Chcesz zwiedzić Indonezję na własną rękę i nie wpaść w turystyczne pułapki? Wystarczy dobrze zaplanować trasę, przygotować dokumenty i ubezpieczenie, a także wiedzieć, czego się spodziewać na wyspach – od wulkanów i dżungli, po tropikalne plaże i lokalną kuchnię.
W tym przewodniku znajdziesz praktyczne wskazówki na wakacje w Indonezji, w tym: jak poruszać się po kraju, kiedy najlepiej przyjechać, co zobaczyć, jak płacić i gdzie nocować, a także listę niezbędnych rzeczy do spakowania.
Jeśli wybierasz się konkretnie na Bali, sprawdź mój tekst Bali na własną rękę.
1. Jakie miejscowości w Indonezji wybrać na bazę wypadową? Sprawdzone noclegi
- Bali– duchowa wyspa w Indonezji, znajdziesz na niej ok. 20 tys. świątyń. Zatrzymaj się w Savanna Ubud. To nocleg ze śniadaniem w sercu miasta Ubud. Ma prywatny basen i leży w odległości 500 m od Rezerwatu Monkey Forest. Sprawdź też Ulun Ubud Resorturządzony w nowoczesnym, balijskim stylu. Nocleg oferuje widok na dżunglę i śniadania wliczone w cenę. Zerknij także na Taman Amartha Hotel, który posiada dwa baseny i oferuje wynajem rowerów oraz wycieczki za dodatkową opłatą.
- Jawa – centralna wyspa w Indonezji z najbardziej aktywnymi wulkanami archipelagu i nowoczesną stolicą. Polecam zatrzymać się w The Orient Jakarta, a Royal Hideaway Hotel z widokiem na Dżakartę. Inna dobra opcja to bungalowy Didu’s Homestay Bed & Breakfast z basenem i pociąg w zasięgu 600 m. Sprawdź też Java Turtle Lodge Meru Betiri, nocleg znajduje się zaledwie 400 m od Plaży Rajegwesi i centrum wellness.
- Flores – dzika wyspa w Indonezji, będąca jedyną bazą wypadową do krainy smoków z Komodo. Wyższy standard zapewnia Sudamala Resort z odkrytym basenem, centrum fitness i ogrodem. Nocleg znajduje się 400 m do Plaży Bajo Komodo Eco Lodge. Zerknij na Seaesta Komodo Hotel & Hostel z bezpłatnym parkingiem, ogrodem i tarasem. Dobry nocleg to też Blue Parrot, 5 min spacerem od portu w miejscowości Labuan Bajo, z którego w 20 min dopłyniesz łodzią motorową na Wyspę Komodo.
2. Jak poruszać się po Indonezji?
- Wynajętym autem – daje dużą elastyczność, jeśli chodzi o planowanie dnia i niezależność od rozkładów jazdy komunikacji publicznej. Będziesz mógł odwiedzić mniej znane miejsca, które są oddalone od miasta. Jeśli chodzi o stolicę Indonezji polecam zarezerwować samochód przez multiwyszukiwarkę DiscoverCars, natomiast na Bali możesz też skorzystać z localrent.
Drogi w Indonezji są bardzo zróżnicowane. Wdużych miastach i na głównych trasach zazwyczaj są w dobrym stanie, ale na wielu wyspach mogą być węższe i gorzej utrzymane. Stacje benzynowe są dostępne blisko miasta i przy głównych drogach. Wyzwaniem bywa też duży ruch, korki, a przy tym parkowanie. Styl jazdy lokalnych kierowców jest chaotyczny, dlatego na drodze zachowaj ostrożność (szczególnie jeśli chodzi o wszechobecne skutery).
Jeśli planujesz podróż do Indonezji jako turysta, oprócz polskiego prawa wymagane jest międzynarodowe prawo jazdy, przy ewentualnej kontroli.
- Korzystając z jednodniowych wycieczek – organizator zaplanuje wszystko za Ciebie. Zero zmartwień, brak niepotrzebnego stresu, a dobrze zaplanowany dzień i ciekawostki z lokalnych źródeł.
- Komunikacja zbiorową – do wyboru są autobusy, minibusy, pociągi i taksówki. W dużych miastach, jak Dżakarta, działa także nowoczesny system autobusowy TransJakarta oraz metro MRT Jakarta. W wielu miejscach bilety kupisz w automatach, na stacjach lub zapłacisz kartą transportową albo elektronicznie. Ze względu na wyspiarski charakter kraju, kluczową rolę odgrywają też promy. Jednym z najpopularniejszych przewoźników jest PELNI, a z szybkich promów (fast boats) Express Bahari.
Turyści z Polski najczęściej przylatują do Indonezji na lotnisko Soekarno–Hatta w Dżakarcie, lotnisko Denpasar na Bali i rzadziej na lotnisko Surabaja-Juanda w Surabai. Loty z Polski do Indonezji odbywają się głównie z miast takich jak Warszawa, Kraków, Katowice czy Gdańsk i są to połączenia przesiadkowe (Doha, Dubaj, Stambuł, Amsterdam, Singapur). Do centrum w Dżakarcie najłatwiej dostać się pociągiem lotniskowym Airport Rail Link, autobusem DAMRI, taksówką lub przez aplikacje Grab i GoJek.
3. Co warto wiedzieć o Indonezji przed wyjazdem na własną rękę?
Indonezja to największy kraj wyspiarski na świecie. Składa się z ok. 17 tys. wysp, z których ok. 6 tys. jest zamieszkanych. Jego stolicą jest Dżakarta, najszybciej tonąca metropolia na świecie. Zamieszkuje ją ponad 270 mln ludzi – zajmuje 4 miejsce w rankingu najludniejszych krajów na świecie (zaraz po Indiach, Chińskiej Republice Ludowej i USA).
Indonezja leży w Azji Południowo-Wschodniej, między Oceanem Indyjskim a Spokojnym. Słynie z tropikalnego klimatu, wulkanów (dlatego często nazywa się ją “krajem wulkanów”, dżungli oraz rajskich plaż. Najpopularniejszym kierunkiem turystycznym jest Bali, znane z licznych świątyń, pól ryżowych i dobrych warunków do surfingu.
Oprócz oficjalnego języka indonezyjskiego w kraju istnieje ponad 700 języków lokalnych.
W 2025 r. Indonezję odwiedziło 15,38 milionów turystów z całego świata. Do największych atrakcji kraju należą: buddyjska świątynia Borobudur (wpisana na listę UNESCO), oraz Park Narodowy Komodo, gdzie żyją słynne warany z Komodo. W kraju działa też ponad 120 aktywnych wulkanów.
Indonezja ma więcej ludności muzułmańskiej niż jakikolwiek inny kraj, choć jest państwem świeckim i bardzo zróżnicowanym religijnie.
Podstawą kuchni indonezyjskiej są ryż, warzywa, ryby, owoce morza, drób, tofu i tempeh (produkt z fermentowanej soi). Używa się też dużej ilości przypraw np. chili, imbiru, kurkumy, czosnku, trawy cytrynowej czy galangalu. Koniecznie spróbuj Nasi Goreng (smażony ryż z dodatkiem warzyw, jajka oraz często mięsa lub owoców morza), Satay (małe szaszłyki z grillowanego mięsa) i Gado-Gado (sałatka z gotowanych warzyw, tofu, tempehu i jajka).
Indonezja produkuje najdroższą kawę na świecie –kopi luwak. Powstaje z ziaren kawy zjedzonych przez łaskuny palmowe (zwierzę przypominające kota, kuny i szopa), które po częściowym strawieniu wydalają je, a następnie są one zbierane, czyszczone i prażone.
Planujesz podjechać autem na lotnisko w Polsce? Polecam Ci zarezerwować parking na lotnisku z wyprzedzeniem. Dzięki temu unikniesz niepotrzebnego stresu przed wylotem na wyczekiwany urlop.
4. Czy w Indonezji jest bezpiecznie?
Indonezja jest ogólnie bezpieczna dla turystów, zwłaszcza w popularnych miejscach jak Bali czy Dżakarta. Najczęstsze przestępstwa to kradzieże kieszonkowe, dlatego warto pilnować rzeczy, nie nosić dużej gotówki i korzystać z sejfów hotelowych.
Trzeba też uważać na ruch uliczny. Jest dość chaotyczny, szczególnie przy wynajmie skutera. W niektórych regionach istnieje ryzyko trzęsień ziemi i erupcji wulkanów, tsunami (w wyniku tsunami z 2004 r. w Indonezji życie straciło ponad 130 tys. osób).
Musisz wiedzieć, że Indonezja leży w strefie aktywności sejsmicznej (Pierścieniu Ognia). W porze deszczowej mogą występować intensywne opady powodujące powodzie lub osuwiska, zwłaszcza na terenach górskich i w dżungli.
Do zagrożeń sanitarno-epidemiologicznych należą: pasożyty układu trawiennego, dur brzuszny, biegunka, żółtaczka typu A i B (woda z kranu nie nadaje się do picia). Przed wyjazdem na własną rękę do Indonezji sprawdź aktualne informacje na oficjalnym rządowym portalu do spraw imigracyjnych.
Przed wyjazdem wykup tanie ubezpieczenie. Za 5-10 zł dziennie będziesz mieć ochronę w nieprzewidzianych sytuacjach i pokrycie kosztów leczenia do 500 000 zł. Lepiej mieć niż nie.
5. Czy potrzebujesz paszportu lub wizy, aby wjechać do Indonezji?
Do wjazdu do Indonezji potrzebny Ci jest paszport ważny co najmniej 6 miesięcy od daty przyjazdu, dowód osobisty nie wystarczy. Możesz też skorzystać z wizy turystycznej online (e-wiza) lub wizy po przyjeździe (Visa on Arrival), które uprawniają zwykle do pobytu do 30 dni i można je przedłużyć o kolejne 30 dni. Przy wjeździe warto mieć też potwierdzenie zakwaterowania i bilet powrotny.
Przed przekroczeniem granicy musisz wypełnić elektroniczną deklarację celną (e-Customs Declaration). Jest to formularz, w którym zgłasza się m.in. przewożone towary, większe sumy pieniędzy lub produkty podlegające kontroli celnej. Po jego wypełnieniu generowany jest kod QR, który pokażesz służbom celnym na lotnisku.
Jeśli podróżujesz z dzieckiem, dobrze mieć jego akt urodzenia w wersji wielojęzycznej, zwłaszcza jeśli dziecko ma inne nazwisko, służby mogą poprosić o potwierdzenie prawa do opieki. Zabierając ze sobą leki, weź zaświadczenie od lekarza przetłumaczone na język angielski.
Jeśli planujesz podróżować po kraju autem, wymagane jest międzynarodowe prawo jazdy. Indonezja nie honoruje karty EKUZ, więc wykup ubezpieczenie turystyczne pokrywającego koszty leczenia w razie nagłej sytuacji. Dodatkowo osoby podróżujące na Bali muszą wcześniej opłacić obowiązkowy podatek turystyczny (Bali Tourist Levy), który jest przeznaczony na ochronę środowiska i kultury wyspy. Po więcej informacji wjazdowych do Indonezji, wejdź na stronę gov.pl.
6. Kiedy najlepiej przyjechać do Indonezji?
Wysoki sezon turystyczny w Indonezji panuje podczas pory suchej (mała ilość deszczu dużo słońca), od kwietnia do października. Pora deszczowa trwająca od listopada do marca też ma swoje uroki. Wszystko zależy od Twoich planów urlopowych:
- Lato (czerwiec-sierpień) – to szczyt pory suchej, kiedy temperatury wzrastają do 28-32°C. Dni są bardzo słoneczne, a woda ciepła, więc to najlepszy czas na plażowanie (szczególnie na Bali, Lombok, Jawie), nurkowanie czy trekking.
Latem (czerwiec-lipiec) polecam wziąć udział w Bali Arts Festival z pokazami tańca i sztuki, a w tym muzykę gamelan, rękodzieło oraz balijskie rzemiosło. Odbywa się w mieście Denpasar.
- Wiosna (marzec-maj) i jesień (październik-listopad) – w Indonezji to okresy przejściowe (zmiana z pory suchej na deszczową) charakteryzujące się dość wysokimi temperaturami około 27-32°C w ciągu dnia, natomiast w nocy spadają do około 23-26°C. Mogą się też pojawić nieprzewidywalne opady deszczu i wyższa wilgotność.
Na Bali pod koniec marca przypada Nyepi (Dzień Ciszy). To czas, kiedy wyspa zamiera, nie działa lotnisko, nie wolno wychodzić na ulicę, a wieczorem nie używa się świateł, aby przeżyć Nowy Rok.
Zobacz też Vesak przy Świątyni Borobudur to ważne buddyjskie święto obchodzone podczas pełni księżyca w maju. Punktem kulminacyjnym jest wypuszczenie tysięcy lampionów w nocne niebo.
- Zima (grudzień-marzec) – temperatury w Indonezji sięgają 26-31°C. To szczyt pory deszczowej z intensywnymi, krótkimi opadami. Choć występuje ryzyko burz, jest to dobry czas na zwiedzanie Świątyń na Jawie (Borobudur, Prambanan), trekking na Wulkan Bromo czy obserwację orangutanów na Borneo.
7. Jak płacić w Indonezji i wymieniać pieniądze? Praktyczne porady
Walutą w Indonezji jest rupia indonezyjska (IDR). Większe hotele, restauracje czy popularne sklepy pozwalają na płatności kartą, ale w mniejszych lokalach wymagana jest gotówka w lokalnej walucie.
Bankomaty są powszechnie dostępne w dużych miastach, na lotniskach i w turystycznych kurortach (maksymalna kwota jednorazowej wypłaty z bankomatu wynosi 2-3 mln IDR). W mniejszych miejscowościach i na wyspach mogą być rzadsze. Kantory wymiany walut działają głównie w centrach miast i przy lotniskach, a kursy mogą się różnić, dlatego warto porównać kilka miejsc przed wymianą. Najlepiej zabrać dolary amerykańskie (USD) wydane po 2009 r. i wymienić je na miejscu – starsze lub uszkodzone mogą nie zostać przyjęte.
Podczas mojego wyjazdu do Indonezji na własną rękę korzystałem z darmowej karty Curve.Jest to karta wielowalutowa, dzięki której maszdostęp do wszystkich swoich kont, co umożliwi Ci płatność w różnych walutach po kursie międzybankowym, bez opłat.
8. Czy warto wykupywać ubezpieczenie podróży?
Indonezja nie należy do UE, więc karta EKUZ nie jest honorowana. Leczenie w szpitalach i prywatnych klinikach jest w pełni odpłatne dla turystów, a koszty wysokie. Dlatego pamiętaj, żeby przed wyjazdem do Indonezji na własna rękę wykupić ważne ubezpieczenie turystyczne. Oszczędzi Ci to dużo stresu w razie nieprzewidzianych okoliczności. Sytuacje kryzysowe mogą się zdarzyć w każdym miejscu.
Przy wyborze ubezpieczenia, porównaj oferty różnych ubezpieczycieli, by wybrać tę najkorzystniejszą. W porównaniu z leczeniem za granicą, koszty takiego ubezpieczenia są naprawdę niskie. Skorzystaj z porównywarki wybierz opcję, która:
- ma ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej (OC) – im wyższe jest, tym lepiej dla Ciebie,
- ma ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków (NWW) –nie wszyscy ubezpieczyciele je oferują. Wybierz ofertę, która je uwzględnia,
- pokrywa koszty ratownictwa i transportu medycznego.
9. Co trzeba kupić i załatwić jadąc do Indonezji?
W większości przypadków w Indonezji nie potrzebujesz adaptera. Najczęściej spotkasz gniazdka typu C i F, a napięcie w sieci wynosi 230 V przy częstotliwości 50 Hz. Czasami, zwłaszcza w starszych budynkach lub na Bali, mogą wystąpić gniazdka brytyjskie (typ G), dlatego warto zabrać ze sobą uniwersalną przejściówkę.
Przed wjazdem do Indonezja wyłącz transmisję danych w roamingu, bo kraj nie należy do UE i opłaty mogą być wysokie. Najlepiej kupić lokalną kartę SIM lub eSIM w salonie operatora – te na lotnisku lub przez internet są zwykle droższe. Karta SIM w telefonie z Polski działa zwykle 30 dni w ramach pakietu, a telefon do 90 dni przy rejestracji turystycznej. Przy dłuższym pobycie konieczna może być rejestracja IMEI w indonezyjskim systemie celnym.
Oto 3 operatorów komórkowych, których ofertę warto rozważyć:
- Telkomsel – lider rynku w Indonezji z najlepszym zasięgiem, zwłaszcza na obszarach wiejskich. To opcja dla Ciebie, jeśli podczas wyjazdu do Indonezji na własną rękę chcesz odwiedzić małe miejscowości,
- Indosat Ooredoo Hutchison – jeden z dwóch największych operatorów komórkowych w Indonezji. Ma dobre ceny i szeroki zasięg sieci 4G,
- XL Axiata – popularny operator w Indonezji, jest elastyczny i oferuje dobre, konkurencyjne pakiety.
Przed wyjazdem do Indonezja warto pobrać przydatne apki. Grab i Gojek ułatwią Ci poruszanie się, zamawianie jedzenia i płatności mobilne. BMKG pozwala szybko sprawdzić aktualną pogodę i ostrzeżenia meteorologiczne.
10. Co warto zobaczyć w Indonezji? Wskazówki przed zwiedzaniem
Jednym z najchętniej odwiedzanych przez turystów miejsc w Indonezji jest Bali. Na wyspie warto zobaczyć Świątynię Tanah Lot położoną na skalnej wysepce przy Oceanie Indyjskim oraz Kompleks Świątynny Uluwatu stojący na wysokim klifie. Popularnym miejscem jest też Ubud, znane z tarasów ryżowych Tegallalang i Małpiego Lasu.
Jeśli jednak jesteś zainteresowany naturą, odwiedź wschód wyspy, aby zobaczyć Wulkan Mount Batur. Bardzo popularnym kierunkiem jest też Wyspa Jawa, gdzie znajduje się jedna z najsłynniejszych świątyń Azji – Borobudur, największa buddyjska świątynia świata z VIII-IX w., wpisana na listę UNESCO.
Niedaleko leży kompleks hinduistycznych świątyń Prambanan z IX w., znany z charakterystycznych, strzelistych wież. Na Jawie warto także zobaczyć Wulkan Bromo w Parku Narodowym Bromo Tengger Semeru, który słynie z jednych z najpiękniejszych wschodów słońca w Indonezji.
Polecam wybrać się też na wyspę Komodo, gdzie w Parku Narodowym Komodo można zobaczyć słynne warany z Komodo. W stolicy Indonezji (Dżakarta) zobaczysz historyczne centrum Kota Tua z kolonialnymi budynkami, monumentalny pomnik narodowy Monumen Nasional (Monas).
Oto kilka wskazówek, które ułatwią Ci zwiedzanie Indonezji na w własną rękę:
- nie zatrzymuj się tylko w jednej miejscowości – w Indonezji jest wiele ciekawych atrakcji do zobaczenia, nie zamykaj się tylko na jedno miejsce i rozejrzyj się dalej,
- luźno trzymaj się planu – czasami najlepsze przygody zdarzają się jak wyjdziesz poza szlak, odpuść trochę ze sztywnym planem i daj sobie przestrzeń poznanie Indonezji,
- pamiętaj o sarongu – to tradycyjna, długa tkanina owijana wokół bioder lub nóg. W wielu świątyniach w Indonezji, szczególnie na Bali, obowiązuje odpowiedni strój zakrywający nogi, dlatego przy wejściu często wymagane jest założenie sarongu jako wyrazu szacunku dla lokalnych zwyczajów religijnych,
- stosuj repelenty – to preparaty odstraszające owady, przede wszystkim komary. W klimacie tropikalnym, występującym w Indonezji, pomagają chronić przed ukąszeniami i zmniejszają ryzyko chorób przenoszonych przez komary (denga, malaria).
11. Ile kosztuje wyjazd do Indonezji? Czy w Indonezji jest drogo?
Indonezja to jeden z tańszych krajów na świecie, szczególnie jeśli korzystasz z lokalnych restauracji i transportu. Na Bali w turystycznych miejscach zapłacisz więcej niż w mniejszych miastach czy na innych wyspach. Produkty spożywcze i lokalne jedzenie są zazwyczaj tańsze niż w Polsce, natomiast alkohol jest drogi ze względu na podatki i import.
Oto ceny, jakich możesz się spodziewać na wyjeździe do Indonezji na własną rękę:
- produkty spożywcze – najtaniej kupisz je w lokalnych supermarketach i minimarketach, takich jak Indomaret czy Alfamart. W 2026 r. bochenek chleba kosztuje ok. 20 000 rupii (ok. 5 zł), 1 kg ryżu ok. 15 000 rupii (ok. 3,5-4 zł), a 1 kg piersi z kurczaka ok. 54 000 rupii (ok. 13-14 zł),
- restauracje i kawiarnie – najdrożej jest w miejscach turystycznych i w popularnych kurortach. W lokalnych barach (warungach) zjesz bardzo tanio. W 2026 r. prosty posiłek w niedrogiej restauracji kosztuje średnio ok. 30 000 rupii (ok. 7-8 zł), a 3-daniowa kolacja dla 2 osób w restauracji średniej klasy ok. 250 000 rupii (ok. 60-65 zł). Filiżanka kawy w Indonezji jest również stosunkowo tania. W lokalnym warungu kosztuje zwykle ok. 5 000-15 000 rupii (ok. 1-3 zł), natomiast w zwykłej kawiarni około 20 000-40 000 rupii (ok. 5-10 zł),
- noclegi – ceny zależą od lokalizacji i sezonu. Najtaniej jest poza głównymi kurortami i poza sezonem turystycznym. Noclegi w pensjonatach zaczynają się od ok. 150 000-300 000 rupii (35-70 zł) za noc, natomiast dobre hotele na Bali czy w dużych miastach mogą kosztować od 500 000 rupii wzwyż. By trafić na najlepsze oferty, rezerwuj nocleg z wyprzedzeniem,
- wynajem auta lub skutera – ceny zależą od miejsca i sezonu. W wielu regionach popularniejszy jest wynajem skutera, który kosztuje ok. 70 000-120 000 rupii dziennie (ok. 15-30 zł). Wynajem samochodu zaczyna się zwykle od ok. 300 000–500 000 rupii dziennie (ok. 70-120 zł), a w sezonie turystycznym ceny mogą być wyższe.
12. Jakie pamiątki z Indonezji przywieźć do Polski?
W Indonezji warto kupić kawę, np. kopi luwak. Tańsza, ale równie smaczna kawa to ta z Sumatry i Jawy, często sprzedawana jako świeżo palone ziarna. Dobrym pomysłem są też przyprawy – kraj słynie z produkcji gałki muszkatołowej, goździków, wanilii czy cynamonu. Na wielu targach znajdziesz również herbaty z dodatkiem imbiru lub jaśminu.
Popularną pamiątką z Indonezji są ręcznie robione tkaniny batik (wpisane na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO), które powstają w tradycyjnej technice barwienia woskiem. Największy wybór znajdziesz na Wyspie Jawa (Yogyakarta, Solo).
Zwróć uwagę na rzeźby z drewna, malowidła balijskie oraz bambusowe lub wykonane z rattanu dekoracje do domu. W wielu sklepach znajdziesz też kosmetyki na bazie oleju kokosowego czy aloesu.
Kupując pamiątki, pamiętaj o przepisach celnych. Z Indonezji nie wolno wywozić niektórych muszli, koralowców ani przedmiotów wykonanych z chronionych gatunków zwierząt.
13. Co spakować przed wyjazdem do Indonezji? Jakie ubrania zabrać?
Pakowanie na wyjazd może wydawać się skomplikowane i sam nie lubię tego robić. Aby Ci to ułatwić, przygotowałem listę rzeczy, które warto zabrać ze sobą na wyjazd do Indonezji na własną rękę:
- ubrania – lekkie, przewiewne rzeczy z bawełny lub lnu. Dobrze sprawdzą się koszulki, szorty, sukienki i cienkie koszule. Jednak w porze deszczowej przyda Ci się kurtka przeciwdeszczowa. Spakuj też długie spodnie i koszulę z długim rękawem do zwiedzania świątyń oraz ochrony przed słońcem i komarami,
- buty – postaw na buty sportowe lub trekkingowe, idealne do zwiedzania. Do tego weź klapki pod prysznic i sandały na plażę,
- akcesoria do plażowania – weź ze sobą strój kąpielowy, ręcznik i okularki do pływania. Na plaże z rafą koralową przydadzą się też buty do pływania. Przydadzą Ci się okulary przeciwsłoneczne, czapka z daszkiem, kapelusz i do tego krem z wysokim filtrem UV,
- dokumenty – weź paszport, bilety lotnicze, potwierdzenia noclegów i polisę ubezpieczenia turystycznego. Przyda się również karta płatnicza lub wielowalutowa oraz kopie dokumentów zapisane w telefonie,
- elektronika – telefon, ładowarki, powerbank, aparat fotograficzny, kamera oraz ewentualnie adapter podróżny i czytnik e-booków,
- kosmetyki i apteczka – zabierz ze sobą składaną szczoteczkę do zębów i pastę, mały antyperspirant, chusteczki higieniczne oraz mokre chusteczki. Nie zapomnij o lekach przeciwalergicznych, przeciwbólowych, zestawie opatrunków i lekach na zatrucia pokarmowe. Pamiętaj o zaświadczeniu lekarskim nawet dla leków bez recepty.