Zwiedzamy Tbilisi - co WARTO zobaczyć w stolicy Gruzji? 20+ najciekawszych ATRAKCJI miasta

25 września 2021
(aktualizacja: 29 kwietnia 2022)

Miłośniku podróży! Chcesz podróżować bez stresu i oszczędzić czas na planowaniu? Mogę Ci pomóc! Sprawdź, co przygotowałem dla Ciebie w sklepie Bartekwpodrozy.pl.

Tbilisi to miasto architektonicznych kontrastów. Nadgryziona zębem czasu zabudowa Starego Miasta ściera się z nowoczesną architekturą czasów prezydenta Michaiła Saakaszwilego, co przyciąga do stolicy Gruzji tysiące turystów. Po kilku wizytach w mieście potrafię podpowiedzieć Ci, co warto zobaczyć w Tbilisi. Sprawdź, czy po poznaniu najciekawszych atrakcji Tbilisi, polubisz to miasto tak bardzo jak ja. Rzuć okiem na moją listę, w której zebrałem najważniejsze atrakcje stolicy Gruzji.

Co znajdziesz w artykule?

  • mapę z zaznaczonymi najważniejszymi atrakcjami Tbilisi, która ułatwi Ci przemieszczanie się po mieście,
  • propozycje miejsc i atrakcji, które warto zobaczyć w Tbilisi,
  • pomysły na wycieczki do atrakcji w okolicach Tbilisi,
  • informacje na temat dojazdu do Tbilisi - również z lotnisk w Kutaisi i Tbilisi,
  • wskazówki dotyczące transportu wewnątrz miasta - metrem i marszrutkami,
  • rekomendacje miejsc do spania oraz propozycje restauracji, które warto odwiedzić w Tbilisi.
Budynek na Starym Mieście w Tbilisi

Dlaczego warto odwiedzić Tbilisi?

Stolica Gruzji, pomimo swoich sporych rozmiarów, zachowała w centrum swojski, małomiasteczkowy klimat.

Uliczki Starego Miasta są wąskie, a ruch uliczny jest tam stosunkowo (jak na gruzińskie standardy) mały. Polecane wszędzie "zagubienie się w zakątkach miasta" jest więc w Tbilisi przyjemne i łatwe do osiągnięcia.

Dookoła czają się podwórka ze znanymi z Włoch, wewnętrznymi dziedzińcami, na których toczy się w niespiesznym tempie życie mieszkańców. Niektóre przestrzenie wyremontowano, ale większość powoli, lecz systematycznie się rozpada, zachowując ciągle sporo uroku.

Pamiątki na ul. Rustaweli w Tbilisi

Pomimo wielu niepochlebnych opinii, architektoniczne kontrasty wpłynęły pozytywnie na ogólny odbiór miasta. Pokażę Ci najważniejsze zabytki Tbilisi, ale zaprowadzę Cię również na betonowe, socrealistyczne osiedla z dala od centrum miasta. Bez nich Twój obraz stolicy Gruzji nie byłby pełny.

Tbilisi jest dobrym punktem wypadowym do dalszego zwiedzania tej części Gruzji. Niecała godzina drogi dzieli stolicę Gruzji od Gori z budzącym skrajne emocje Muzeum Stalina i niedaleko położonym skalnym miastem Uplisciche.

Z Tbilisi można zaplanować jednodniową wycieczkę Gruzińską Drogą Wojenną do klasztoru Cminda Sameba, albo skierować się na eksplorację gruzińskiego wina w Kachetii przy okazji wycieczki do Signagi. Więcej o propozycjach jednodniowych wycieczek z Tbilisi opowiem Ci w dalszej części artykułu.

Jeśli nie zaplanowałeś jeszcze noclegu w Tbilisi, przygotowałem niżej trochę informacji, które pomogą Ci w znalezieniu optymalnego miejsca. Wybrałem kilka propozycji, które nie nadszarpną Twojego budżetu, a jednocześnie będą wygodne.

Gdzie spać w Tbilisi?

CECHY OBIEKTU
pokoje wieloosobowe
ścisłe centrum miasta

CECHY OBIEKTU
czysto i nowocześnie
tuż przy Placu Wolności

CAŁY APARTAMENT

Old Tbilisi Apartments1

CECHY OBIEKTU
dobre wyposażenie kuchni
świetna, centralna lokalizacja

Booking.com

Interaktywna mapka atrakcji Tbilisi

Aby ułatwić Ci zwiedzanie Tbilisi, przygotowałem interaktywną mapkę, na której zebrałem miejsca, które uważam za najciekawsze atrakcje Tbilisi oraz ważne punkty stolicy Gruzji:

  • wszystkie atrakcje Tbilisi, które warto zobaczyć,
  • najciekawsze muzea,
  • najlepsze nietypowe atrakcje Tbilisi,
  • rekomendowane kawiarnie i restauracje w Tbilisi,
  • lokalizację miejsc noclegowych, w których polecam się zatrzymać.

Mapka pozwoli Ci doskonale wiedzieć, czego spodziewać się po danej okolicy i jak najefektywniej zaplanować zwiedzanie. Będziesz mógł z niej korzystać zarówno na komputerze, jak i na Twoim telefonie. Mapka będzie więc z Tobą zarówno podczas planowania podróży, jak i w czasie zwiedzania Tbilisi.

ZWIEDZAJ TBILISI WYGODNIEJ

Chcesz zaoszczędzić czas

Kup mapkę z najważniejszymi punktami Tbilisi - atrakcje, zabytki, najlepsze kawiarnie, restauracje, interesujące muzea i... polecane noclegi.

Co warto zobaczyć w Tbilisi? Najciekawsze atrakcje miasta

Jeśli do Tbilisi będziesz chciał dotrzeć transportem zbiorowym z kierunku innego niż lotnisko w Kutaisi, to wylądujesz na głównym dworcu marszrutek na placu Didube (lub na dworcu Samgori, jeśli przyjedziesz z Sighnaghi lub Telavi).

Zarówno z Didube, jak i z Samgori, do centrum dojedziesz pociągami metra, które zawiozą Cię do centralnie położonej stacji Liberty Square (Plac Wolności).

W przypadku, gdy ruszysz do stolicy Gruzji z lotniska w Kutaisi, bus firmy Georgian Bus dowiezie Cię bezpośrednio na Plac Wolności w centrum miasta. Od tego placu zacznijmy więc nasz spacer po miejscach, które warto zobaczyć w Tbilisi.

1. Ulica Rustaweli

Spacer po głównych atrakcjach Tbilisi (ale mam dla Ciebie jeszcze dwie, mniej typowe propozycje) nie może się odbyć bez odwiedzić na reprezentacyjnej alei stolicy Gruzji - ulicy Shota Rustaveli. To główna ulica miasta i świetne miejsce, po którym warto przespacerować się o każdej porze roku.

Patron ulicy to gruziński, średniowieczny poeta i malarz - autor m.in. fresków w Monastyrze Krzyża w Jerozolimie.

Aleja Rustaweli w Tbilisi
Widok na ulicę Rustaweli w Tbilisi

Aleja Rustaweli ma 1,5 km długości. Stoi przy niej gmach gruzińskiego parlamentu, który za czasów ZSRR był Domem Rządowym Gruzińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.

W 2012 r. gmach stracił swoją funkcję - parlament przeniesiono do nowo wybudowanego gmachu na przedmieściach Kutaisi. Po 6 latach pracy i dużej liczbie protestów parlamentarzystów (dojazd z Tbilisi do Kutaisi zajmuje ok. 4 godzin), parlament przeniósł swoje obrady ponownie do gmachu przy ul. Rustaweli w Tbilisi.

Przy Rustaweli swoją siedzibę ma Muzeum Narodowe, Galeria Narodowa, Teatr Opery i Baletu. W poszukiwaniu dobrej kawy zerknij do kawiarni Museum, która działa w budynku Gruzińskiego Muzeum Sztuk Pięknych naprzeciwko budynku parlementu.

Wyremontowany Hotel Iveria przy Placu Rewolucji Róż
Wyremontowany Hotel Iveria przy Placu Rewolucji Róż

Na obu końcach ulicy znajdziesz stacje metra - Liberty Square na południu i Rustaveli na północy.

Obok stacji Rustaveli stoi Hotel Iveria - dziś nowoczesny oddział Radissona, wcześniej - zrujnowany, samozwańczy obóz dla uchodźców z Abchazji.

Nie wyjeżdżaj za granicę bez ubezpieczenia turystycznego

Przed podróżą wykup ubezpieczenie turystyczne. Koszty sprawdź za darmo w kalkulatorze - nie przekraczają kilku złotych dziennie i obejmują koszty leczenia COVID-19. 

Czytelnik bloga nie musiał płacić... 12 000 zł za jeden dzień pobytu w szpitalu w Dubaju dzięki temu, że wykupił wcześniej ubezpieczenie turystyczne.

2. Plac Wolności (Liberty Square)

Plac Wolności to centralny plac stolicy Gruzji, z którego wychodzi między innymi reprezentacyjna ulica Rustaveli i przy którym stoi miejski ratusz. Najbliższa stacja metra - Liberty Square - znajduje się przy ulicy Rustaveli, kilkadziesiąt metrów od placu. Warto właśnie od niego zacząć zwiedzanie Tbilisi.

Myślisz o wynajmie samochodu? Sprawdź dostępne samochody w Tbilisi i wybierz najlepszą ofertę

Historia nazwy placu jest dość burzliwa. Po obaleniu cara Mikołaja II, miejsce to nazwano Placem Wolności. W 1940 r. zmienioną ją na Plac Ławrientija Berii, ale jego rozstrzelanie na rozkaz Stalina w 1953 r. było wystarczającym powodem, żeby plac uzyskał nazwę... Placu Lenina.

Kolumna ze św. Jerzym z Kapadocji na Placu Wolności w Tbilisi
Plac Wolności z pomnikiem św. Jerzego z Kapadocji

Ta nazwa utrzymywała się aż do 1990 r., gdy na fali dekomunizacji przywrócono temu miejscu nazwę Placu Wolności. Stojąca na jego środku kolumna zwieńczona pomnikiem Lenina straciła tę podobiznę na rzecz pomnika patrona Gruzji - św. Jerzego z Kapadocji.

Wędrując z placu na południe i wschód, skierujemy się na Stare Miasto. Polecam Ci przejść wszystkimi pięcioma ulicami, które rozpoczynają się na Placu Wolności.

Przy Placu Wolności znajdziesz restaurację Samikitno z bardzo bogatym wyborem dań gruzińskiej kuchni. Samych chinkali jest tu ponad 10 rodzajów!

ZWIEDZAJ TBILISI WYGODNIEJ

Chcesz zaoszczędzić czas

Kup mapkę z najważniejszymi punktami Tbilisi - atrakcje, zabytki, najlepsze kawiarnie, restauracje, interesujące muzea i... polecane noclegi.

3. Funikular, wzgórze Mtatsminda i park rozrywki

Zanim zaczniesz eksplorować kolejne zakątki Starego Miasta w Tbilisi, spróbuj spojrzeć na miasto z szerszej perspektywy wjeżdżając funikularem na górę Mtatsminda.

Wagonik funikulara dowiezie Cię do góry Mtatsminda, która jest najwyższym punktem w Tbilisi, osiągając 770 m n.p.m. Podczas pokonywania stromego podjazdu funikular zatrzymuje się na stacji pośredniej w samym środku trasy.

Dolna stacja funikulara na górę Mtatsminda
Dolna stacja funikulara na górę Mtatsminda

Tor ma długość 500 metrów i jest nachylony pod kątem nawet 65 stopni. Na tak krótkim odcinku pokonuje różnicę wzniesień wynoszącą aż 267 metrów. Dolna stacja znajduje się przy ulicy Chonqadze, ok. kilometr od stacji metra Liberty Square.

Funikular pracuje na nowo od 2013 r., gdy doczekał się renowacji po wielu latach zawieszenia działalności. Przestał działać po wypadku, w którym doszło do zerwania liny i uderzenia wagonika w dolną stację kolejki. Obyło się bez ofiar śmiertelnych.

Bilety na funikular można kupić na górnej i dolnej stacji kolejki. Kodowane są na elektroniczne karty, których wydanie kosztuje 2 GEL.

Widok na wieczorne Tbilisi z górnej stacji funikulara na górę Mtatsminda
Widok na wieczorne Tbilisi z górnej stacji funikulara na górę Mtatsminda

Wzgórze Mtatsminda dobrze widać z wielu punktów miasta. Stąd Gruzini najchętniej oglądają m.in. sylwestrowe pokazy sztucznych ognii, które są w Gruzji bardzo popularne. Na szczycie góry znajduje się park rozrywki Mtatsminda, który istnieje tam od lat 30. XX wieku.

Przez kilka lat był on w rękach gruzińskiego miliardera Badri Patarkatsishviliego, jednak w związku z jego "szorstką przyjaźnią" z ówczesnym prezydentem Gruzji Micheilem Saakaszwilim i działalnością opozycyjną miliardera, park rozrywki został ostatecznie znacjonalizowany.

Fakt ten wzbudził duże wątpliwości natury prawnej. W 2011 r. park wrócił w ręce rodziny zmarłego już wtedy Patarkatsishviliego.

Charakterystycznym elementem parku Mtatsminda jest wysoki na 65 metrów diabelski młyn, które pozwala na obserwowanie Tbilisi z najwyższego, dostępnego w mieście punktu.

WYMIENIAJ WALUTY TANIEJ

Wymiana w kantorach jest droga i niewygodna.

W podróżach korzystam z karty Curve i wymieniam waluty po kursie międzybankowym - czyli najtaniej, jak to możliwe. Korzystanie z karty jest darmowe.

4. Twierdza Narikala i kolejka linowa

Kolejka linowa, która prowadzi z Placu Europejskiego do twierdzy Narikala, daje kolejną możliwość popatrzenia na Tbilisi z góry. Z okolic twierdzy Narikala rozpościera się widok na wiele ważnych punktów stolicy Gruzji.

Przejazd kosztuje tylko 2,5 GEL (trochę ponad 3 zł). Wagonik drogą powietrzną przeprowadza nas przez rzekę Kura, a później wspina się nad Starym Miastem do twierdzy Narikala.

Polecam Ci skorzystać z obu punktów widokowych (Mtatsminda i twierdza Narikala) tak, żeby przynajmniej jeden z nich odwiedzić po zmroku. Miasto wygląda wtedy inaczej, a w krajobrazie dominują najmocniej oświetlone punkty Tbilisi.

Nocna panorama Tbilisi z twierdzy Narikala
Nocna panorama Tbilisi z twierdzy Narikala

Twierdza Narikala wznosi się nad historycznymi dzielnicami Betlemi i Abanotubani, a po swojej południowej stronie ma rozległy Narodowy Ogród Botaniczny.

Twierdzę wznieśli w IV wieku Persowie z dynastii Sasanidów, którzy panowali wtedy nad terenami współczesnej Gruzji. Nazwa budowli jest tłumaczona na dwa sposoby: jako "cytadela" z języka perskiego lub "mała twierdza" z mongolskiego. W XI wieku rozbudował ją król Dawid Budowniczy.

W 1827 r. mieszkańcami Tbilisi wstrząsnęła mocna eksplozja, która zniszczyła dużą część Narikali. Wybuchł wtedy skład rosyjskiej amunicji. Od tego czasu trudno już mówić o twierdzy - oglądamy raczej jej malowniczo położone ruiny.

PLANUJESZ PODRÓŻ DO GRUZJI?

Mogę Ci w tym pomóc na dwa sposoby - zdecyduj, który lepiej do Ciebie pasuje. 

SPOSÓB 1 - mapka atrakcji i ważnych punktów

Oszczędzaj czas na planowaniu atrakcji, nie przegap niczego ważnego i nie zastanawiaj się nad transportem i wyborem hoteli. 

SPOSÓB 2 - indywidualny plan podróży

Zupełnie nie myśl o planowaniu i przeszukiwaniu internetu - wszystko zaplanuję za Ciebie i dam Ci gotowy plan podróży.

5. Pomnik Matka Gruzja i wzgórze Sololaki

Po dojechaniu do górnej stacji kolejki i obejrzeniu pozostałości twierdzy, skieruj się na zachód, w stronę pomnika Matki Gruzji. Teren, po którym będziesz spacerował, to wzgórze Sololaki.

Matka Gruzja (pomnik Kartlis Deda) to symbol gruzińskiego narodu. Dobrze widać ją z różnych zakątków Starego Miasta, nad którym wyraźnie dominuje.

Pomnik Matka Gruzja z perspektywy dzielnicy Betlemi
Pomnik Matka Gruzja z perspektywy dzielnicy Betlemi

W jednej ręce trzyma puchar z winem, który symbolizuje gościnność i dobre traktowanie przyjaciół. W drugiej zaś błyszczy miecz, którym Gruzja rozprawi się ze swoimi wrogami. Aluminiowy pomnik ma 21 metrów wysokości.

Pomnik Matki Gruzji spogląda na Tbilisi od 1958 r., gdy miasto obchodziło 1500 lat swojego istnienia. Początkowo był drewniany, ale w 1963 r. pokryto go aluminium. W 1997 r. miejsce starego pomnika zastąpiła nowa konstrukcja.

Do Starego Miasta można się dostać pieszo, schodząc wygodną (ale pełną schodów) ścieżką prowadzącą do dzielnicy Betlemi. Spacer po niej zaczniemy od Galerii 27.

MAPKA ATRAKCJI TBILISI

Kup interaktywną mapkę atrakcji, zabytków, świetnych kawiarni i restauracji oraz najlepszych noclegów w Tbilisi.

Zwiedzaj Tbilisi z mapką, która kosztuje... mniej niż kawa. 

6. Dzielnica Betlemi i Stare Miasto w Tbilisi

Betlemi to historyczna dzielnica Tbilisi leżąca u stóp twierdzy Narikala. Jeżeli można mówić o typowych widokach dla jakiegoś miasta, to dzielnica Betlemi jest ich pełna.

Ze wschodu na zachód tej dzielnicy ciągnie się ulica Betlemi. Na jej zachodnim końcu znajdziesz Galerię 27 (Gallery 27).

Witraże w Galerii 27 w Tbilisi
Klatka schodowa w Gallery 27 w Tbilisi
Zdobiona witrażami klatka schodowa prowadząca do Gallery 27

Mieści się w XIX-wiecznym budynku, który z poziomu ulicy wygląda dość niepozornie. Jego wyjątkowość ujawnia się wchodząc na udekorowaną wielobarwnymi witrażami klatkę schodową. Taki sposób dekoracji możecie spotkać tylko tutaj.

Zwiedzając za darmo Galerię 27 pamiętaj, że w budynku mieszkają na stałe gruzińskie rodziny - zachowaj ciszę i nie przeszkadzaj im w codziennym życiu.

Na rogu ulic Betlemi i Gomi spróbuj zrobić kreatywne zdjęcie wykorzystując lustra, które zdobią wejście do Art-Cafe HOME.

Bartek i Natalia w lustrze

Idąc dalej na wschód, trafisz na ormiański kościół św. Jerzego, do którego przyklejona jest niewielka kawiarnia Carpe Diem.

Ormiański kościół św. Jerzego
Ormiański kościół św. Jerzego z wagonikiem kolejki linowej na twierdzę Narikala

Spacerując po Betlemi, zwróć uwagę na drewniane tarasy i strome, kręte schody przy prawie każdym domu. Między budynkami ujawni się raz na jakiś czas widok na drugą stronę rzeki Kura z parkiem Rike, Pałacem Prezydenckim i soborem św. Trójcy.

Zabudowa dzielnicy Betlemi w Tbilisi
Uliczka dzielnicy Betlemi w Tbilisi

Stromymi schodami możesz również wdrapać się do stojącego powyżej zabudowy dzielnicy kościoła św. Jerzego (Kldisubani), który powstał w XVIII wieku u stóp Narikali. W ciepły dzień można odpocząć na jednej z ławek ustawionych przed kościołem.

Gdy już zbierzesz siły, przed Tobą będzie zwiedzanie kolejnego miejsca, które warto zobaczyć w Tbilisi - dzielnicy Abanotubani.

NIE WYJEŻDŻAJ BEZ UBEZPIECZENIA PODRÓŻY

Wykup ubezpieczenie turystyczne (koszty sprawdzisz tutaj) i nie martw się o potencjalne koszty leczenia. Robię to przed każdą podróżą za granicę.

Wybierz ubezpieczenie, które pokrywa koszty leczenia COVID-19.

7. Dzielnica Abanotubani z łaźniami siarkowymi

Dzielnica Abanotubani to najstarsza dzielnica Tbilisi znana przede wszystkim z łaźni siarkowych i ciekawej architektury obejmującej charakterystyczne ceglane kopuły.

Zwiedzanie dzielnicy Abanotubani zaczniemy od skrzyżowania ulic Botanikuri i Abano, które jest nieformalną bramą do tbiliskiej dzielnicy łaźni siarkowych. Na Botanikuri wrócimy jeszcze, gdy zaczniemy wspinać się tą ulicą w drodze do Narodowego Ogrodu Botanicznego.

Łaźnie siarkowe zostały zaprojektowane pod dużym wpływem irańskiej architektury, co szczególnie widać po fasadzie łaźni Orbeliani. Wygląda jak wejście do meczetu, jakich dziesiątki widzieliśmy podczas naszej podróży po Iranie.

Łaźnia Orbeliani w dzielnicy Abanotubani
Najbardziej rozpoznawalna łaźnia Tbilisi - Orbeliani

Historyczne zapiski potwierdziły, że w XIII wieku w dzielnicy Abanotubani działało aż 65 łaźni.

Legenda głosi, że w czasach, gdy stolicą Gruzji była jeszcze Mccheta, król Vakhtang Gorgasali polował w rejonie dzielnicy. Królewski sokół pochwycił podczas tego polowania bażanta i wpadł z nim do gorącego źródła, w którym... oba ptaki się ugotowały.

Dzielnica Abanotubani w Tbilisi

Tak przypadkowo odkryto źródła gorącej wody, dzięki którym łaźnie siarkowe zaczęły powstawać jak grzyby po deszczu. Gorące źródła miały być powodem, dla którego podjęto decyzję o założeniu tu miasta i przeniesieniu do niego stolicy kraju.

I od gorących źródeł miała się również wziąć nazwa miasta, które zaczęto nazywać "Tbilisi" od słowa "tbili", czyli "ciepły".

Wizyta w łaźni siarkowej może być niecodzienną przygodą - szczególnie, gdy zdecydujemy się na peeling w wykonaniu pracowników łaźni. Możliwe jest skorzystanie z publicznych sal (wtedy jednak musimy się oswoić z powszechną nagością) lub wykupić sobie miejsce w prywatnym pokoju.

Stare Miasto (Abanotubani) w Tbilisi

O kąpielach w łaźniach siarkowych powstał duży artykuł na blogu wander-lush.org (po angielsku). Możesz też zobaczyć krótki film.

Warto skusić się na wizytę w łaźni i oddanie swojego ciała w ręce masażystów.

Po przygodach z gorącymi źródłami, proponuję jeszcze krótki spacer do wodospadu Leghvtakhevi, któremu udało się ukryć przed okiem turystów w samym centrum Tbilisi.

Krótki spacer do wodospadu wiedzie ścieżką u stóp wysokiego klifu. Budynki stojące na jego szczycie sprawiają wrażenie wyrastających wprost z niego. Zwróć uwagę, jak skały płynnie przechodzą w mury tych kilku budynków.

Droga nad wodospad Leghvtakhevi w dzielnicy Abanotubani
Budynki na klifach w Tbilisi
Droga nad wodospad Leghvtakhevi w dzielnicy Abanotubani

Wizyta pod wodospadem jest bezpłatna. W drodze powrotnej wdrap się krętymi schodami na szczyt klifu, skąd tylko kilka kroków będzie Cię dzieliło od meczetu piątkowego (Juma Mosque) i prowadzącej do ogrodu botanicznego ulicy Botanikuri.

Gdzie spać w Tbilisi?

CECHY OBIEKTU
pokoje wieloosobowe
ścisłe centrum miasta

CECHY OBIEKTU
czysto i nowocześnie
tuż przy Placu Wolności

CAŁY APARTAMENT

Old Tbilisi Apartments1

CECHY OBIEKTU
dobre wyposażenie kuchni
świetna, centralna lokalizacja

8. Meczet Piątkowy i Narodowy Ogród Botaniczny

Droga do Narodowego Ogrodu Botanicznego w Tbilisi to konieczność wspinaczki stromą ulicą Botanikuri.

Kilkaset metrów przed kasami biletowymi ogrodu trafisz na jedyny w Tbilisi meczet.

Wnętrze Meczetu Piątkowego w Tbilisi

Pierwotnie szyicki, a dzisiaj wykorzystywany również przez sunnitów Meczet Piątkowy nie jest może najwybitniejszym dziełem islamskiej architektury, ale warto zajrzeć do jego wnętrza i dyskretnie podejrzeć modlących się muzułmanów.

Jak w każdym meczecie, obowiązują nas zasady stosownego ubioru. Kobieta musi zasłonić włosy (a najlepiej mieć na sobie hijab), a mężczyźni nie mogą pokazywać odkrytych kolan. Do meczetu wchodzi się boso, zostawiając buty w jego przedsionku.

Meczet Piątkowy w Tbilisi

Poprzez wygląd minaretu, a szczególnie balkonu na jego szczycie, meczet subtelnie nawiązuje architektonicznie do tbiliskiego Starego Miasta.

Wejście do Narodowego Ogrodu Botanicznego znajdziesz kilkaset metrów powyżej Meczetu Piątkowego.

Normalny bilet wstępu do ogrodu kosztuje 4 GEL (nieco ponad 5 zł). Do biletu dołączana jest mapka terenu, który jest rozległy i dostępnych jest na nim sporo wariantów spacerów.

Niecałą godzinę zajmie Ci spacer na zachód, do dużego wodospadu, a później wdrapanie się na górę - aż do pomnika Matki Gruzji.

Narodowy Ogród Botaniczny w Tbilisi

Nad wodospadem jest sporo miejsca, aby odpocząć i zrelaksować się. Spacer można kontynuować podchodząc do przerzuconego nad wodospadem mostu, a później idąc już górą wzgórza do wyjścia.

Las bambusowy w Tbilisi

Niedaleko mostu można zboczyć na chwilę z głównej ścieżki i zobaczyć bambusowy las, który w warunkach Tbilisi jest sporą osobliwością.

Dochodząc schodami do pomnika Matki Gruzji, możemy od razu zejść ze wzgórza do Starego Miasta lub przejść kawałek na zachód, aby zobaczyć futurystyczną rezydencję Bidziny Ivanishviliego - najbogatszego Gruzina, byłego premiera kraju.

MAPKA ATRAKCJI TBILISI

Kup interaktywną mapkę atrakcji, zabytków, świetnych kawiarni i restauracji oraz najlepszych noclegów w Tbilisi.

Zwiedzaj Tbilisi z mapką, która kosztuje... mniej niż kawa. 

9. Katedra Sioni oraz ulice Sioni i Erekle II

Spacer tymi dwiema, biegnącymi równolegle do rzeki Kura, uliczkami, da Ci wrażenie bycia w turystycznym centrum Tbilisi. Ulice pełne są restauracji i sklepów z pamiątkami. Przy Sioni znajdziesz katedrę Sioni.

Katedra Sioni to jeden z najważniejszych kościołów Gruzińskiego Kościoła Prawosławnego i miejsce, w którym przechowywane są ważne relikwie - krzyż świętej Nino. Współczesny wygląd świątyni pochodzi z przełomu XI i XII wieku.

Zanim wybudowano sobór Trójcy Świętej, w katedrze Sioni znajdowała się siedziba gruzińskiego patriarchy Eliasza II. Po przeprowadzce, katedra Sioni jest mniej oblegana i bardziej kameralna. W środku zauważysz bogate freski, a jeśli trafisz na dobrą porę dnia - przez okna będą wpadały wyraźnie widoczne promienie światła.

Myślisz o wynajmie samochodu? Sprawdź dostępne samochody w Tbilisi i wybierz najlepszą ofertę

Poza krzyżem św. Nino, w katedrze Sioni znajduje się też cudotwórczy kamień, który z Jerozolimy miał przynieść Dawid z Garedży żyjący w VI wieku. Z powodu tych relikwii, do katedry chętnie przybywają pielgrzymi.

Idąc dalej na północ, ulica Sioni przechodzi w wąską uliczkę Erekle II. Piesi korzystają tylko z wąskiego przejścia na samym środku ulicy, a resztę przestrzeni zajmują ogródki restauracji.

Ceny w restauracjach są wyraźnie wyższe od standardowych. Nie przepadam za Erekle II, bo wygląda jak turystyczna uliczka każdego innego, europejskiego miasta. Dobrze zobaczyć ją na własne oczy - chociażby po to, żeby dotrzeć tędy do Mostu Pokoju.

10. Most Pokoju

Kończąc spacer ulicą Erekle II, mamy do wyboru dalszą drogę na północ, w kierunku wieży zegarowej i teatru marionetek Rezo Gabriadze lub skręcenie w prawo, na futurystycznie wyglądający Most Pokoju.

Most Pokoju powstał w 2010 r., budząc przy tym spore kontrowersje. Zarzucano mu, że jego kształt nie pasuje do historycznej zabudowy Starego Miasta i wygląda dość jarmarcznie.

Próba czasu pokazała jednak, że budowla wkomponowała się dobrze w architekturę tej części Tbilisi, a sam most stał się jednym z symboli stolicy Gruzji.

Widok z twierdzy Narikala na Park Rike z salą koncertową, Most Pokoju i sobór św. Trójcy
Widok z twierdzy Narikala na Park Rike z salą koncertową, Most Pokoju i sobór św. Trójcy

Most prowadzi do parku Rike, w którym w oczy rzucą Ci się dwie srebrne tuby - kolejny pomysł na architektoniczne unowocześnienie Tbilisi. W zamyśle miały być salą koncertową, jednak projektu z czasów Saakashviliego nigdy nie dokończono.

11. Wieża zegarowa i teatr marionetek Rezo Gabriadze

Idąc Erekle II na północ, po prawej stronie miniesz rezydencję gruzińskiego patriarchy. Wysoki płot nie pozwala wścibskim oczom turystów zajrzeć na chwilę do domu duchownego.

Zanim dotrzesz pod wieżę zegarową, miniesz najstarszą świątynię w Tbilisi - zbudowaną w VI wieku cerkiew Anczischati. W czasach Związku Radzieckiego w świątyni działało muzeum rzemiosła. Sakralne funkcje budynek odzyskał w 1989 r.

Po obejrzeniu Anczischati bez problemu dostrzeżesz pokrzywiony budynek wieży zegarowej.

Konstrukcja wygląda, jakby poskładano ją w ramach projektu związanego z recyklingiem. Składa się z dziesiątek niepasujących do siebie elementów, co jest jeszcze podkreślone tym, że zupełnie nie trzyma pionu. Na jednej z jej ścian znajdziesz mozaikę, którą również złożono z zamysłem "jakoś to będzie", niczego do siebie nie dopasowując.

Urok wieży polega właśnie na tym intencjonalnym chaosie. Powstała w 2010 r. i wiedzie swój nieregularny żywot przyciągając każdego dnia sporo turystów.

Tuż obok wieży znajduje się teatr marionetek Rezo Gabriadze. Właściciel teatru prowadzi go nieprzerwanie od 1981 r., gdy założył go jako odpowiedź na brak wolności słowa w radzieckiej Gruzji. Od tego czasu, w dyskretny sposób przekazywał on swój punkt widzenia na świat poprzez historie marionetek.

Teatr wystawia na stałe 4 sztuki: "Ramonę", "Stalingrad", "Diament marszałka de Fante" oraz "Jesień mojej wiosny". Bilety na przedstawienia można kupić na stronie internetowej teatru.

Jedziesz za granicę? Zaoszczędź DUŻO na wymianie walut

Dzięki darmowej karcie Curve możesz wymieniać waluty za granicą po najniższym możliwym kursie, znacznie taniej niż wymiana pieniędzy w kantorze. Korzystanie z karty jest bezpłatne

Zamów ją za darmo - dodatkowo dostaniesz od Curve 50 zł na start!

12. Sobór Trójcy Świętej

Będąc na twierdzy Narikala albo górze Mtatsminda wieczorem, zauważysz na pewno mocny, świecący na pomarańczowo punkt po drugiej stronie rzeki Kura. Ten gmach to Sobór Trójcy Świętej - największa budowla sakralna Gruzji.

Świątynia jest siedzibą gruzińskiego patriarchy Eliasza II, który zajmuje ten urząd od 1977 r. Z Eliaszem II jest związana ciekawa historia, która pozwoliła na... duży wzrost dzietności wśród Gruzinów.

Sobór św. Trójcy w Tbilisi wieczorem

W odpowiedzi na ujemny przyrost naturalny w Gruzji, Eliasz II ogłosił w 2007 r., że będzie ojcem chrzestnym, a również samodzielnie ochrzci każde trzecie i kolejne dziecko w rodzinie. Gruzini odpowiedzieli na apel patriarchy bardzo ochoczo.

Widok na wejście do soboru św. Trójcy w Tbilisi

Budowa soboru zakończyła się w 2004 r. Pomimo, że jej wysokość nie jest imponująca (86 metrów razem z 7,5-metrowym krzyżem), to jej położenie powoduje, że jest dobrze wyeksponowana na mapie Tbilisi.

Szczególnie dostojnie wygląda wieczorami, gdy włączone jest podświetlenie jej fasady.

13. Kościół Metechi

Kościół Metechi to świątynia położona malowniczo na szczycie niewielkiego skalnego urwiska tuż przy brzegu rzeki Kura. Zobaczysz ją dobrze przy okazji spaceru z dzielnicy Betlemi do Abanotubani albo z pokładu kolejki linowej prowadzącej na wzgórze Narikala.

Tuż przy kościele Metechi stoi często fotografowany pomnik króla Wachtanga I Gorgasali na koniu. Sama świątynia jest urządzona dosyć skromnie, jednak wiernych przyciągają tutaj relikwie św. Zuzanny żyjącej w V wieku.

Z otoczenia kościoła Metechi będziesz miał piękny widok na Stare Miasto, twierdzę Narikala, pomnik Matka Gruzja i wzgórze Mtatsminda. Po drugiej stronie widać m.in. Pałac Prezydencki. Sporą korzyścią jest to, że dla pięknego widoku z okolic kościoła Metechi nie będziesz się musiał szczególnie wspinać - wystarczy pokonać raptem kilka schodów.

Sprawdziłeś już koszty ubezpieczenia turystycznego Twojego wyjazdu?

Pamiętaj, żeby przed każdym wyjazdem za granicę wykupić ubezpieczenie turystyczne. Sprawdź za darmo jego koszty. Ja nie płacę za nie więcej niż kilka złotych dziennie. 

14. Pchli targ na Suchym Moście

W niewielkim parku po południowej stronie Suchego Mostu, od wielu lat działa targ staroci. Nawet jeśli nie masz zamiaru wydawać tam pieniędzy, zaplanuj chociaż 15 minut na spacer wśród rozłożonych na chodnikach i maskach samochodów stoisk.

Możesz trafić tu na szerokie spektrum rozmaitości. Pchli targ oferuje zarówno przedmioty o dużej wartości kolekcjonerskiej (monety, banknoty, znaczki, biżuterię) i artystycznej (rzeźby, obrazy), ale też miks "wszystkie i niczego": buty, stare ubrania, sprzęt AGD.

Gramofony na targu przy Suchym Moście w Tbilisi

Ja skusiłem się na stary, gruziński paszport jeszcze z czasów ZSRR, bo nie mogłem się oprzeć odręcznemu alfabetowi gruzińskiemu, który wypełniał karty dokumentu. Niektórzy sprzedawcy handlowali oryginalnymi legitymacjami NSDAP, a ich ceny osiągały setki dolarów.

Artysta na targu na Suchym Moście w Tbilisi

Jeden ze sprzedawców zapadł mi szczególnie w pamięć. Handlował, a może raczej liczył na wymianę niektórych banknotów ze swojej kolekcji na bardziej interesujące go okazy. Pokazał nam m.in. marki polskie z czasów Cesarstwa Niemieckiego i stare polskie złotówki.

Zobacz wszystkie dostępne hotele i miejsca noclegowe w Tbilisi

15. Fabrika

Nieco ponad kilometr na północ od Suchego Mostu znajdziesz najbardziej hipsterskie miejsce w całym Tbilisi - miejską przestrzeń Fabrika, którą zaadaptowano z dawnej, poradzieckiej szwalni.

W obrębie Fabriki działa sporo restauracji i pubów oraz backpackerski hostel. Zarządzający przestrzenią organizują w niej sporo wydarzeń kulturalnych, jak np. Nomad Summit Tbilisi - wydarzenie dla mieszkających w Tbilisi osób z całego świata pracujących online.

Aktualna lista wydarzeń jest dostępna na stronie internetowej Fabriki.

ZWIEDZAJ TBILISI WYGODNIEJ

Chcesz zaoszczędzić czas

Kup mapkę z najważniejszymi punktami Tbilisi - atrakcje, zabytki, najlepsze kawiarnie, restauracje, interesujące muzea i... polecane noclegi.

16. Kolejka linowa w Vake i Jezioro Żółwi

Poza najpopularniejszymi kolejkami w Tbilisi - kolejka linową na twierdzę Narikala i funikularem na wzgórze Mtatsminda, w dzielnicy Vake działa jeszcze jedna, ciekawa konstrukcja. Małe, kilkuosobowe wagoniki mające już swoje najlepsze lata za sobą, prowadzą z serca dzielnicy do położonego wyżej Jeziora Żółtwi (Turtle Lake).

Tbilisi Jezioro Żółwi
Widok na Tbilisi z trasy prowadzącej z Jeziora Żółwi na wzgórze Mtatsminda

Żeby skorzystać z kolejki Vake, wystarczy Ci karta, z której korzystać w metrze w Tbilisi. Bilet na kolejkę kosztował w styczniu 2022 r. 1 GEL, a za przejazd płaciło się przykładając kartę do czytnika przy wejściu na peron kolejki. Jeśli nie masz karty - na dolnej stacji działa kasa biletowa.

W czasie jazdy w górę, po prawej stronie zobaczysz rozległy Pomnik II Wojny Światowej (World War II Memorial). Z górnej stacji kolejki zobaczysz jak na dłoni dolinę, w której leży Tbilisi. Dobrze będzie stamtąd widać zespół rzeźb "The Chronicle of Georgia", o którym opowiem Ci w kolejnym punkcie artykułu.

Tbilisi Vake wieża
Lokalna "replika" wieży, której setki egzemplarzy strzegły dawniej bezpieczeństwa Swanetii

Przy Jeziorze Żółwi działa kilka barów i restauracji, więc możesz spędzić tu trochę czasu i odpocząć. Jeśli masz ochotę na dłuższy spacer, ok. 5-kilometrowa, niezbyt wymagająca trasa prowadzi stąd na wzgórze Mtatsminda, z którego będziesz mógł później zjechać funikularem.

Podczas wędrówki miniesz wieżę swaneńską - imitację tych, które dawniej stanowiły o potędze gruzińskiego regionu Swanetii. Cała trasa ma sporo naturalnych punktów widokowych, z których będziesz mógł podziwiać miasto.

17. Zespół rzeźb "The Chronicle of Georgia"

Zespół rzeźb "The Chronicle of Georgia" to jedno z najciekawszych i najbardziej imponujących miejsc w Tbilisi. Z niezrozumiałych powodów nie pojawia się na listach miejsc, które koniecznie warto odwiedzić w mieście - więc czas zmienić tę perspektywę.

Zespół 16 kolumn liczących sobie od 30 do 35 metrów wysokości powstał tuż obok Tbilijskiego Morza (Tbilisi Sea) w 1985 r. rękami Zuraba Tsereteli. Rzeźby przedstawiają historię Gruzji oraz sceny z życia Jezusa.

Monumentalnie jest już samo wejście na teren wzgórza. Od parkingu prowadzą tam szerokie schody z rodzaju tych, na których po każdym kroku w górę, widok za plecami robi się coraz bardziej imponujący.

Położenie zespołu rzeźb powoduje, że widoki na miasto i okolice są niesamowite. Wydawało mi się wcześniej, że to wzgórze Mtatsminda dostarcza najciekawych widoków na Tbilisi, ale pod względem różnorodności "The Chronicle of Georgia" bije je na łopatki.

Droga z najbliższej stacji metra (Guramishvili) to ponad 2 kilometry spaceru z kilkoma stromymi fragmentami. Zdecydowanie polecam dojechanie do pomnika taksówką - w Tbilisi działa Bolt i zawiózł mnie pod pomnik za 6-8 GEL (8-10 zł).

PLANUJESZ PODRÓŻ DO GRUZJI?

Mogę Ci w tym pomóc na dwa sposoby - zdecyduj, który lepiej do Ciebie pasuje. 

SPOSÓB 1 - mapka atrakcji i ważnych punktów

Oszczędzaj czas na planowaniu atrakcji, nie przegap niczego ważnego i nie zastanawiaj się nad transportem i wyborem hoteli. 

SPOSÓB 2 - indywidualny plan podróży

Zupełnie nie myśl o planowaniu i przeszukiwaniu internetu - wszystko zaplanuję za Ciebie i dam Ci gotowy plan podróży.

18. Budynek Banku Gruzji

Niedaleko dzielnicy Saburtalo, tuż przy brzegu rzeki Kury, stoi modernistyczny budynek Banku Gruzji o dość niepowtarzalnym kształcie. Możesz obejrzeć go zarówno z poziomu rzeki Kura, jak i z góry, dochodząc do niego od strony ulicy Iuri Gagarini.

Budynek powstał w 1975 r. i był siedzibą ministerstwa zajmującego się budową autostrad na terenie Gruzińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.

Obiekt wybudowano na stromym stoku. Zaprojektowano go jako kilka prostopadłościennych brył, które założone są na siebie prostopadle i składają się dzięki wspólnym klatkom schodowym na jeden, spójny budynek. Trudno przejść obok Banku Gruzji obojętnie, bo jest bryła jest unikalna - przynajmniej w tej części świata.

Niestety, nie ma szansy aby zobaczyć budynek od środka, ale jego największym atutem jest i tak zewnętrzna bryła. W kilkanaście minut dojdziesz tutaj ze stacji metra Medical University (zielona linia).

19. Nietypowe atrakcje Tbilisi - Nutsubidze Plato

Jadąc metrem do ostatniej stacji zielonej linii - State University, znajdziesz się w pobliżu dzielnicy Nutsubidze. Jeśli tak bardzo jak ja lubisz modernizm i socrealizm, to w Nutsubidze poczujesz się jak ryba w wodzie.

Kompleks 3 budynków zaprojektowali Kalandarishvili i Potskhishvili. Bloki zostały oddane do użytku w 1976 r., a ząb czasu podgryza je do dzisiaj dość skutecznie.

Bloki są połączone nadziemnymi przejściami tak, że przejście z jednego do drugiego nie wymaga zjeżdżania windą na partner i przechodzenia do kolejnego budynku.

Budynki w Nutsubidze Plato połączone przejściem

Oryginalny zamysł architektoniczny sprowadzono na ziemię. Ograniczanie kosztów budowy i późniejsze samowolne przeróbki wykonywane przez mieszkańców spowodowały, że urocze, półkoliste otwory w fasadzie zostały gdzieniegdzie "wyprostowane lub zabudowane oknami.

Mi najbardziej spodobały się odeskowania loggii, które niestety również swobodnie poprawiano i przebudowywano. Uzasadnieniem do prowizorycznych napraw jest na pewno stan techniczny - już na pierwszy rzut oka widać, że drewno się rozpada.

Drewniana fasada bloku na Nutsubidze Plato I w Tbilisi

Spacer po wnętrzu bloku jest łatwy - do zewnętrznych klatek schodowych wchodzi się prosto z ulicy. Za każdy przejazd windą trzeba zapłacić 20 tetri (0,3 zł). Pieniądze wrzuca się do podajnika w kabinie windy.

20. Nietypowe atrakcje Tbilisi - Hotel London

Schodząc z Suchego Mostu i kierując się na południe, na rogu ulic Italia i Atoneli, zauważysz niepozorny budynek dawnego Hotelu London.

Hotel w XIX w. był jednym z najważniejszych hotelów w Tbilisi. Zatrzymywali się w nim znamienici goście, np. rosyjski kompozytor Piotr Czajkowski. O randze budynku świadczy fakt, że był to pierwszy obiekt w całym Tbilisi, do którego doprowadzono elektryczność.

Klatka schodowa Hotelu London w Tblisi
Klatka schodowa Hotelu London współcześnie, dawno po latach jej świetności

Klatka schodowa jest nadal pomalowana w oryginalne, sprawiające wrażenie trójwymiarowych, wzory. Pomimo, że to współcześnie budynek mieszkalny, nie ingerowano w oryginalne zdobienia. Schody są wykonane z włoskiego marmuru, a kute poręcze przyjechały do hotelu z Niemiec.

Wejście do budynku strzegą otwierane na kod drzwi. Warto poczekać przy nich chwilę i zapytać lokalnych mieszkańców, czy pozwolą nam na krótki spacer po klatce schodowej dawnego hotelu.

Co warto zobaczyć w okolicach Tbilisi? Jednodniowe wycieczki z Tbilisi

Położenie Tbilisi na mapie Gruzji pozwala na organizację kilku jednodniowych wycieczek do najciekawszych atrakcji Gruzji. Niezależnie od tego, jak długo zostaniesz w Tbilisi, nie powinieneś się znudzić z powodu braku turystycznych możliwości.

Do większości z tych miejsc możesz dojechać transportem publicznym. Wygodniej będzie jednak wynająć auto - koszt będzie większy, ale zwiększy się też Twoja elastyczność i będziesz mógł zobaczyć więcej ciekawych miejsc w krótszym czasie.

Myślisz o wynajmie samochodu? Sprawdź dostępne samochody w Tbilisi i wybierz najlepszą ofertę

Oto moja lista miejsc w okolicach Tbilisi, które warto odwiedzić na jednodniową wycieczkę:

  • klasztor Cminda Sameba i Stepancminda (Kazbegi)

Do klasztoru Cminda Sameba możesz dojechać Gruzińską Drogą Wojenną, która sama w sobie jest już wielką atrakcją turystyczną. Marszrutki odjeżdżają z placu Didube, a podróż do Stepencmindy zajmuje im ok. 3 godzin.

Widok na Kazbek z klasztoru Cminda Sameba
Spoglądam właśnie na Kazbek, a za plecami mam klasztor Cminda Sameba w Stenpancmindzie

Widok na klasztor Cminda Sameba z Kazbekiem w tle to motyw pocztówkowy. Ten kadr znajdziesz w materiałach promocyjnych i na okładkach przewodników. Warto tu dotrzeć i zobaczyć ten widok na własne oczy.

  • Dawit Garedża

Dawit Garedża to zespół monastyrów i klasztornych zabudowań na pustynnym obszarze tuż przy granicy Gruzji i Azerbejdżanu. Miejsce zostało założone przez Dawida z Garedży - mnicha i propogatora chrześcijaństwa na terenach dzisiejszej Gruzji.

Gruzja kompleks Dawit Garedża
Gruzja krajobraz

Miejsce jest przedmiotem sporu między dwoma graniczącymi ze sobą państwami, przez co nie powinna Cię zdziwić obecność uzbrojonych żołnierzy na terenie kompleksu.

  • Mccheta

Mccheta to dawna stolica Gruzji wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO, leżąca 10 minut od Tbilisi. Największą atrakcją miejscowości jest XI-wieczna katedra Sweti Cchoweli - miejsce pochówku wielu władców Gruzji.

Gruzja widok przy monastyrze Jvari
Gruzja Mccheta klasztor Samtavro

Przy okazji wizyty w Mcchecie polecam Ci pojechać taksówką do Monastyru Dżwari (Jwari), z którego zobaczyć przepiękne widoki na okolicę. To kolejna budowla, która znajduje się na liście UNESCO - podobnie jak klasztor Samtavro, który również zobaczysz w Mcchecie.

  • Borjomi i kolejka wąskotorowa z Borjomi do Bakuriani

Borjomi to gruzińska miejscowość uzdrowiskowa znana na całym świecie ze swojej leczniczej wody Borjomi. Kuracjusze od dziesięcioleci przyjeżdżają tutaj, aby przespacerować się Parkiem Centralnym i spojrzeć na malowniczo położone w Wąwozie Bordżomskim miasto.

Borjomi kolejka linowa

Jedna z najciekawszych, a przy okazji nietypowych atrakcji Gruzji. Wąskotorówka pokonuje na swojej trasie aż 900 m różnicy wzniesień, a przejazd kosztuje... 2 GEL (3 zł). Z Tbilisi kursują marszrutki zarówno do Bojromi, jak i do Bakuriani.

Pociąg z Borjomi do Bakuriani

Kursowanie pociągów między Borjomi a Bakuriani zostało zawieszone. Nie wiadomo, kiedy zostanie wznowione. Podczas mojej ostatniej wizyty w Gruzji (styczeń 2022 r.), pociągi nadal nie kursowały. 

  • Gori i Muzeum Stalina

Gori to miejscowość, która słynie z Muzeum Stalina - miejsca osobliwego i budzącego kontrowersje, ale jednocześnie wartego zobaczenia i wyrobienia sobie o nim własnego zdania. To jednak nie jedyne atrakcje Gori, które warto odwiedzić w czasie wizyty w mieście.

Pomnik Stalina w Muzeum Stalina w Gori

Gori może się też pochwalić okazałymi ruinami twierdzy, które są pięknym punktem widokowym oraz niewielkim, ale ładnym Starym Miastem. Marszrutki do Gori odjeżdżają również z placu Didube.

  • skalne miasto Uplisciche

Skalne miasto Uplisciche leży 15 minut drogi samochodem od Gori. Taksówkę można złapać na Placu Stalina w Gori, tuż obok Muzeum Stalina.

Widok ze skalnego miasta Uplisciche na dolinę rzeki Kura
  • Signagi i klasztor Bodbe

Gruzińskie miasto miłości, jedno z najładniej położonych miast Gruzji i winnego regionu Kachetii. Idealny pomysł na jednodniową wycieczkę z Tbilisi, w czasie której możesz pojechać również do położonego po sąsiedzku klasztoru Bodbe.

Signagi widok z punktu widokowego

Przy okazji wizyty w Signagi, zajrzyj po drodze do jednej z licznych restauracji oferujących degustację tego, z czego region Kachetii słynie najbardziej - świetnego wina, które w Gruzji produkuje się od tysięcy lat.

Jak dojechać do Tbilisi?

Zakładając, że już jesteś w Gruzji i chcesz dojechać do Tbilisi, stojące przed Tobą zadanie jest dość proste. Marszrutki do stolicy Gruzji odjeżdżają ze wszystkich większych miast kraju.

Przygotowałem kompleksowy poradnik o transporcie wewnątrz Gruzji. Dzięki niemu dowiesz się, jak tanio i sprawnie przemieszczać się po Gruzji. 

Centralnym dworcem marszrutek jest plac Didube. Odjeżdżają stąd busiki we wszystkich krajowych kierunkach (poza busami Georgian Bus na lotnisko w Kutaisi, które odjeżdżają z Placu Wolności i marszrutkami z Sighnaghi lub Telavi, które odjeżdżają z dworca Samgori).

Nie zdziw się, gdy go zobaczysz. Daleko mu do dworca, który istnieje w naszej, europejskiej świadomości - nie ma tam rozkładów jazdy, stanowisk odjazdów ani kas biletowych. Didube to gruziński folklor transportowy w pigułce.

WYMIENIAJ WALUTY TANIEJ

Wymiana w kantorach jest droga i niewygodna.

W podróżach korzystam z karty Curve i wymieniam waluty po kursie międzybankowym - czyli najtaniej, jak to możliwe. Korzystanie z karty jest darmowe.

Jak dostać się z lotnisk w Tbilisi i Kutaisi do centrum miasta?

Lotnisko w Tbilisi jest skomunikowane z centrum miasta przy pomocy komunikacji miejskiej i pociągów. Spod terminala lotniska kursuje bus nr 37.

Z lotniska Kutaisi do Tbilisi dostaniesz się wygodnie busami firmy Georgian Bus.

Szczegółowe informacje o dojeździe do Tbilisi z tych dwóch lotnisk znajdziesz w moim artykule z informacjami praktycznymi dla odwiedzających Gruzję.

Jak przemieszczać się po Tbilisi? Transport, komunikacja miejska

Trzonem komunikacji miejskiej w Tbilisi jest sieć metra, która składa się z dwóch linii.

Główna, czerwona linia, przecina miasto w osi północ-południe, przy obu swoich końcach odchylając się na wschód. Jest często wykorzystywana przez turystów, bo łączy dworzec marszrutek na placu Didube i główny dworzec kolejowy z centrum miasta (stacje Marjanishvili, Rustaveli, Liberty Square).

Schody ruchome i Natalia w metro w Tbilisi

Zielona linia metra rozpoczyna się na stacji przesiadkowej Station Square przy dworcu kolejowym i można nią pojechać na zachód, aż do stacji końcowej State University.

Za przejazd metrem w Tbilisi płaci się przy pomocy elektronicznej karty, którą można kupić na każdej stacji metra. Wydanie karty kosztuje 2 GEL (ok. 3 zł). Można ją doładować dowolną kwotą (też w kasach biletowych), a później wykorzystywać środki na przejazdy.

NIE WYJEŻDŻAJ BEZ UBEZPIECZENIA PODRÓŻY

Wykup ubezpieczenie turystyczne (koszty sprawdzisz tutaj) i nie martw się o potencjalne koszty leczenia. Robię to przed każdą podróżą za granicę.

Wybierz ubezpieczenie, które pokrywa koszty leczenia COVID-19.

Opłata naliczana jest przy bramkach wejściowych do stacji - po zbliżeniu karty środki są pobierane, a my możemy przejść do ruchomych schodów prowadzących do stacji.

Jeśli sieć metra Wam nie wystarczy, na mapie zaznaczono trasy wszystkich miejskich marszrutek w Tbilisi, którą przygotował Aleksandrs Znovs z bloga DiscoverGeorgiaBlog.

Ulica w Tbilisi

Skoro znasz już wszystkie atrakcje, które warto zobaczyć w Tbilisi i znasz transportowe szczegóły, czas w końcu znaleźć wygodne zakwaterowanie na czas Twojego pobytu w mieście.

Gdzie spać w Tbilisi? Polecane noclegi

Tbilisi to duże miasto z bogatą bazą noclegową. Tym większym zdziwieniem było dla mnie, że zawsze miałem problemy ze znalezieniem noclegu spełniającego 3 cechy: będącego czystym, zlokalizowanego blisko centrum i... dającego się odnaleźć.

Gdzie spać w Tbilisi?

CECHY OBIEKTU
pokoje wieloosobowe
ścisłe centrum miasta

CECHY OBIEKTU
czysto i nowocześnie
tuż przy Placu Wolności

CAŁY APARTAMENT

Old Tbilisi Apartments1

CECHY OBIEKTU
dobre wyposażenie kuchni
świetna, centralna lokalizacja

Booking.com

Częstym problemem prywatnych kwater w Tbilisi jest fakt, że ich oznaczenie na mapie w portalu Booking.com lub nawet na Google Maps/MAPS.ME nie ma związku z rzeczywistym położeniem.

Gdzie warto zjeść w Tbilisi? Polecane restauracje

Kuchnia gruzińska jest dla mnie tak cudowna, że mógłbym ją konsumować w dowolnym lokalu. Przetestowałem dziesiątki miejsc i gdy myślę o najlepszych restauracjach w Tbilisi, do głowy przychodzą mi trzy miejsca.

Jeśli masz ochotę spróbować tradycyjnej, podawanej bez zbędnego kunsztu kuchni gruzińskiej, odwiedź restaurację Racha. Miejsce to sprawia wrażenie gruzińskiego baru mlecznego.

Menu jest już dostępne w języku jako-tako-angielskim, chociaż jeszcze w 2018 r. można się tu było tylko dogadać po rosyjsku i gruzińsku. Ceny są umiarkowane, a jedzenie - choć proste - jest na najwyższym poziomie.

Natalia i kuchnia gruzińska w Tbilisi
Chwilę po tym, jak w restauracji Racha podano nam ojakhuri i śmietankową oranżadę

Jeżeli szukasz miejsc nieco bardziej europejskich, z profesjonalną obsługą kelnerską, a jednocześnie z umiarkowanymi cenami, to odwiedź całodobową restaurację Samikitno na Placu Wolności. Założyłem się sam ze sobą, że przez 3 wizyty w Tbilisi zjem wszystkie dania z ich grubej karty i udało się!

W poszukiwaniu nowoczesnej kuchni gruzińskiej zajrzyj do Salobe Bia. Będzie tu nieco drożej niż w dwóch poprzednich miejscach (ale też nieprzesadnie drożej), jednak serwowane dania będą już zupełnie inne - stale nawiązując oczywiście do gruzińskiej tradycji. Napijesz się tu również dobrego wina.

Podróż do Gruzji - o czym powinieneś pamiętać?

Jak każda podróż za granicę, wyjazd do Gruzji wymaga odpowiednich przygotowań i zaplanowania kilku ważnych spraw. Domyślam się, że ten etap przygotowań może być stresujący - wypisałem więc poniżej wszystkie ważne kroki, o których powinieneś pamiętać przed podróżą do Gruzji.

Sprawdź aktualne warunki wjazdu do Gruzji na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Znajdź tanie loty korzystając z Momondo lub wyszukiwarki Wizzair.

Wykup ubezpieczenie podróży korzystając z darmowego kalkulatora ofert.

Zamów darmową kartę Curve do taniej wymiany walut (i odbierz 50 zł na start).

Jeśli nie masz ochoty na planowanie, zamów indywidualny plan zwiedzania Gruzji szyty na miarę.

Sprawdź wszystkie artykuły w kategorii Gruzja, aby znaleźć inspiracje do zwiedzania.
Wynajmij samochód i bądź elastyczny w podróżowaniu po zakamarkach Gruzji.
Zarezerwuj noclegi w dobrych lokalizacjach, abyś wygodnie zwiedzał kolejne punkty Gruzji.

Poznaj listę najlepszych książek o Gruzji i kup te, które najbardziej chciałbyś przeczytać.

Ciesz się wyjazdem! Życzę Ci udanej podróży do Gruzji

Nie bez powodu wracam do Tbilisi już kolejny raz - to moja ulubiona stolica w tej części świata. Moja lista miejsc, które warto zobaczyć w Tbilisi pozwoli Ci poznać to miasto na tyle, że zdążysz je mocno polubić. Daj mi proszę znać w komentarzach, jakie wrażenie pozostawiła na Tobie stolicy Gruzji. Miłego zwiedzania!

MAPKA ATRAKCJI TBILISI

Kup interaktywną mapkę atrakcji, zabytków, świetnych kawiarni i restauracji oraz najlepszych noclegów w Tbilisi.

Zwiedzaj Tbilisi z mapką, która kosztuje... mniej niż kawa. 

Przygotuj się do podróży za granicę - praktyczne wskazówki

Ubezpieczenie podróży: nie wyjeżdżaj za granicę bez ubezpieczenia turystycznego. To po prostu nieodpowiedzialne. Sprawdź za darmo ceny i wybierz najlepsze ubezpieczenie.

Wymiana walutzamów darmową kartę, aby wymieniać waluty po najniższym dostępnym kursie i odbierz 50 zł w prezencie od razu, gdy skorzystasz z karty.

Rezerwacja noclegów: sprawdź moje sposoby na rezerwację tanich i sprawdzonych noclegów przez portal Booking.com

Rozsądne pakowanie się: poznaj moje wskazówki na temat pakowania się w minimalistyczny sposób. Dzięki temu nie będziesz dźwigać niepotrzebnych kilogramów. 

Poznaj ciekawe strony i aplikacjezapisz się na mój darmowy kurs mailowy i poznaj aplikacje i strony internetowe, z których korzystam w każdej podróży.

Odwiedź mój sklep internetowy: sprawdź moje ebooki z gotowymi trasami wędrówek po górach i mapki z atrakcjami miast, które ułatwią Ci zwiedzanie.

Spodobał Ci się ten artykuł? Możesz wesprzeć moją pracę stawiając mi wirtualną kawę. Najniższy możliwy datek to 5 zł. Dziękuję Ci z góry za docenienie mojej pracy! ;) 

Co zabieram w każdą podróż? Zajrzyj do mojego plecaka

Przez ponad 10 lat podróżowania udało mi się skompletować zestaw ulubionych ubrań, sprzętu i akcesoriów, z którymi wyjeżdżam w moje podróże. Lista poniżej to ściągawka, z której możesz skorzystać. 

  • wygodne buty: mój sprawdzony model na zwiedzanie miasta, ale też dłuższe, górskie wędrówki po różnego rodzaju nawierzchniach to Merrell Moab 2,
  • plecak: korzystam z taniego modelu Quechua Arpenaz NH100, który sprawdził się w każdych warunkach i bez problemu mieści się do bagażu podręcznego w tanich liniach lotniczych,
  • duży plecak wyprawowy: na dłuższe podróże w dalsze zakątki świata zabieram plecak Quechua Forclaz 70, w którym mieści się wszystko, czego potrzebuję do komfortowego życia,
  • ręcznik szybkoschnący: tu również sprawdza się tani, wytrzymały model Nabaiji XL 110x175 cm, którym da się wytrzeć dorosły mężczyzna + mały Nabaiji S 39x55 cm do wycierania rąk i twarzy,
  • termos: najlepszym termosem, jakiego używałem jest butelka termiczna CamelBak MultiBev z odkręcanym kubkiem i silikonową pokrywką - idealnie dla dwóch osób, 
  • telefon: Stories na Instagram oraz część zdjęć dostępnych na blogu to efekt mojej współpracy z telefonem iPhone XS, który w podróży jest moim drugim mózgiem,
  • dron: na świat z góry patrzę dzięki kompaktowemu, ważącemu raptem 249 g dronowi DJI Mavic Mini z zestawem Fly More Combo, który mieści się i w bagażu podręcznym, i w kieszeni, 

Kto jest autorem tego artykułu?

Portret Bartek Dziwak blog podróżniczy Bartekwpodrozy.pl

Autorem tekstu jest Bartek Dziwak - prowadzący blog podróżniczy Bartekwpodrozy.pl. Więcej informacji znajdziesz na stronach O mnie i Współpraca

  1. Polub Bartekwpodrozy.pl na Facebooku.
  2. Obserwuj @bartekwpodrozypl na Instagramie.
  3. Zapisz się na darmowy kurs mailowy "Niezbędnik podróżnika".
Skomentuj artykuł
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
Zobacz wszystkie komentarze
cross