Muzeum Stalina w Gori, czyli świątynia wodza ZSRR

13 marca 2019
(aktualizacja: 4 kwietnia 2021)

Miasto Gori wpisało się do światowej historii jako miejsce, w którym urodził się Józef Stalin, okrutny przywódca Związku Radzieckiego. Działające w Gori Muzeum Stalina to miejsce, które gloryfikuje jego dokonania i przemilcza bolesną prawdę historyczną, a przez to podtrzymuje kult jednostki. Nie znaczy to jednak, że powinieneś zrezygnować ze zwiedzania tego muzeum.

Co znajdziesz w artykule?

  • informacje o tym, jak dotrzeć do Muzeum Stalina,
  • ceny biletów do muzeum,
  • wskazówki dotyczące zwiedzania Muzeum Stalina w Gori,
  • szczegóły ekspozycji, którą zobaczymy w obiekcie
  • rekomendacje ciekawych miejsc, które warto zobaczyć w okolicach Gori.
Pomnik Stalina przed Muzeum Stalina w Gori

Jak dotrzeć do Muzeum Stalina?

Józef Stalin jest w Gori nadal obiektem dumy.

Muzeum Józefa Stalina nie da się w mieście nie zauważyć. Budynek stoi na jedynym skrawku zieleni w centrum miasta nazwanym Placem Stalina. Do placu prowadzi główna, szeroka ulica nosząca oczywiście nazwę Alei Stalina.

Zastanawiasz się nad podróżą do Gruzji? 

Nie zwlekaj - naprawdę warto! Mój przewodnik podpowie Ci, co warto zobaczyć w Gruzji, a w innym tekście dowiesz się wszystkiego, co warto wiedzieć przed wyjazdem. 

Zbyt wiele Stalinów na metr kwadratowy? Będzie ich jeszcze więcej, gdy tylko przekroczymy mury muzeum. W Gori wydaje się nie obowiązywać powszechna dekomunizacja i destalinizacja nazw używanych na terenie byłego ZSRR.

Dojazd do Gori z Tbilisi

Marszrutka do Gori odjeżdża z dworca Didube w Tbilisi i kosztuje 4 GEL.

Z autobusu wysiadamy na głównym dworcu Gori. Stamtąd czeka nas ponad kilometrowy spacer do Placu Stalina. Droga do centrum miasta wiedzie u podnóża ruin fortecy, poważnie uszkodzonej podczas trzęsienia ziemi w 1920 r.

Na Placu Stalina czekają zazwyczaj taksówki, które chętnie zawiozą turystów do oddalonego o 15 km skalnego miasta Uplisciche. Polecam połączenie wizyty w Gori ze zwiedzaniem właśnie tego miejsca. Na odwiedzenie zarówno Muzeum Stalina, jaki i Uplisciche wystarczy jeden dzień.

Wejście do Muzeum Stalina i pomnik Stalina

Jaka jest cena biletu do Muzeum Stalina w Gori?

Wstęp do muzeum kosztuje 10 GEL (13,5 zł). Bilet obejmuje wyłącznie ekspozycję wewnątrz budynku.

Jeśli chcesz zwiedzić wagon-salonkę Stalina znajdującą się tuż obok gmachu, należy dopłacić dodatkowe 5 GEL (7 zł).

Nie trzeba płacić oddzielnie za możliwość fotografowania.


Jakie są godziny otwarcia Muzeum Stalina?

Najbardziej znana atrakcja Gori jest otwarta codziennie.

W okresie poza sezonem turystycznym (od 1 listopada do 1 kwietnia) pracuje w godzinach od 10 do 17, w pozostałym okresie od 10 do 18.

Wejście do Muzeum Stalina w Gori

Zwiedzanie Muzeum Stalina. Czego możesz się spodziewać?

Decydując się na zwiedzanie Muzeum Stalina, musimy przygotować się na prezentacji historii w sposób zupełnie nieznany w europejskich muzeach.

Brakuje tu jakiejkolwiek wzmianki o okrucieństwie polityki Józefa Stalina czy zbrodniach wojennych, jakich masowo dokonywał. Nie powinny się tu pojawiać osoby szukające uporządkowanej i obiektywnej prawdy historycznej o Józefie Stalinie.

Ekspozycja milczy o udziale Stalina w wojennych zbrodniach, stworzeniu przez niego sieci obozów przymusowej pracy, wymordowaniu tysięcy ludzi podczas tzw. Wielkiego Terroru czy podjęciu decyzji o przymusowej kolektywizacji wsi, która doprowadziła do Wielkiego Głodu na Ukrainie w latach 1932-33.

Muzeum jest hołdem ku czci wielkiego mieszkańca Gori - i nic poza tym.

Organizatorzy ekspozycji, praktycznie niezmienionej przez ostatnie 50 lat, przyjęli oryginalny sposób opowiadania historii. Okresy w życiu Stalina, o których ciężko mówić w superlatywach, są przez Muzeum całkowicie przemilczane.

Biografia wodza pełna jest wieloletnich dziur. Brakuje chociażby okresu między 1922 a 1941 r. lub czasów powojennych - od 1945 do 1953 r.

Muzeum Stalina daje do zrozumienia, że lata te były na tyle nieciekawe, że nie warto poświęcać im miejsca w muzealnej ekspozycji.

Dla mieszkańców Gori, a szczególnie opiekunów muzeum, Józef Stalin był i stale pozostaje bohaterem i najsłynniejszym Gruzinem. Jego postać pokazała, że syn biednego szewca z prowincji Związku Radzieckiego mógł odbić się od dna i rządzić połową świata.

Co zobaczymy w Muzeum Stalina?

Próbując zachować poprawność polityczną powiem, że Muzeum Stalina przedstawia pewien punkt widzenia na życie i dokonania Iosifa Wissarionowicza Dżugaszwili.

Darmowy webinar BARTEKwskrócie

Obejrzyj mój webinar o Muzeum Stalina w gruzińskim mieście Gori.

Polub bloga na Facebooku, aby być na bieżąco z nowymi wydarzeniami. 

"Stalin" był tylko przydomkiem, który miał pozwolić na zapomnienie społeczeństwa o gruzińskich korzeniach dyktatora.

Stąd widać paradoks - Gori od dziesiątek lat chwali się swoim mieszkańcem i stawia go na piedestale, a sam zainteresowany gruzińskiego pochodzenia się po prostu wstydził.

Sala w Muzeum Stalina w Gori

Muzeum powstało w 1957 r. i od tego czasu znajduje się w tej samej lokalizacji. Wcześniej jednak, bo w 1937 r. w domu rodzinnym Stalina zorganizowano izbę pamięci ku czci żyjącego jeszcze przecież wodza.

Dwupiętrowy budynek mieszczący ekspozycję muzeum zaprojektował gruziński architekt Archil Kudiani. Przed budynkiem stoi pomnik Stalina spod dłuta Silovana Kakabadze oraz wagon - salonka, w którym wódz podróżował na konferencję w Jałcie i Teheranie.

Przed wejściem do obiektu znajdziemy replikę dawnego domu dyktatora.

Mizerną izbę, w której Stalin spędził pierwsze lata swojego życia, przykryto konstrukcją, która nadała jej charakteru mauzoleum.

Domostwo, w którym mieszkał młody Stalin

Zbiory w głównym budynku muzeum

Ekspozycja w głównym budynku jest stała, a zgromadzone ponad 40 000 eksponatów rozdzielono między 6 sal tematycznych:

  • Działalność Stalina przed i w trakcie rewolucji październikowej,
  • Okres 1925 - 1939 r., podczas którego "prowadzona przez Stalina partia walczyła o ekonomiczny i kulturalny rozwój kraju".
  • Zdjęcia dokumentujące okres II wojny światowej oraz konferencje w Teheranie, Jałcie i Poczdamie.
  • Jedna z masek pośmiertnych Stalina.
  • Prezenty ofiarowane Stalinowi.
  • Gabinet Stalina z rzeczami osobistymi.

Do 2010 r. w Muzeum funkcjonowała jeszcze jedna sala, która poświęcona była represjom i terrorowi zgotowanymi przez wodza Związku Radzieckiego. Niestety, aktualnie nie jest ona dostępna.

Jedyne, negatywne spojrzenie na działalności Stalina zostało wymazane, czyniąc Muzeum wyłącznie miejscem kultu jednostki.

Pomnik Stalina w Muzeum Stalina w Gori

Po zakupie biletów, turyści kierowani są na pierwsze piętro. Prowadzące tam schody są wyłożone czerwonym dywanem, a u ich szczytu znajduje się kolejny pomnik wodza.

Już w tej chwili czułem się jak w rezerwacie socjalizmu, a wystój wnętrz z czerwonym marmurem na ścianach świetnie z tym uczuciem korespondował.

Stalin jest bohaterem licznych obrazów, tkanych dywanów i wszelkich innych form sztuki. Artystycznie ciekawy jest obraz malarza o nazwisku Vefkhvadze przedstawiający dyskutujących ze Stalinem delegatów partii komunistycznej. Tłem do rozmowy jest posąg Włodzimierza Lenina i wiszący na ścianie portret Karola Marksa.

Obraz w Muzeum Stalina

Wiele elementów ekspozycji podkreśla bliską zażyłość Lenina i Stalina, co historycznie nie ma większego potwierdzenia. Lenin przed śmiercią wielokrotnie przecież przestrzegał komunistów przed Stalinem, obawiając się jego brutalności i nietolerancyjności. Prawda Muzeum, a prawda historyczna nie po raz pierwszy się rozmywają.

Ekspozycja dotycząca wczesnych lat życia pokazuje dyktatora jako pilnego ucznia i wzór dla rówieśników. Na większości obrazów z tych lat Stalin jako jedyny pozuje z książką.

Jeden z obrazów w Muzeum Stalina w Gori
Stalin i Lenin w Muzeum Stalina

W wielu artykułach na temat tego miejsca wyczytywałem, że osoba nierosyjskojęzyczna będzie miała problem z rozszyfrowaniem podpisów przy eksponatach.

Muzeum poszło jednak na rękę turystom. Większość opisów została przetłumaczona na angielski, ale niestety bardzo lakonicznie. Zazwyczaj turyście musi wystarczyć informacja pokroju: "prezenty dla Józefa Stalina".

Zdjęcie z Churchillem i Stalinem

Przekaz na temat konferencji w Teheranie, Jałcie i Poczdamie stawia Józefa Stalina jako głównego gracza, decydującego samodzielnie o losach świata. I tu, niestety, znajduje się szczypta prawdy.

Wśród prezentów, jakie wódz otrzymał od bratnich narodów są m.in.: wyryta w libańskim cydrze płaskorzeźba przedstawiająca Stalina, portret wykonany z kolorowego piasku pochodzący z Ukrainy czy rumuńska kompozycja z liści tytoniu - oczywiście z Józefem Stalinem w roli głównej.

Polacy przygotowali pamiątkowy talerz z zatrważającym hasłem "Stalin - to pokój i wolność między narodami". Mamy tu też gruzińskie wazy, irański dywan, włoski zestaw fajek i chińską porcelanę. Ta część ekspozycji była dla mnie najciekawsza. I to nie przez samego Stalina - eksponowane przedmioty były często wykonane z niezwykłym kunsztem i przez to przepiękne.

Pamiątkowy talerz jako prezent od Polaków dla Stalina

Replika gabinetu Stalina była dla mnie dość zaskakująca. Wnętrza są bardzo ascetyczne, niepodobne wręcz do wyobrażeń gabinetu osoby, która trzyma w szachu połowę świata. W tym pomieszczeniu wyłożono również rzeczy osobiste wodza, jak papierosy, odświętne mundury czy telefon.

Zbiory Muzeum Stalina w Gori
Replika gabinetu Stalina

Opuszczając główny budynek muzeum, można zajrzeć do punktu z pamiątkami.

O ile zwiedzanie można potraktować jako pewien eksperyment historyczny, to już świadomość możliwości zakupu popiersia, długopisu, kubka lub piersiówki z podobizną Stalina przelała pewną czarę goryczy w moim sercu. Nie wiem komu może przyjść do głowy ustawienie w domu popiersia Stalina jako pamiątki z wizyty w Gruzji.

Nigdy nie wyjeżdżaj za granicę bez ubezpieczenia turystycznego

Przed wyjazdem wykup ubezpieczenie turystyczne. Koszty możesz sprawdzić za darmo w kalkulatorze - nie przekraczają kilku złotych dziennie (obejmują też koszty leczenia COVID-19). 

Czytelnik bloga nie musiał płacić... 12 000 zł za jeden dzień pobytu w szpitalu w Dubaju dzięki temu, że wykupił wcześniej ubezpieczenie turystyczne.


Wagon - salonka Józefa Stalina

Przed Muzeum ustawiony jest wagon kolejowy, w którym Józef Stalin podróżował m.in. na konferencje w Teheranie, Jałcie i Poczdamie.

Dyktator pokonywał tak duże odległości pociągiem, w związku ze swoim lękiem przed lataniem. Wagon dotarł do Gori 9 maja 1985 r. i od razu udostępniono go do zwiedzania. Wcześniej zaopiekował się nim sam Chruszczow, nie doprowadzając do jego zezłomowania.

Wagon salonka Stalina w Muzeum Stalina

Wyprodukowano go w Sankt Petersburgu i pierwotnie służył jako wagon roboczy dla władz carskich. Później został dostosowany do potrzeb Stalina i zaczął pełnić funkcję tymczasowego domu i biura radzieckiego dyktatora.

We względów bezpieczeństwa solidnie go opancerzono, a szyby wymieniono na kuloodporne. Masa wagonu wzrosła do 83 ton - dwukrotnie więcej, niż standardowy wagon tej budowy.

Wnętrze wagonu Stalina
Wnętrze salonki Stalina

Wnętrze było zaprojektowane wygodnie, ale bez zbędnego przepychu. Ściany obłożono od wewnątrz drewnem mahoniowym. Przestrzeń podzielono na część konferencyjną z dużym stołem, kuchnię, toaletę z wanną, sypialnię i część techniczną.

Nie potwierdziłem tej informacji, więc podam ją Wam jako ciekawostkę.

Tory kolejowe w Europie mają ciut węższy rozstaw niż te radzieckie (1435 mm zamiast 1520 mm), jednak w czasie podróży Stalina do Poczdamu nie musiano zmieniać wózków w jego wagonie na te normalnotorowe (węższe). Z okazji podróży tak znamienitego gościa... zmieniono rozstaw szyn na całej trasie.

Jaka przyszłość czeka Muzeum Stalina?

Mieszkańcy Gori uparcie trzymają się swojego wodza i nie pozwalają na skruszenie jego legendy.

Po rewolucji róż, czyli dojściu do władzy w Gruzji prozachodniego Michaiła Saakaszwilego, w gruzach legł okazały, 6-metrowy pomnik Stalina stojący przed budynkiem ratusza. Aby nie wywoływać niepotrzebnych zamieszek, usunięto go nocą w 2010 r., choć władza w Gori jest gotowa na jego odbudowę.

Eksponaty w Muzeum Stalina w Gori

W planach Saakaszwilego było powołanie do życia Muzeum Stalinizmu, które w sposób bardziej obiektywny opowiadałoby historię Józefa Stalina.

Po wojnie w Osetii Południowej w 2008 r., minister kultury Gruzji zapowiedział, że Muzeum Stalina zostanie przebudowane. W jego miejscu miałoby powstał Muzeum Agresji Rosyjskiej.

Przy wejściu do gmachu pojawił się rządowy baner ze słowami: "To muzeum zakłamuje historię. Jest typowym przykładem sowieckiej propagandy i stara się usprawiedliwić najbardziej krwawy reżim w historii".

Próbowałeś już gruzińskiej kuchni?

Stworzyłem swój osobisty ranking 10 najlepszych dań kuchni gruzińskiej. To zdecydowanie moja ulubiona kuchnia świata. Znasz już wszystkie dania z listy?

Lata jednak mijają, a my stale możemy zwiedzać świątynię ku czci Józefa Stalina i poznawać jej wersję historii Związku Radzieckiego. I pomimo, że nie wyniesiesz z tej wizyty nowej wiedzy, to szczerze polecam odwiedzenie Muzeum Stalina - skansenu socjalizmu i kultu jednostki.

Co warto zobaczyć w okolicach Gori?

Poza Muzeum Stalina, Gori nie jest zbyt atrakcyjnym miastem dla turystów i podróżników.

Piętnaście kilometrów od miasta znajduje się starożytne, skalne miasto Uplisciche.

Sprawdź artykuł: Uplisciche - spacer przez skalne miasto w sercu Gruzji

Wyjątkowy jest w nim przede wszystkim sposób budowy i lokalizacji - domostwa stanowią, wykute w stromym zboczu skalnym, jamy. Położenie miasta zapewnia świetny widok na dolinę rzeki Kura.

Widok ze skalnego miasta Uplisciche na dolinę rzeki Kura
Widok ze skalnego miasta Uplisciche na dolinę rzeki Kura

Czy zgadzasz się z moimi wrażeniami na temat Muzeum Stalina? Też czułeś się przytłoczony tym, co usiłują pokazać odwiedzającym organizatorzy Muzeum? Podziel się swoim zdaniem w komentarzach!

Przygotuj się do podróży: praktyczne wskazówki

✅ Spakuj się przed lotem

Sprawdź jak minimalistycznie spakować bagaż. Poznaj też listę sprzętu foto i elektroniki, które zabieram w podróże.

 Zadbaj o bezpieczeństwo

Ubezpiecz swoją podróż (sprawdź koszty za darmo) i zagwarantuj sobie darmową opiekę medyczną w dowolnym kraju świata. Nigdy nie wyjeżdżaj bez ubezpieczenia.

 Wymień tanio waluty

Zamów darmową kartę Curve, żeby tanio wymieniać waluty. Wpisz przy rejestracji w aplikacji kod DWG7BVBE, aby dostać 25 zł na start.

 Zarezerwuj noclegi

Poznaj sposoby na rezerwację tanich noclegów na Booking.com oraz w Airbnb (duża zniżka na pierwszą rezerwację).

 Zapisz się na darmowy kurs "Niezbędnik podróżnika"

Dołącz do mojego darmowego kursu i poznaj aplikacje oraz strony internetowe, z których korzystają miłośnicy podróży.

👍 Podoba Ci się blog Bartekwpodrozy.pl i to, co robię? 

Możesz wesprzeć mnie wpłatą 5, 10 lub 15 zł - po prostu postaw mi kawę. Dziękuję!

Portret Bartek Dziwak blog podróżniczy Bartekwpodrozy.pl

Autorem tekstu jest Bartek Dziwak - prowadzący blog podróżniczy Bartekwpodrozy.pl. Więcej informacji znajdziesz na stronach O mnie i Współpraca

  1. Polub Bartekwpodrozy.pl na Facebooku - prowadzę tam cotygodniowe, darmowe prelekcje podróżnicze.
  2.  Obserwuj @bartekwpodrozypl na Instagramie – rozmawiam tam na żywo z ciekawymi osobami związanymi z podróżami.
Skomentuj artykuł
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
Zobacz wszystkie komentarze
cross