełnia wszystkie standardy dobrego miejsca noclegowego.

Blok w Zaporożu
Niezachęcający blok w Zaporożu, w którym wynajęliśmy wygodne mieszkanie – Apartment on Pushkina (Prospect Soborniy)

Zaporoże nie budziło we mnie większych emocji do czasu, gdy pospacerowałem po przemysłowych dzielnicach miasta i wyobraziłem sobie, jak pełne życia mogły być te miejsca w szczytowej fazie rozwoju miasta.

Zaporoże zasługuje na spędzenie w mieście kilku dni i zobaczenie jego najpopularniejszych atrakcji – pomimo, że nie ma ich zbyt wiele. Ja się tu nie nudziłem – szczególnie, że już sam przylot do miasta był niezłą przygodą.

Mam nadzieję, że dobrze spędzisz czas w Zaporożu i podobnie jak ja, odnajdziesz w mieście ducha dawnych czasów. Miłego zwiedzania!


Podróż na Ukrainę: praktyczne wskazówki i porady

Pobierz darmowego ebooka
Podróż będzie dużo łatwiejsza z moim darmowym ebookiem “Jak samodzielnie zaplanować podróż”. Możesz go pobrać za darmo w kilka sekund.

Zarezerwuj loty
Loty na Ukrainę należą do najtańszych i najczęściej wykonywanych lotów z terytorium Polski.

Biletów możesz szukać np. w multiwyszukiwarce Momondo.

Zarezerwuj noclegi
Zarówno Booking.com jak i Airbnb świetnie działają na Ukrainie.

Na Airbnb wynająć można całe mieszkania za bardzo konkurencyjną cenę. Zarejestruj się za darmo z tego linka, a dostaniesz 140 zł zniżki na pierwszą rezerwację.

Kup ubezpieczenie turystyczne
Sprawdź, ile kosztuje ubezpieczenie turystyczne Twojego wyjazdu i kup to, które będzie oferowało najlepsze warunki.

Podczas wyjazdów zagranicznych nie chroni Cię polskie ubezpieczenie zdrowotne. Jeśli cokolwiek Ci się stanie i będziesz musiał skorzystać z pomocy medycznej, to bez ubezpieczenia zapłacisz za wszystko z własnej kieszeni.

Wymień złotówki na hrywny
Walutą obowiązującą na Ukrainie jest hrywna (UAH). Waluta jest łatwo dostępna w Polsce.
Aktualny przelicznik to 1 UAH = ok. 0,15-0,17 PLN.

Aby sporo zaoszczędzić na wymianie walut, możesz skorzystać z karty Revolut (z tego linka możesz ją zamówić za darmo) lub działającej na innych zasadach, ale równie przydatnej w podróży karty Curve.
Najlepiej mieć w portfelu dwie karty – obie są całkowicie darmowe.

Pieniądze z kart możesz wypłacić w ukraińskich bankomatach (często bez żadnej prowizji).

Przygotuj się do wyjazdu
Zanim ruszysz w podróż na Ukrainę sprawdź moją listę 10 rzeczy, które trzeba zrobić przed podróżą.


Dołącz do społeczności bloga!


  • Polub Bartekwpodrozy.pl na Facebooku – w każdy poniedziałek o 19:00 prowadzę tam live na tematy związane z podróżami.
  • Obserwuj @bartekwpodrozypl na Instagramie – raz w tygodniu rozmawiam tam na żywo z ciekawymi osobami związanymi z podróżami.
Autor artykułu: Bartek Dziwak

Bartek Dziwak

Pretendujący do bycia podróżnikiem pracownik na etacie, który stara się wycisnąć jak cytrynę każdą wolną chwilę i spędzić ją w podróży - to chyba moja najlepsza charakterystyka.
Kiedyś zakochałem się w wolności, jaką daje podróżowanie. Od tego czasu nie potrafię się zatrzymać.

1 komentarz do artykułu “Czy warto jechać do Zaporoża? Podróż na wschód Ukrainy”

Zostaw swój komentarz