Park Krajobrazowy Chełmy na Dolnym Śląsku - malownicza kraina wulkanów, wina i osobliwej przyrody

5 października 2021
(aktualizacja: 9 października 2021)

Miłośniku podróży! Sprawdź, co przygotowałem dla Ciebie w sklepie Bartekwpodrozy.pl. 

Wciśnięty między Złotoryję i Jawor Park Krajobrazowy Chełmy to unikatowe miejsce na mapie Dolnego Śląska. Pośród niewysokich wzgórz zamanifestowały się malownicze wąwozy, ciekawe formy skalne i osobliwości przyrody, wieże widokowe, a nawet winnice i... wygasłe wulkany. Atrakcje Parku Krajobrazowego Chełmy, Pogórza Kaczawskiego oraz tej części Krainy Wygasłych Wulkanów pozwolą Ci na kilka dni intensywnego zwiedzania. W artykule pomogę Ci dobrze zaplanować tę podróż.

Co znajdziesz w artykule?

  • wyjaśnienie, dlaczego na Dolnym Śląsku roi się od wygasłych wulkanów,
  • mapkę najważniejszych atrakcji Parku Krajobrazowego Chełmy i jego okolic,
  • ciekawe miejsca na Dolnośląskim Szlaku Piwa i Wina, które warto odwiedzić przy okazji zwiedzania tych terenów,
  • listę najważniejszych atrakcji i miejsc, które warto zobaczyć w Parku Krajobrazowym Chełmy,
  • wskazówki dotyczące noclegów i dojazdu do tej części Dolnego Śląska.

Kraina Wygasłych Wulkanów, Pogórze Kaczawskie i Park Krajobrazowy Chełmy - skąd wulkany na Dolnym Śląsku?

Park Krajobrazowy Chełmy i Pogórze Kaczawskie to część większego obszaru pełnego atrakcji turystycznych - Krainy Wygasłych Wulkanów. Poza północną częścią, po której dzisiaj wspólnie powędrujemy, wygasłych wulkanów możesz też szukać nieco na południe, w Górach Kaczawskich.

W Krainie Wygasłych Wulkanów ujawniają się aż trzy okresy dawnej aktywności wulkanicznej na dzisiejszym Dolnym Śląsku. Ten najstarszy zaczął się niewyobrażalne 500 milionów lat temu.

Park Krajobrazowy Chełmy Pogórze Kaczawskie Kraina Wygasłych Wulkanów Dolny Śląsk

Teren pokrywało wtedy morze, a wulkany wybuchały i zastygały pod wodą, tworząc skały bazaltowe. Ich współczesną formę możesz teraz obejrzeć np. w bogatym w geologiczne atrakcje Wąwozie Myśliborskim w Parku Krajobrazowym Chełmy, do którego Cię za chwilę zabiorę.

Druga aktywność wulkanów przypadła "niewiele" później, bo ok. 300 milionów lat temu. Wtedy wulkany przypominały już te, które mamy w swojej świadomości - miały charakterystyczne stożki, a lawa rozlewała się z nich na okolicę, tworząc m.in. kolorowe agaty.

Ostatni, najbliższy nam okres aktywności wulkanów na Dolnym Śląsku trwał między 35 a 15 milionami lat temu. Podłużne, bazaltowe skały, które zobaczysz na niektórych moich zdjęciach, to pozostałości dawnych kominów wulkanów z tych czasów. Nie trzeba chodzić do muzeów, żeby zobaczyć tak odległą historię na własne oczy - od tego mamy Dolny Śląsk!

Gdzie spać w okolicy Parku Krajobrazowego Chełmy?

AGROTURYSTYKA

Młyn Wielisław
(Sędziszowa)

CECHY OBIEKTU

budynek z ciekawą historią
blisko Organy Wielisławskie

AGROTURYSTYKA

Winnica Agat
(Sokołowsko)

CECHY OBIEKTU

na terenie winiarni
cichy i spokojny klimat

KOMFORTOWO

Villa Greta 
(Dobków)

CECHY OBIEKTU

ponad 130-letni budynek
wysoki standard

Dzisiaj powędrujemy wspólnie przez północną część Krainy Wygasłych Wulkanów. Od 1992 r. obszar między czterema miastami - Złotoryją, Świerzawą, Bolkowem i Jaworem jest chroniony przez Park Krajobrazowy Chełmy. My dodatkowo wyskoczymy nieco dalej, na północny zachód, żeby dotrzeć do kilku ciekawych atrakcji.

Bierzemy się więc za zwiedzanie najważniejszych atrakcji Parku Krajobrazowego Chełmy i tej części Krainy Wygasłych Wulkanów.

Winnice i winiarnie w okolicach Parku Krajobrazowego Chełmy - podróżujemy Dolnośląskim Szlakiem Piwa i Wina

Na Dolnym Śląsku dzieje się wiele dobrego w dziedzinie lokalnej produkcji piwa i wina. Do Dolnośląskiego Szlaku Piwa i Wina, który łączy rzemieślniczych browarników i winiarzy, należą dwie winnice i winiarnie z okolic Parku Krajobrazowego Chełmy:

  • Winnica Kindler w Uniejowicach,
  • Winnica Agat w Sokołowcu.

Ich położenie jest na tyle malownicze, że same w sobie stały się atrakcjami turystycznymi okolicy. Odwiedziny w nich możesz połączyć ze zwiedzaniem atrakcji tej części województwa. Nie martw się o planowanie - o to już zadbałem w tym artykule.

Dolnośląski Szlak Piwa i Wina Winnica Agat w Sokołowsku Winnica Kindler w Uniejowicach Winnica Niedaleko Wrocławia Zwiedzanie Degustacja Winogrona

Wino w winnicach Kindler i Agat powstaje w stylu rzemieślniczym - z winogron rosnących tuż obok winiarni, zbieranych osobiście przez właścicieli winnicy. Gdy jesienią wędrowałem po stokach porośniętych winoroślami to wiedziałem, że już za jakiś czas wypiję wino powstałe właśnie z nich.

Szlak Ma Smak Dolnośląski Szlak Piwa i Wina Winnica Agat w Sokołowsku Winnica Niedaleko Wrocławia Zwiedzanie Degustacja

Tym milsze to uczucie, że moje wcześniejsze skojarzenia z produkcją wina nigdy nie miały nic wspólnego z Polską. Okazuje się jednak, że dolnoślązacy mogą tworzyć wino, którego nie powinniśmy się wstydzić ani w Polsce, ani w Europie.

Zabiorę Cię na krótkie odwiedziny do tych winnic, abyś sam zdecydował, czy skusisz się na lampkę trunku z Dolnego Śląska. Zwiedzanie Dolnego Śląska przez pryzmat wina i piwa może być ciekawym urozmaiceniem dla podróżników.

Winnica Kindler Uniejowice Kamil Kindler Szlak Ma Smak Dolnośląski Szlak Piwa i Wina  Winiarnia Blisko Wrocławia Degustacja i Zwiedzanie

Na stronie Dolnośląskiego Szlaku Piwa i Wina znajdziesz mapkę, na której zaznaczono wszystkich członków szlaku. Sporo winnic znajdziesz w okolicy Ślężańskiego Parku Krajobrazowego, Wzgórz Trzebnickich, ale też w rejonie Przemkowa i Głogowa.

O wszystkich winnicach znajdujących się na Dolnośląskim Szlaku Piwa i Wina możesz poczytać więcej na stronie internetowej szlaku. Znajdziesz tam adresy i dane kontaktowe do winnic.

Mapa atrakcji Parku Krajobrazowego Chełmy i najbliższej okolicy

Czytasz tego bloga po to, żeby planowanie podróży było dla Ciebie łatwiejsze, a samo podróżowanie przestało kojarzyć się ze żmudnymi przygotowaniami. Aby ułatwić Ci zwiedzanie Parku Krajobrazowego Chełmy i jego najbliższych okolic, przygotowałem dla Ciebie praktyczną mapkę.

Zaznaczyłem na niej wszystkie najważniejsze atrakcje okolicy i obiekty, które moim zdaniem powinieneś odwiedzić. Aby dostać ode mnie mapkę, podaj mi poniżej swoje imię i adres mailowy. Prześlę Ci od razu linka do mapki, z której będziesz mógł korzystać zarówno na telefonie, jak i na komputerze.

Park Krajobrazowy Chełmy - co warto zobaczyć? Najważniejsze atrakcje Pogórza Kaczawskiego i okolicy parku

No i docieramy w końcu do zasadniczej części artykułu, w której pokażę Ci najciekawsze atrakcje, miejsca i szlaki turystyczne Parku Krajobrazowego Chełmy oraz jego najbliższej okolicy. Nie trzymałem się sztywno urzędowych granic parku, bo zbrodnią byłoby nie opisać innych, okolicznych atrakcji i nie zachęcić Cię do odwiedzenia tego rejonu.

I chociaż nie skupiłem się na tym w czasie mojego zwiedzania tych okolic, rejon Pogórza Kaczawskiego staje się coraz popularniejszym kierunkiem dla miłośników turystyki rowerowej i sportów rowerowych.

W Krainie Wygasłych Wulkanów powstało już ok. 60 kilometrów tras rowerowych - łącznie 6 tras single track. Poczytaj o nich więcej na dedykowanej stronie internetowej, a teraz... bierzmy się za zwiedzanie!

1. Kraina Wygasłych Wulkanów

Sama Kraina Wygasłych Wulkanów to wykorzystywana w celach promocyjnych nazwa obszaru, który łączy w sobie Góry Kaczawskie i Pogórze Kaczawskie. Znaczącym fragmentem tego zakątka Dolnego Śląska jest położony na północnym wschodzie Park Krajobrazowy Chełmy. Nagromadzenie dawnych wulkanów na tym obszarze jest imponujące.

W granicach Krainy znajdziesz kilka ciekawych miast, jak chociażby Złotoryję z Kopalnią Złota "Aurelia" czy Jawor ze znajdującym się na liście światowego dziedzictwa UNESCO Kościołem Pokoju. Dodatkowo Geopark Kraina Wygasłych Wulkanów ubiega się o członkostwo w światowej sieci geoparków UNESCO.

Jeśli mu się uda, na pewno zwiększy to zainteresowanie zagranicznych turystów tym unikalnym zakątkiem Dolnego Śląska. Byłby to pierwszy taki geopark na Dolnym Śląsku i trzeci, obok Geoparku Świętokrzyskiego i Geoparku Łuk Mużakowa, w Polsce.

Dolny Śląsk Ciekawe Miejsca Na Weekend Winnica Kindler Uniejowice Park Krajobrazowy Chełmy Blisko Przyrody Szlak Ma Smak

Pamiętaj, że Kraina Wygasłych Wulkanów to obszar znacznie większy od Parku Krajobrazowego Chełmy. Jeśli chcesz zwiedzić go dokładnie, przeznacz na to przynajmniej 4-5 dni.

2. Rezerwat przyrody "Wąwóz Myśliborski"

W leżącym we wschodniej części Parku Krajobrazowego Chełmy rezerwacie przyrody "Wąwóz Myśliborski" natura uwiła sobie malownicze gniazdko. Najważniejszymi atrakcjami są ciekawe formy geologiczne związane z wulkaniczną przeszłością tego miejsca.

Rezerwat przyrody utworzono tutaj, żeby chronić szczególny gatunek rzadkiej paproci, którą nazywa się języcznikiem zwyczajnym. Na Dolnym Śląsku nie ma innego miejsca, w którym występuje. Wartościowych roślin jest jednak w rezerwacie znacznie więcej, np. paprotnik kolczysty czy jemioła jodłowa.

Dolnośląski Szlak Piwa i Wina Wąwóz Myśliborski Park Krajobrazowy Chełmy Co Warto Zobaczyć Atrakcje Miejsca Na Odpoczynek Blisko Natury

Turyści pojawiają się tutaj nawet w środku tygodnia, aby obejrzeć geologiczne wspomnienia odległych czasów, w których okoliczny teren znajdował się pod wodą. Wybuchające wtedy, podwodne wulkany wypuszczały lawę, która szybko zastygała tworząc skały, z których słynie dzisiaj Wąwóz Myśliborski.

Tablice edukacyjne opowiadają o różnych rodzajach skał, które spotkasz w wąwozie - zieleńcach, łupkach zieleńcowych, diabazach. Trafisz na łącznie 12 przystanków tej ścieżki, m.in. przy skale Maczuga czy Skale Olbrzyma.

Szlak Ma Smak Rezerwat Przyrody Wąwóz Myśliborski Park Krajobrazowy Chełmy Co Warto Zobaczyć Atrakcje Miejsca Na Odpoczynek Blisko Natury
Rezerwat Przyrody Wąwóz Myśliborski w Parku Krajobrazowym Chełmy na Dolnym Śląsku Myślibórz Relaks Blisko Przyrody Ciekawostki Przyrodnicze Obszar Chroniony Potok Jawornik Skały Powulkaniczne

Przez środek wąwozu przepływa potok Jawornik, a ścieżki przebiegające przez rezerwat przecinają ten potok małymi, drewnianymi mostkami.

Dookoła pełno jest nie tylko skał wulkanicznych, ale też pięknej natury ożywionej. Wszystko wygląda bajkowo - pnie porasta gęsty mech, a dookoła sporo jest grzybów, które rosną nawet na powalonych pniach drzew.

Park Krajobrazowy Chełmy Miejsca Które Warto Odwiedzić Rezerwat Przyrody Wąwóz Myśliborski Gdzie Na Weekend Dolnośląskie
Park Krajobrazowy Chełmy Miejsca Które Warto Odwiedzić Rezerwat Przyrody Wąwóz Myśliborski Gdzie Na Weekend Dolnośląskie Grzyby Odpoczynek Na Łonie Natrury Ślimak

Spacer przez wąwóz nie jest wymagający, dlatego chętnie pojawiają się tutaj rodziny z dziećmi. Możesz dotrzeć tutaj żółtym szlakiem z Myśliborza albo dojechać do Jakuszowej i dojść do wąwozu krótkim szlakiem czarnym. Od czarnego szlaku odbija ścieżka dydaktyczna, która wiedzie przez sam środek rezerwatu.

Do Wąwozu Myśliborskiego najlepiej dojechać samochodem. Możesz zostawić go we wsi Jakuszowa (czarny szlak) lub w Myśliborzu (szlak żółty). Parking w Myśliborzu jest płatny (5 zł za samochód osobowy).

Wracając ze zwiedzania Wąwozu Myśliborskiego i docierając do Myśliborza, możesz przedłużyć wycieczkę o dodatkowy kilometr. Żółtym szlakiem wejdziesz na Rataj, gdzie zobaczysz tzw. Małe Organy Myśliborskie.

Pakiet 3 ebooków - 400px

EBOOKI W PAKIECIE TANIEJ O 30%!

3 praktyczne ebooki z gotowymi trasami górskich wędrówek po Karkonoszach, Górach Izerskich, Sowich i górach Kotliny Kłodzkiej.

Łącznie aż 75 gotowych planów górskich wycieczek.

3. Rataj i Małe Organy Myśliborskie

Myślibórz to baza wypadowa nie tylko do Wąwozu Myśliborskiego, ale też do leżącego na wschód od niego wzniesienia Rataj, przez miliony lat będącego wulkanem. Przy dawnym kominie wulkanicznym nie przegapisz 40-metrowej ściany złożonej z bazaltowych słupów - to właśnie Małe Organy Myśliborskie.

To, co kojarzy nam się z wulkanem, czyli stożek wulkaniczny i krater, przez kilka ostatnich milionów lat uległo erozji i niestety nie przetrwało na Rataju. To, co zostało dzisiaj z dawnego wulkanu to tzw. nek, czyli wzniesienie zbudowane z zastygłej lawy, która stawiła czoło niszczącym procesom erozyjnym. Nie ma więc zagrożenia, że przez nieuwagę wpadniesz do głębokiego krateru. ;)

Dolnośląski Szlak Piwa i Wina Park Krajobrazowy Chełmy Wzgórze Rataj Małe Organy Myśliborskie Co Zobaczyć Kraina Wygasłych Wulkanów Góry Kaczawskie

Na wzniesieniu odnaleziono pozostałości po XIII-wiecznej warowni. Większość śladów po jej obecności zatarła działalność kamieniołomu, ale da się jeszcze odnaleźć w terenie fragmenty dawnych murów.

Wejście na Rataj nie powinno być dla Ciebie wyzwaniem. Szczyt wznosi się na wysokość 350 m n.p.m., a różnica wysokości do pokonania z poziomu ulicy w Myśliborzu to raptem 100 metrów. Z trasą poradzą sobie bez problemu rodziny z dziećmi.

Trasa z Myśliborza to fragment ścieżki edukacyjnej Szlakiem Salamandry, dlatego po drodze możesz liczyć na tablice informacyjne opowiadające m.in. o geologii tego terenu.

Małe Organy Myśliborskie są najłatwiej osiągalne samochodem. Możesz połączyć ich zwiedzanie ze spacerem po Wąwozie Myśliborskim - zostaw samochód na płatnym parkingu w Myśliborzu (5 zł za samochód osobowy).

4. Wieża widokowa na Bazaltowej Górze

Wprawieni wędrowcy mogą nie wracać z Rataja do Myśliborza, tylko iść dalej szlakiem czerwonym. Po niecałej godzinie wędrówki dojdą do wieży widokowej na Bazaltowej Górze, z której zasadniczo niewiele widać. ;)

I tak warto tu jednak dotrzeć, bo budowla jest ciekawa architektonicznie i w czasach, gdy powstawała, gwarantowała świetny widok na okolicę.

Wieża Widokowa Na Bazaltowej Górze Nietypowe Atrakcje Dolnego Śląska Szlak Ma Smak Kraina Wygasłych Wulkanów

Wieża widokowa o kolistym kształcie, który przypomina trochę dom Muminków, powstała na wzgórzu w 1906 r. i wtedy pozwalała na dobrą obserwację okolicy.

W międzyczasie okoliczne drzewa urosły, zasłaniając widok ze wszystkich stron oraz powodując, że wieża widokowa stała się wieżą niewidokową. Zainteresowanie nią turystów mocno spadło, a dzięki temu przez większość dnia będziesz mógł ją mieć tylko dla siebie.

Trasa Szlak Turystyczny Kraina Wygasłych Wulkanów Pogórze Kaczawskie Miejsca Warte Uwagi Park Krajobrazowy Chełmy Spacer Po Lesie

Przed remontem w 1994 r. wieża miała dodatkowe piętro, ale nawet ono na niewiele by się dzisiaj przydało. Współcześnie z wieży można podziwiać drzewa, które są od niej przynajmniej o połowę wyższe. Rzadka i wyjątkowa perspektywa, jak na wieżę widokową. Wstęp na budowlę na Bazaltowej Górze jest bezpłatny.

Idąc z wieży widokowej na południe, w kierunku szlaku czerwonego, trafisz na punkt widokowy z przepiękną panoramą. Teren robi się tutaj płaski, więc widok jest rozległy i niczym nie przesłonięty.

Nie zaskoczę Cię pewnie, że Bazaltowa Góra to kolejne ze wzniesień o wulkanicznej przeszłości, które jest ważną atrakcją Krainy Wygasłych Wulkanów. Bazaltowe słupy widać dobrze poniżej punktu widokowego, tuż przy czerwonym szlaku prowadzącym w kierunku Kłonic. Dawniej działała tutaj kopalnia bazaltu.

Najbliższy parking dla wieży widokowej na Bazaltowej Górze znajdziesz przy drodze prowadzącej z Nowej Wsi Wielkiej do Paszowic. Zaparkować możesz tu za darmo i ruszyć na górę czerwonym szlakiem, który biegnie kilkaset metrów dalej.

5. Pałac w Kłonicach

Po zejściu z wieży widokowej na Bazaltowej Górze i przejechaniu kilkuset metrów dotrzesz do wsi Kłonice. Polecam Ci podróż tam z dwóch powodów - wieży widokowej na wzgórzu Radogost i uroczego, znajdującego się w prywatnych rękach pałacu.

Pałac Murowany w Kłonicach Niedaleko Wieży Widokowej Radogost W Park Krajobrazowy Chełmy1 Atrakcje Co Warto Zobaczyć
Wstęp do pałacu nie jest możliwy, ale możesz obejrzeć go z zewnątrz

Pierwsze wcielenie pałacu powstało w Kłonicach w XVI wieku. Wtedy był to dwór renesansowy, ale pod koniec XIX wieku przebudowano go i rozbudowano. We frontowej części pałacu zwróć uwagę na zbudowaną na planie kwadratu wieżę.

Pałac Murowany w Kłonicach Niedaleko Wieży Widokowej Radogost W Park Krajobrazowy Chełmy1 Atrakcje Co Warto Zobaczyć Zdjęcia Archiwalne
Tak właśnie prezentował się pałac (prawy, górny róg) i wieża widokowa Radogost na pocztówce z 1915 r. Źródło: polska.org.pl

Pałacu niestety nie można zwiedzać od środka, zostanie Ci więc obejrzenie jego frontowej elewacji. I o ile może nie warto przyjeżdżać do Kłonic tylko z jego powodu, to połączenie wizyty pod pałacem z wycieczką na pobliską wieżę widokową to już dobry pomysł.

Będąc pod pałacem, rozejrzyj się dookoła. Część budynków to dawne zabudowania kompleksu pałacowego. Niektóre ściany są uroczo porośnięte przez bluszcz, więc na jesień uderzają po oczach feerią barw.

Spod pałacu blisko już do czerwonego szlaku, który zaprowadzi Cię do kolejnej atrakcji Parku Krajobrazowego Chełmy - wieży widokowej Radogost.

6. Wieża widokowa Radogost w Kłonicach

Wywołana już do tablicy wieża widokowa na wzgórzu Radogost w Kłonicach to obiekt, którego historia zaczęła się w końcówce XIX wieku. Powstała - jak to w zwyczaju w Krainie Wygasłych Wulkanów - na dawnym wulkanie, którego cofający się lądolód "skrócił" miliony lat temu prawdopodobnie o aż połowę.

Ścieżka Szlak Turystyczny na Wieżę Widokową Radogost Park Krajobrazowy Chełmy1 Ciekawe Miejsca

22-metrowa wieża widokowa zbudowana jest na planie koła i wygląda podobnie do tej z Bazaltowej Góry. Trochę przypomina mi dom Muminków. Jeśli oglądałeś tę bajkę, to skojarzenia są automatyczne. No przynajmniej dla mnie. ;)

Z otwartej galerii na szczycie wieży, do której prowadzą oplatające jej obwód schody, świetnie widać pasmo Sudetów i spory kawałek Dolnego Śląska.

Na górze bywa wietrznie, więc jesienią warto mieć już ze sobą ciepłą czapkę i szalik. Z Kłonic prowadzi tu dobrze wyznakowany, liczący sobie raptem 800 metrów szlak.

Darmowy parking w pobliżu wieży widokowej na Radogoście znajdziesz w Kłonicach. Niedaleko stąd również do kłonickiego pałacu, możesz więc zostawić samochód na cały pobyt w tej wsi.

7. Wieża widokowa na górze Zawodna w Gozdnie

Wież widokowych na terenie Parku Krajobrazowego Chełmy nie brakuje. Kilka z nich zdążyło już przegrać walkę z szybko rosnącym lasem i zostało zasłonięte przez drzewa. Do takich wież nie zalicza się jednak ta w Gozdnie - z niej widoki są nadal imponujące.

Obok wieży widokowej na Radogoście, ta na Zawodnej oferuje najrozleglejsze widoki nie tylko na Pogórze Kaczawskie, ale również na Karkonosze, Rudawy Janowickie i Góry Kamienne. Jak na dłoni widać też Ostrzycę, o której opowiem Ci już za chwilę.

A przy okazji nie ma na niej tłumu turystów, bo jako atrakcja powstała dopiero w 2018 r. nie zdobyła jeszcze dużej popularności. Spróbujmy razem to zmienić, popularyzując to miejsce.

Szlak Na Wieżę Widokową Gozdno Zawodna Paproć Rośliny Przyroda Natura Dolnośląskie

Na krótkiej ścieżce prowadzącej na Zawodną znaleźliśmy masę pięknych roślin, w tym rozłożystych paproci. Jeśli nie będziesz się spieszył to polecam rozglądanie się i podziwianie m.in. sporych mrowisk, które powstały tuż obok ścieżki.

Dojazd do wieży widokowej na Zawodnej nie jest dobrze oznaczony. Z drogi prowadzącej z Biegoszowa w kierunku Świerzawy musisz skręcić w prawo i dojechać do niewielkiego placu przy lesie, który służy za darmowy parking. Stamtąd niecały kilometr dzieli Cię od wieży.

8. Organy Wielisławskie na Wielisławce

Organy Wielisławskie to jedna z najbardziej charakterystycznych atrakcji zarówno Parku Krajobrazowego Chełmy, jak i całej Krainy Wygasłych Wulkanów. Turyści odwiedzają i doceniają to miejsce już od XVIII wieku. Wtedy ustała tutaj działalność górnicza nastawiona na poszukiwanie rud polimetalicznych (czyli składających się z więcej niż jednego metalu).

Organy Wielisławskie to grupa spektakularnych spękań, które są zastygłą lawą, pochodzącą z wybuchu wulkanu mającego miejsce ok. 270 milionów lat temu. Sam fakt, że możemy stanąć u stóp pamiątki tak odległych czasów sprawiło, że miałem trochę gęsiej skórki.

Organy Wielisławskie na Wielisławce Park Krajobrazowy Chełmy1 Kraina Wygasłych Wulkanów Co Trzeba Zobaczyć Punkt Widokowy Średniowieczny Zamek

Słupy zasygniętej lawy o średnicy ok. 20-30 cm naturalnie ułożyły się jeden przy drugim. To powoduje, że kształtem przypominają kościelne organy - i stąd cała tajemnica ich nazwy.

Żółty szlak i odchodząca od niego ścieżka zaprowadzą Cię na sam szczyt Wielisławki, w której wulkanicznym masywie znajdują się Organy Wielisławskie. Na górze istnieją jeszcze pozostałości średniowiecznego zamku i punkt widokowy. Nie zobaczysz z niego jednak Organów - je trzeba oglądać z drogi ciągnącej się nad rzeką Kaczawą.

Cały masyw możesz obejść poprowadzoną dookoła Wielisławki i Gajowej ścieżką przyrodniczo-geologiczną "Wokół Wielisławki".

Plotki mówią, że we wnętrzach Wielisławski ukryto tzw. Złoto Wrocławia, czyli skarb wywieziony przez Niemców pod koniec II wojny światowej. Legendę potraktowano na tyle poważnie, że jeszcze w latach 80. XX wieku prowadzono tutaj oficjalne, rządowe poszukiwania. Skarbów nie odnaleziono.

Organy Wielisławskie na Wielisławce Park Krajobrazowy Chełmy1 Kraina Wygasłych Wulkanów Co Trzeba Zobaczyć Punkt Widokowy Ciekawe Formacje Skalne Złoto Wrocławia Ścieżka Geologiczno-Przyrodnicza Wokół Wielisławki Jaskinia Wielisławska

Niedaleko tej atrakcji, tuż przy drodze ze Świerzawy do Złotoryi, działa hotel i restauracja Młyn Wielisław, który zajmuje dawne, odnowione budynki młyna.

Możesz zatrzymać się tam na noc i rano ruszyć na dalszy podbój Parku Krajobrazowego Chełmy. Tuż przy hotelu znajduje się Jaskinia Wielisławska, czyli dawna sztolnia działającej do XVIII wieku kopalni.

Możesz dojechać samochodem pod same Organy Wielisławskie. Droga jest ciasna, więc jeśli nie chcesz się nią przedzierać, zostaw samochód na parkingu przy Młynie Wielisław i zajdź na obiad do tamtejszej restauracji. 

9. Ostrzyca i Rezerwat przyrody "Ostrzyca Proboszczowicka"

Ostrzyca to szczyt, który łatwo zapada w pamięć. To najwyższe wzniesienie Pogórza Kaczawskiego o wysokości 501 m n.p.m., ale to nie wysokość przyciąga uwagę turystów. Charakterystyczna jest jej spiczasta, stożkowa sylwetka, która stała się symbolem Krainy Wygasłych Wulkanów i okolic Parku Krajobrazowego Chełmy.

To, jak współcześnie wygląda Ostrzyca, to tylko pozostałość po dawnym, masywnym wulkanie. Miliony lat erozji doprowadziły do tego, że zachował się wyłącznie nek, czyli fragment dawnego komina wulkanicznego powstały z zastygniętej lawy.

Ostrzyca Rezerwat Przyrody Ostrzyca Proboszczowicka Kraina Wygasłych Wulkanów Pogórze Kaczawskie Najważniejsze Atrakcje Ciekawe Miejsca Punkt Widokowy
Ostrzyca jest silnym punktem, który dominuje w krajobrazie okolic Parku Krajobrazowego Chełmy

Wybitność Ostrzycy dobrze podkreśla dość płaskie, najbliższe otoczenie góry. Szczyt dobrze widać z okolicznych punktów i wież widokowych, np. z tej na górze Zawodna. Widok Ostrzycy umila też zwiedzanie Winnicy Agat w Sokołowcu, do której już niedługo się przeniesiemy.

Na szczyt możesz się wdrapać po kamiennych schodach, które przecinają utworzony w 1962 r. rezerwat przyrody "Ostrzyca Proboszczowicka". Pamiętaj, że ta nazwa dotyczy tylko rezerwatu - sam szczyt to wyłącznie "Ostrzyca", bez przymiotnika "proboszczowicka".

A właśnie - należy Ci się lokalna legenda, w której znaczącą rolę miała odegrać Ostrzyca! Mówi się, że swego czasu tzw. schwenkweldyści, czyli wyznawcy doktryny religijnej autorstwa żyjącego na przełomie XV i XVI wieku Kaspara Schwenkdelda, mieli zostać zebrani do wielkiego worka przez samego diabła.

Gdy byli już w drodze do swojego ponurego przeznaczenia, czyli do piekielnych czeluści, worek zahaczył o szpic Ostrzycy i z racji jej kształtu rozdarł się. Uwolnieni wyznawcy rozeszli się po terenie dzisiejszej Krainy Wygasłych Wulkanów i żyją na niej do dzisiaj. Może spotkasz któregoś w czasie zwiedzania.

Na Ostrzycę najlepiej wejść żółtym szlakiem prowadzącym z Proboszczowa (ok. 2,5 km, 1 h). Samochód możesz zostawić za darmo na leśnym parkingu tuż przy żółtym szlaku.

10. Winnica Agat w Sokołowcu

Kraina Wygasłych Wulkanów i Park Krajobrazowy Chełmy ma swoich reprezentantów na Dolnośląskim Szlaku Piwa i Wina, który zrzesza lokalne browary i winiarnie. Jednym z dwóch miejsc, które miłośnicy wina (ale też młodzi adepci tej sztuki) muszą odwiedzić, jest Winnica Agat położona na wulkaniczych stokach w Sokołowcu.

Winnica Agat w Sokołowcu Dolnośląski Szlak Piwa i Wina Szlak Ma Smak Pogórze Kaczawskie Nietypowe Atrakcje Dolnego Śląska

Takie położenie powoduje, że odwiedziny w winnicy to też dobry pomysł dla miłośników minerałów. W okolicy roi się od agatów, ametystów i innych, górskich kryształów. Sama winnica, której zasadzanie rozpoczęło się w 2007 r., to jedyne w Polsce miejsce, gdzie winorośl rośnie na stoku wygasłego około 300 milionów lat temu wulkanu.

Wdrapując się na porośnięte winoroślą zbocza powyżej Agroturystyki "Winnica Agat", zobaczysz zarówno panoramę Sokołowca, jak i charakterystyczny szczyt Ostrzycy w oddali.

Winnica Winiarnia Wino Agat w Sokołowcu Dolnośląski Szlak Piwa i Wina Szlak Ma Smak Pogórze Kaczawskie Nietypowe Atrakcje Dolnego Śląska1
Winnica Winiarnia Wino Agat w Sokołowcu Dolnośląski Szlak Piwa i Wina Szlak Ma Smak Pogórze Kaczawskie Nietypowe Atrakcje Dolnego Śląska1 Ciekawe Miejsca1
Winnica Winiarnia Wino Agat w Sokołowcu Dolnośląski Szlak Piwa i Wina Szlak Ma Smak Pogórze Kaczawskie Nietypowe Atrakcje Dolnego Śląska1 Ciekawe Miejsca1 Ładny Krajobraz Widok Na Ostrzyce
Ze stoków Winnicy Agat można dostrzec spiczasty szczyt Ostrzycy

Obejrzyj zdjęcia obiektu i zarezerwuj nocleg w Winnicy Agat

W Winnicy Agat uprawia się winorośle:

  • odmian białych: Riesling, Johaniter, Solaris, Pinot Gris,
  • odmian czerwonych: Rondo, Regent, Cabernet Cortis.

Moim ulubionym winem z rocznika 2020, które miałem okazję degustować w Winnicy Agat, było wino Agat Jhr. Koniecznie spróbuj też Agat Pg i Cuvée i zdecyduj czy podzielasz mój gust. Najlepiej będzie Ci się próbowało lokalnych win przy okazji rozmów o winie z właścicielem Agata, Marcinem Kucharskim.

Kraina Wygasłych Wulkanów1 Winnica Agat wino Agat Jhr wino Agat Pg wino Cuvée Uprawa Winorośli Degustacja Zwiedzanie Nietypowe Atrakcje Dolnośląski Szlak Piwa i Wina1
Dolnośląski Szlak Piwa i Wina Winnica Agat Pogórze Kaczawskie Kraina Wygasłych Wulkanów2 Nietypowe Miejsca Które Warto Zobaczyć

Zatrzymaliśmy się na noc w winnicy, a przez to mieliśmy okazję posłuchać opowieści o codzienności pracy winiarza i problemach, które czasami dotykają winnice w chłodniejszym klimacie tej szerokości geograficznej.

Dolnośląskimi winami możemy się chwalić zarówno na polskim rynku, jak i na europejskiej arenie. Coraz częściej trafiają na stoły nie tylko Polaków, ale też miłośników wina w całej Europie.

Dolnośląski Szlak Piwa i Wina Winnica Agat Pogórze Kaczawskie Kraina Wygasłych Wulkanów2 Nietypowe Miejsca Które Warto Zobaczyć

Polacy, chociaż nieprzyzwyczajeni do regularnego picia wina, coraz chętniej odwracają się od mocnych alkoholi i zaczynają gustować w lokalnych winach i piwach. Doceniamy polskie, naturalne i tworzone rzemieślniczymi metodami produkty. To bardzo budujące dla rozwoju Dolnośląskiego Szlaku Piwa i Wina.

Ciekawym okresem na odwiedziny Winnicy Agat jest wczesna jesień, gdy winorośle czekają już na zbiory i powoli kończą się zapasy zeszłorocznego wina. Dla winiarzy to gorący, najważniejszy okres roku, a od jakości zbiorów zależy smak całego rocznika.

Warto zatrzymać się na noc w Winnicy Agat i dać sobie więcej czasu i na degustację lokalnego wina, i na odpoczynek po zwiedzaniu atrakcji okolicy. Rezerwacji możesz dokonać przez Booking.com.

11. Pałac w Sokołowcu Górnym

Po sąsiedzku z Winnicą Agat stoi znajdujący się w prywatnych rękach pałac w Sokołowcu Górnym.

Budynek powstał w XIX wieku. Zaprojektowano go w taki sposób, żeby przypominał nieco zamek. I przez to go nie przegapisz - w oczy rzucą Ci się jego dwie strzeliste wieże. Otaczają go zabudowania dawnego folwarku.

Pałac Sokołowiec Górny Blisko Winnicy Agat w Sokołowcu Folwark Zabudowania Przy Pałacu

Niestety, nie można wejść na teren pałacu ani zwiedzać jego wnętrz. Pozostaje tylko podejście pod bramę wjazdową i rzucenie okiem na jego frontową fasadę.

Krótki spacer z Winnicy Agat może być dobrym pomysłem, aby zrelaksować się po dniu pełnym atrakcji w Parku Krajobrazowym Chełmy.

12. Kościół św. Jana i Katarzyny w Świerzawie

Lokalnym ewenementem i sędziwym świadkiem historii tych ziem jest XIII-wieczny, romański kościół św. Jana i Katarzyny w Świerzawie. Trudno będzie Ci go przeoczyć, bo stoi tuż przy przecinającej miasteczko drodze prowadzącej ze Złotoryi do Marciszowa.

Pomimo burzliwych dziejów i upływu lat, kościół zachował się w prawie niezmienionej formie i podlegał głównie rozbudowom. Po II wojnie światowej kościół jednak przez wiele lat niszczał, nie mając dobrego gospodarza.

Do kościoła św. Marcina w Poznaniu wywieziono gotycki ołtarz pochodzący z 1498 r., a część wartościowego wyposażenia trafiła do różnych kościołów i muzeów.

W latach 70. XX wieku w kościele odkryto ścienne malowidła pochodzące z XIII wieku, które przez długie lata były przykrywane kolejnymi warstwami farby. Jedną ze ścian zajmują malowidła opowiadające o życiu Katarzyny Aleksandryjskiej i przedstawiające ukrzyżowanie Jezusa.

Po remoncie prowadzonym na przełomie XX i XXI wieku, kościół udostępniono wreszcie do zwiedzania (razem z wieżą kościelną). Obejrzeć warto też renesansowe epitafia, które znajdują się na ścianach kościoła. Trafić można tam np. na pamiątki po rodzinie von Zedlitz, którą możesz kojarzyć jeśli odwiedziłeś Góry Sowie i zwiedzałeś Zamek Grodno.

Kościół nie pełni już funkcji sakralnych. Ewangelickie nabożeństwo odbywa się tutaj tylko raz w roku, w święto Wniebowstąpienia Pańskiego i prowadzone jest przez ewangelickich duchownych z Kościoła Pokoju w położonym niedaleko Jaworze.

Godziny otwarcia kościoła św. Jana i Katarzyny w Świerzawie oraz ceny biletów wstępu możesz sprawdzić na stronie internetowej. Bezpłatny, spory parking jest dostępny tuż przy kościele.

13. Zamek Grodziec

Na kolejnym w okolicy, powulkanicznym wzgórzu Grodziec sięgającym 389 m n.p.m., znajdziesz górujący nad okolicą zamek Grodziec. To jedna z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji Pogórza Kaczawskiego i okolic Parku Krajobrazowego Chełmy.

Zamek Na Powulkanicznym Wzgórzu Grodziec Kraina Wygasłych Wulkanów Akcja SzlakMaSmak Okolice Parku Krajobrazowego Chełmy2

Najstarsze ślady istnienia zamku sięgają już XII wieku. Grodziec był jednym z największych powierzchniowo zamków w Sudetach. W czasie wojny trzydziestoletniej zamek został spalony, ale po II wojnie światowej udało się go częściowo odbudować.

Zamek Na Powulkanicznym Wzgórzu Grodziec Kraina Wygasłych Wulkanów Akcja SzlakMaSmak Okolice Parku Krajobrazowego Chełmy2 Gmina Zagrodno

Aż do ostatnich miesięcy wojny, zamek Grodziec znajdował się w rękach Herbarta von Dirksena, nazisty i zaufanego człowieka samego Hitlera. Na zamku odnaleziono po wojnie sporo eksponatów z wrocławskich i berlińskich ośrodków.

Zamek Na Wzgórzu Grodziec Pałac w Grodźcu Rycina Zdjęcie Archiwalne Co Zobaczyć w Okolicy Parku Krajobrazowego Chełmy2
Zamek Grodziec z pałacem w Grodźcu uwieczniono na rycinie z 1840 r. Źródło: polska-org.pl

Na odwiedzających czeka całkiem sporo do obejrzenia. Turyści mogą zwiedzić dawną kaplicę zamkową, budynki mieszkalne, a nawet wejść na wieżę, na której znajduje się taras widokowy. Warto zwiedzić dokładnie Salę Rycerską z pięknym, surowym sklepieniem i wejść na piętro zamku, aby obejrzeć dostępną tam ekspozycję.

Który Zamek Zobaczyć na Dolnym Śląsku Miejsca Historyczne Zamek Grodziec Wnętrze Atrakcje Pogórza Kaczawskiego

Zamek jest żyjącą atrakcją i tym przyciąga do siebie odwiedzających. Odbywają się tutaj turnieje rycerskie i sporo imprez kulturalnych. Odwiedziliśmy go w środku tygodnia i pomimo dość nieturystycznej pory, nie byliśmy jego jedynymi gośćmi. W weekendy potrafi się na nim pojawić tłum turystów.

Zwiedzać zamek Grodziec możesz przez cały tydzień. Wstęp jest biletowany. Godziny otwarcia i ceny biletów sprawdzisz na stronie internetowej zamku. W weekendy dodatkowo dostępne jest zwiedzanie z przewodnikiem.

14. Winnica Kindler w Uniejowicach

Kończąc zwiedzanie zamku Grodziec, wręcz obowiązkiem jest zajrzenie do winnicy prowadzonej przez Kamila Kindlera w Uniejowicach. Należąca do Dolnośląskiego Szlaku Piwa i Wina Winnica Kindler to drugi z winnych zakątków w okolicach Parku Krajobrazowego Chełmy.

Dolny Śląsk2 Nietypowe Atrakcje Winnica Kindler Wino Winiarnia SzlakMaSmak
Nietypowe Atrakcje Dolnego Śląska Winnica Kindler Uniejowice Wino Dolnośląski Szlak Piwa i Wina2

Winogrona potrzebne do produkcji wina Pan Kamil pozyskuje "po sąsiedzku" - z ponad dwuhektarowej plantacji, która rośnie tuż obok budynków winiarni. Owoce potrzebują przejechać tylko kilkadziesiąt metrów, żeby trafić w ręce winiarza i zamienić się w pyszne, lokalne wino.

Na degustację wina i zwiedzanie Winnicy Kindler można umówić się kontaktując się bezpośrednio z winnicą. Dane kontaktowe i szczegółowe informacje o tym miejscu znajdziesz na stronie internetowej.

Na gości czekają wina pochodzące z winorośli szczepów Chardonnay, Pinot Noir, Pinot Blanc, Johanniter, Solaris i Riesling. Jeśli te nazwy niewiele Ci mówią, to nie jesteś sam. Pan Kamil na szczęście zadba już o to, żeby w czasie degustacji opowiedzieć osobom zainteresowanym winem wszystko, co ważne dla jak najlepszego spędzenia tego czasu.

Nietypowe Atrakcje Dolnego Śląska Winnica Kindler w Uniejowicach Wino Dolnośląski Szlak Piwa i Wina2

W ciepłe dni wino można tu degustować w drewnianej wiacie, która stoi raptem kilka metrów od pierwszych krzaków winorośli. Ma się wrażenie, że wino przechodzi tutaj płynnie z plantacji do Twojego kieliszka.

Mieliśmy okazję odwiedzić Winnicę Kindler wczesną jesienią, gdy Pan Kamil przygotowywał się już do zbiorów. Winogrona, które zobaczysz na zdjęciach, będą surowcem do rocznika 2021.

Winnica Kindler to zaciszny i malowniczo położony punkt należący do Dolnośląskiego Szlaku Piwa i Wina. Zarezerwuj chociaż chwilę, żeby odwiedzić to miejsce i kupić butelkę lokalnego wina wytwarzanego rzemieślniczo przez Kamila Kindlera.

Będąc w okolicy Zamku Grodziec i Winnicy Kindler, możesz zajrzeć do prywatnego Muzeum Armii Radzieckiej z dużym zbiorem artefaktów z czasów obecności Armii Czerwonej w pobliskiej Legnicy.

W zbiorach jest nawet trzymetrowy pomnik Konstantego Rokossowskiego i kilkanaście podobizn Lenina. 

15. Złotoryja i Kopalnia Złota "Aurelia"

Zwiedzając okolice Parku Krajobrazowego Chełmy, droga zawiedzie Cię prawdopodobnie do uroczego, dolnośląskiego miasteczka - Złotoryi. Nic nie stoi na przeszkodzie, żebyś spędził tu kilka godzin i zobaczył najciekawsze atrakcje miasta.

Miasto zaczęło się dynamicznie rozwijać od czasu, gdy w okolicy odkryto złoża złota. Pierwsze wzmianki o wydobyciu sięgają 1180 r. Na przełomie XII i XIII wieku wydobywano tutaj od 24 do 48 kg złota rocznie. Dzisiaj wyszłaby z tego niemała fortuna.

Gdy wydobycie złota stało się w XIV wieku mniej opłacalne, Złotoryja przekształciła się w prężny ośrodek sukiennictwa i browarnictwa. Już w XVIII wieku był to jedno z najważniejszych miast zajmujących się sukiennictwem na całym Dolnym Śląsku.

Dzisiaj w Złotoryi możesz obejrzeć ładnie utrzymane centrum z Rynkiem, a na przypieczętowanie wizyty odwiedzić Kopalnię Złota "Aurelia". Długość podziemnej trasy, którą będziesz mógł przejść, ma niestety tylko ok. 100 metrów.

Wiele chodników kopalni pozostaje zasypanych, a to rodzi oczywiście duże zainteresowanie eksploratorów i poszukiwaczy skarbów, którzy podejrzewają, że wnętrza góry mogą skrywać wielkie bogactwa. Odwiedzenie kopalni nie jest może obowiązkowym punktem zwiedzania tej okolicy, ale jeśli starczy Ci czasu, warto poświęcić na nią chwilkę.

Kopalnia Złota "Aurelia" jest czynna w sezonie - od maja do końca września. Aby zwiedzać ją później, musisz skontaktować się telefonicznie z kopalnią i umówić szczegóły. Wszelkie potrzebne informacje znajdziesz na stronie internetowej.

16. Radiostacja Rüdiger 2 i Karczma Górnicza Skansen Górniczo-Hutniczy w Leszczynie

Miłośnicy nierozwiązanych tajemnic II wojny światowej powinni zainteresować się rejonem Stanisławowa, gdzie do dzisiaj oglądać można opuszczone ruiny dawnej radiostacji Rüdiger 2. Nie wiadomo dokładnie, jakie było jej przeznaczenie i za jakie zadania odpowiadała w kolejnych fazach wojny, ale obsadzona żołnierzami była jeszcze w 1945 r.

Okolice Stanisławowa Ruiny Radiostacji Rudiger 2 Pogórze Kaczawskie1 Szczyt Rosocha Dobry Punkt Widokowy
Zdjęcie radiostacji z lotu ptaka wykonane w 2014 r. Źródło: polska-org.pl

Budynki zbudowano w okolicy szczytu Rosocha, który słynie do dzisiaj z dobrych warunków dla amatorów łączności radiowej. Miłośnicy II wojny światowej próbowali rozgryźć tajemnicę Rüdiger 2, ale wszelkie ślady zatarła Armia Czerwona, która zdobyła ten obiekt pod koniec wojny i wywiozła jego wyposażenie w głąb Związku Radzieckiego.

Okolice Stanisławowa Opuszczone Ruiny Radiostacji Rudiger 2 Pogórze Kaczawskie1 Szczyt Rosocha Dobry Punkt Widokowy
Pozostałości po radiostacji nie są zbyt okazałe, a ich stan jest kiepski. Źródło: polska-org.pl

Możemy się domyślać, że obiekt miał dla Niemców duże znaczenie. Pomimo sygnałów, że losy wojny nie odwrócą się już na ich korzyść, jeszcze w lutym 1945 r. naziści kurczowo bronili radiostacji przed ostrzałem radzieckim. Leżąca niedaleko, najnowocześniejsza w III Rzeszy kopalnia miedzi, nie była wówczas broniona prawie wcale.

Radiostacja Rüdiger 2 to opuszczony obiekt, którego stan nie jest najlepszy i grozi on zawaleniem. Najbezpieczniej będzie, jeśli obejrzysz go wyłącznie z zewnątrz. Samochodem dojedziesz do samego obiektu.

Niedaleko dawnej radiostacji, w Leszczynie trafisz na Skansen Górniczo-Hutniczy, czyli tzw. Dymarki Kaczawskie. Atrakcja nawiązuje do bogatych tradycji górniczych tych terenów - górnictwa miedzi i skał. Zobaczysz tu też warsztaty rzemieślnicze i kupieckie kramy.

Nową kopalnię (nazywaną po wojnie "Lena") oddano tutaj do użytku w 1939 r., a przez okres II wojny światowej prowadzono w niej intensywne wydobycie. Pod koniec wojny kopalnię zatopiono, ale polskiej administracji udało się naprawić szkody i ostatecznie działała ona jeszcze do 1974 r.

Na terenie skansenu możesz zobaczyć rekonstrukcję pieca hutniczego, a później ruszyć ścieżką edukacyjną "Synklina Leszczyny" po terenach dawnej kopalni "Ciche Szczęście". Dokładniejszą historią tego miejsca opowiedzą Ci tablice informacyjne, których ustawiono tu prawie 20. Do przejścia będziesz miał ok. 3,5 km.

Na początku ścieżki edukacyjnej działa Karczma Górnicza. W sam raz, jeśli zgłodniejesz w trakcie intensywnego zwiedzania Parku Krajobrazowego Chełmy.

Wstęp do Skansenu Górniczo-Hutniczego jest bezpłatny. Zaparkować możesz bezpośrednio przy Karczmie Górniczej i stąd zacząć wycieczkę ścieżką edukacyjną.

17. Wieża widokowa w Muchowie i Wzgórza Muchowskie

Opowiadałem Ci już, że w rejonie Parku Krajobrazowego Chełmy zdarzają się nie tylko wieże widokowe, ale również te niewidokowe.

Jedną z konstrukcji, która przegrała walkę z rosnącym lasem jest wieża widokowa w Muchowie, stojąca w rezerwacie przyrody Mszana i Obłoga. To, że wieża nie dostarcza rozległych widoków nie znaczy jednak, że powinieneś odpuścić sobie wycieczkę w te rejony.

Budowę wieży w 1848 r. ufundował hrabia von Carlovitz. Wtedy jeszcze większość góry była wylesiona, więc widok rozpościerał się stąd nawet na pasmo Karkonoszy. Las rósł i szybko przerósł mierzącą raptem 6 metrów konstrukcję.

Park Krajobrazowy Chełmy3 Wzgórza Muchowskie Muchów Niska Wieża Widokowa Bez Widoku

Podoba mi się unikalny w tych rejonach kształt wieży. Wybudowano ją z kamienia i cegły na planie kwadratu, a na szczycie zaaranżowano otwartą galerię widokową.

Dzisiaj można z niej podziwiać co najwyżej liście okolicznych drzew, ale wycieczka tutaj ma nutkę tajemnicy. Miło wędrowało się po lesie wiedząc, że prawie nikt nie jest już tą atrakcją zainteresowany. Nie minęliśmy po drodze żadnych innych wędrówców.

Wzgórza Muchowskie Szlak Trasa na Wieżę Niewidokową Skały Formacje Bazaltowe Powulkaniczne Dzika Ciekawa Przyroda Niedaleko Wrocławia

Rezerwat przyrody Mszana i Obłoga, który będziesz mijać w drodze na wieżę, chroni atrakcje geologiczne (liczne, bazaltowe słupy stworzone przez zastygającą lawę) i rzadkie gatunki roślin, np. czosnek niedźwiedzi. Bazaltowe skały zauważysz również tuż poniżej wieży widokowej.

Na wieżę widokową w Muchowie nie prowadzi tradycyjny szlak - z parkingu leśnego dojdziesz do niej ścieżką oznaczoną niebiesko-białym kwadratem. Zwracaj uwagę na oznaczenia, bo łatwo zgubić je w lesie i niepotrzebne nadkładać przez to drogi. Wstęp na wieżę oczywiście bezpłatny.

18. Czartowska Skała

Niedaleko Muchowa leży kolejny w tym rejonie Dolnego Śląska nek, czyli zniszczony przez erozję, dawny komin wulkaniczny. Szczyt Czartowskiej Skały to właśnie znane Ci już z innych opisywanych atrakcji bazaltowe słupy, które utworzyła miliony lat temu zastygająca lawa.

Żółty szlak na Czartowską Skałę odbija od drogi łączącej Świerzawę z Jaworem i ma raptem 300 metrów. Gdy już wejdziesz na górę, możesz liczyć na panoramę na Pogórze Kaczawskie i Góry Kaczawskie. Sama skała kształtem przypomina trochę Organy Wielisławskie.

W rejonie Czartowskiej Skały nie ma dedykowanych parkingów. Możesz spróbować zaparkować w okolicach żółtego szlaku przecinającego główną drogę.

19. Kościół Pokoju w Jaworze

Chociaż to ostatnia pozycja na mojej liście atrakcji okolic Parku Krajobrazowego Chełmy, Kościół Pokoju w Jaworze to zdecydowanie najważniejsza atrakcja okolicy i jeden z najważniejszych zabytków Polski. Od 2001 r. zabytek znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, razem z siostrzanym kościołem w Świdnicy.

Kościół Pokoju w Jaworze to jedna z największych budowli szachulcowych na świecie. Dodatkowo na świecie nie ma większej drewnianej budowli wykorzystywanej w celach religijnych.

Po zakończeniu wojny trzydziestoletniej, lokalni ewangelicy starali się o uzyskanie zgody na budowę swojej świątyni. Koniec wojny im niestety nie pomógł, bo zapanowała zasada "cuius regio eius religio", czyli "czyja ziemia, tego religia". Katoliccy Habsburgowie nie byli chętni do wyrażenia zgody na budowę kościoła innowierców.

Kościół Pokoju Jawor Zabytek z Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO Dolny Śląsk Bogato Zdobione Wnętrze

Ostatecznie w 1651 r. rozpoczęły się jednak przygotowania do budowy kościoła. Obwarowane były jednak szeregiem ograniczeń, według których kościół musiał powstać wyłącznie za pieniądze ewangelików i nie mógł znajdować się w odległości bliżej niż strzał armatni od murów miasta. Konstrukcja nie mogła być zbyt trwała, dlatego też budulcem jest głównie drewno.

Kościoły w Świdnicy, Jaworze i Głogowie (ten ostatni nie przetrwał do naszych czasów) zaczęto nazywać kościołami pokoju nawiązując do pokoju westfalskiego, który zakończył wojnę trzydziestoletnią. Nietrwały Kościół Pokoju w Jaworze miał przetrwać tylko kilkadziesiąt lat, a powoli zbliża się do swoich 400. urodzin.

Wpisanie zabytku na listę światowego dziedzictwa UNESCO spowodowało, że do Jawora zaczęło tłumnie przyjeżdżać mnóstwo polskich i zagranicznych turystów. Pomogło to w rozwoju bazy turystycznej okolicy i zaktywizowało lokalną społeczność. Od 1995 r. w kościele odbywają się Jaworskie Koncerty Pokoju - międzynarodowe festiwale muzyki kameralnej.

Jeśli dotrzesz do Kościoła Pokoju w Jaworze w niedzielę, możesz mieć okazję wzięcia udziału w ewangelickim nabożeństwie w języku polskim, niemieckim, czeskim lub holenderskim.

Godziny otwarcia Kościoła Pokoju w Jaworze dla zwiedzających możesz sprawdzić na stronie internetowej. Na zwiedzanie przeznacz ok. 30 minut. 

W trakcie zwiedzania odtwarzana jest opowieść o kościele - na przemian po polsku, angielsku, niemiecku. 

Pakiet 3 ebooków - 400px

EBOOKI W PAKIECIE TANIEJ O 30%!

3 praktyczne ebooki z gotowymi trasami górskich wędrówek po Karkonoszach, Górach Izerskich, Sowich i górach Kotliny Kłodzkiej.

Łącznie aż 75 gotowych planów górskich wycieczek.

Inne, ciekawe atrakcje okolicy

W rejonie Parku Krajobrazowego Chełmy i tej części Krainy Wygasłych Wulkanów możesz znaleźć jeszcze kilka miejsc, które warto odwiedzić. Wszystko zależy od czasu, jaki przeznaczysz na zwiedzanie tego fragmentu Dolnego Śląska i rodzaju aktywności, na jaki masz ochotę.

  • Rezerwat przyrody "Wąwóz Lipa"

Jedna z rzadziej odwiedzanych atrakcji Parku Krajobrazowego Chełmy. Wąwóz Lipa to rezerwat przyrody leżący w okolicach Nowej Wsi Wielkiej.

Spacerując po wąwozie trafisz na sporo skał zieleńcowych, również w formie tzw. law poduszkowych. Podobnie jak w przypadku Wąwozu Miśliborskiego, pochodzą z podmorskich wybuchów wulkanów.

  • Kaczawskie Single Tracki

W rejonie Pogórza Kaczawskiego i Gór Kaczawskich stworzono 60 km tras rowerowych o różnym poziomie trudności. Przebieg tras możesz sprawdzić na stronie internetowej Gór Kaczawskich. Ich popularność rośnie z każdym sezonem.

  • Zalew Słup

Zalew Słup to największy zbiornik wodny w Krainie Wygasłych Wulkanów. Powstał w latach 70. jako rezerwuar wodny pitnej dla Legnicy. W związku z jego budową trzeba było zalać dwie wsie: Brachów i Żarek.

Pod wodą nadal znajduje się pałac w Brachowie, w którym feldmarszałek Blücher szykował się do bitwy nad Kaczawą w 1813 r. Zalew to dzisiaj popularne miejsce dla wędkarzy i miejsce wypoczynku mieszkańców okolicy.

Gdzie spać w Parku Krajobrazowym Chełmy? Propozycje noclegów

Baza noclegowa w rejonie Parku Krajobrazowego Chełmy jest rozproszona. Wybór najlepszego miejsca na nocleg zależy od tego, jak ułożysz swój plan zwiedzania tych okolic.

Aby w spokojnym tempie zobaczyć wszystkie najważniejsze atrakcje, potrzebujesz spędzić w tej okolicy przynajmniej jedną noc. Optymalnym wyjściem byłby 3-dniowy wyjazd z 2 noclegami.

Winnica Agata w Sokołowcu Agroturystyka Nocleg Zwiedzanie i Degustacja Dawny Wulkan
Zdecydowaliśmy się na nocleg w winnej agroturystyce, czyli w Winnicy Agat i stąd ruszyliśmy rano na dalszy podbój okolicy

Na noc zatrzymaliśmy się w Winnicy Agat, mając dzięki temu okazję do wieczornej degustacji wina i ruszenia na dalsze zwiedzanie z samego serca Krainy Wygasłych Wulkanów. Inne dostępne noclegi możesz sprawdzić na mapie.

Booking.com

Aby ułatwić Ci przygotowania do podróży, wytypowałem moim zdaniem najciekawsze obiekty noclegowe w okolicy. Sprawdź, czy opis odpowiada Twoim oczekiwaniom i zarezerwuj nocleg w obiekcie, który spodoba Ci się najbardziej.

Gdzie spać w okolicy Parku Krajobrazowego Chełmy?

AGROTURYSTYKA

Młyn Wielisław
(Sędziszowa)

CECHY OBIEKTU

budynek z ciekawą historią
blisko Organy Wielisławskie

AGROTURYSTYKA

Winnica Agat
(Sokołowsko)

CECHY OBIEKTU

na terenie winiarni
cichy i spokojny klimat

KOMFORTOWO

Villa Greta 
(Dobków)

CECHY OBIEKTU

ponad 130-letni budynek
wysoki standard

Park Krajobrazowy Chełmy - jak dojechać?

Najwygodniejszy dojazd do Parku Krajobrazowego Chełmy zapewnia niestety tylko samochód. W tej okolicy brakuje dobrze rozwiniętego transportu kolejowego i autobusowego.

Pociągiem możesz dojechać do stacji w Jaworze, z miasta jednak trudno będzie Ci się dostać transportem publicznym w głąb Parku Krajobrazowego Chełmy. Możesz spróbować autostopu, ale trudno polegać na nim, jeśli do dyspozycji nie będziesz miał zbyt wiele czasu.

Na stronie e-podroznik.pl możesz sprawdzić ofertę autobusów, które pozwolą dojechać w okolice niektórych atrakcji, np. z Legnicy do Złotoryi. Oferta jest jednak cząstkowa i wybór samochodu jako środka transportu będzie zdecydowanie najlepszy.

Poprawa dostępności komunikacyjnej to na pewno jedno z największych wyzwań, jakie stoi teraz przez bogatym w atrakcje Parkiem Krajobrazowym Chełmy.

Twoja wiedza na temat atrakcji i miejsc, które warto zobaczyć w Parku Krajobrazowym Chełmy powinna być po lekturze artykułu o wiele większa. Pamiętaj, aby wyegzekwować trochę czasu na odwiedzenie dwóch winnic, wchodzących w skład Dolnośląskiego Szlaku Piwa i Wina. Atrakcje te z pewnością dodadzą smaku zwiedzaniu tych terenów. Życzę Ci udanej eksploracji terenów, za którymi stoi siegająca setek milionów lat historia. Do zobaczenia na szlaku!

Artykuł powstał we współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Dolnośląskiego w ramach projektu #SzlakMaSmak promującego Dolnośląski Szlak Piwa i Wina. Jesteś przedstawicielem miasta lub regionu? Sprawdź możliwości współpracy ze mną na podstronie Współpraca.

Przygotuj się do podróży po Polsce - praktyczne wskazówki

Wymiana walutzamów darmową kartę, aby wymieniać waluty po najniższym dostępnym kursie i odbierz 50 zł w prezencie od razu, gdy skorzystasz z karty.

Rezerwacja noclegów: sprawdź moje sposoby na rezerwację tanich i sprawdzonych noclegów przez portal Booking.com

Rozsądne pakowanie się: poznaj moje wskazówki na temat pakowania się w minimalistyczny sposób. Dzięki temu nie będziesz dźwigać niepotrzebnych kilogramów. 

Poznaj ciekawe strony i aplikacjezapisz się na mój darmowy kurs mailowy i poznaj aplikacje i strony internetowe, z których korzystam w każdej podróży.

Odwiedź mój sklep internetowy: sprawdź moje ebooki z gotowymi trasami wędrówek po górach i mapki z atrakcjami miast, które ułatwią Ci zwiedzanie.

Spodobał Ci się ten artykuł? Możesz wesprzeć moją pracę stawiając mi wirtualną kawę. Najniższy możliwy datek to 5 zł. Dziękuję Ci z góry za docenienie mojej pracy! ;) 

Kto jest autorem tego artykułu?

Portret Bartek Dziwak blog podróżniczy Bartekwpodrozy.pl

Autorem tekstu jest Bartek Dziwak - prowadzący blog podróżniczy Bartekwpodrozy.pl. Więcej informacji znajdziesz na stronach O mnie i Współpraca

  1. Polub Bartekwpodrozy.pl na Facebooku.
  2. Obserwuj @bartekwpodrozypl na Instagramie.
  3. Zapisz się na darmowy kurs mailowy "Niezbędnik podróżnika".

EBOOKI W PAKIECIE TANIEJ O 30%!

Pakiet 3 ebooków z gotowymi trasami górskich wędrówek po Karkonoszach, Górach Izerskich, Sowich i Kotlinie Kłodzkiej.

Łącznie aż 46 gotowych planów górskich wycieczek.

Skomentuj artykuł
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
Zobacz wszystkie komentarze
cross